با وجود تبعات زیانبار پدیده پولشویی بر چرخه اقتصاد کشور خیلیها با اصطلاح پولشویی بیگانه یا از آثار نامطلوب آن بیخبرند.
جای سوال است که تطهیر پول در قالب قانون پولشویی به چه معناست و این عمل چگونه، در کجا و با چه هدفی صورت میگیرد؟ در نهایت فلسفه وجودی پول کثیف از چه منبعی نشأت میگیرد؟ بنابراین ابتدا با تعریف کلی از پولشویی خواهیم دید که این پدیده نامطلوب برای توصیف، در فرآیندی مورد استفاده قرار میگیرد که در آن پول غیرقانونی یا کثیفی که حاصل فعالیتهای مجرمانه چون قاچاق مواد مخدر، اسلحه، کالا و انسان، رشوه، اخاذی، کلاهبرداری، دزدی و... است در چرخهای از فعالیتها و معاملات، با گذر از مراحلی، شسته و به پول قانونی و تمیز تبدیل میشود. اگرچه قانون مبارزه با پولشویی کشور در بهمنماه 86 به تصویب مجلس شورای اسلامی و تایید شورای نگهبان رسید و در همان سال از سوی رئیسجمهوری به وزارت امور اقتصادی و دارایی و مراجع ذیربط ابلاغ شد اما باید گفت با وجود برخی محدودیتها و نبود فرهنگسازی لازم در جامعه و نیز ناشناخته ماندن پیامدها و آثار زیانبار آن در جامعه تاکنون اقدام قابل توجهی صورت نگرفته است. پولشویی آثار زیانباری بر اقتصاد و سیاست جامعه دارد اما آلوده شدن و بیثباتی اقتصاد، تضعیف بخش خصوصی و برنامههای خصوصیسازی، بیاعتمادی مردم، بیاعتباری نهادهای اقتصادی و... تنها بخشی از این آثار سوء است. مبارزه با پولشویی چنانچه بدون آگاهی جامعه از فواید اين مبارزه براي اقتصاد کشور صورت گیرد و نسبت به فرهنگسازی این موضوع در راستای شفافسازی امور پولی، مالی و بانکی کشور اقدام نشود، به رشد بازارهای موازی غیرقانونی، تضعیف اقتصاد و کم شدن منابع بانکی منجر خواهد شد. مسؤولان و دستاندرکاران ابتدا باید با ايجادبه حساسیت درباره این موضوع و روشنگری افکار عمومی نسبت به آفتها و پیامدهای اقتصادی، حقوقی و اجتماعی آن از طریق رسانههای جمعی و صدا و سیما به ایجاد زیرساختهای فرهنگی و قوانین خاص و راهکارهای مطلوب عملیاتی بپردازند تا در این راستا امنیت مشتریان بانکی و سپردهگذاران تضمین شود. چنانچه جلوگیری از پولشویی به موجب حساسیت خاص آن به خوبی در جامعه تبیین نشود بازتابهای منفی فراوانی نظیر مواجه شدن بانکها با بحران کمبود منابع را در پی دارد و چه بسا سپردههای سنگینی نیز از بانکها خارج شود. چنانچه مبادی ورودی پول به بانکها از سوی بانکهای عامل برای شناسایی نوع پول از جهت سلامت بودن مورد بررسی قرار گیرد، این اطمینان حاصل میشود که پول الکترونیکی و وجوه نقل و انتقالات که در سیستم بانکی الکترونیکی در چرخش است پولی تمیز تلقی میشود. زمانی که پول سپردهگذار از یک حساب بانکی برداشت و مراحل نقل و انتقال از سوی شبکه شتاب انجام میشود آن پول مراحل کنترلی و نظارتی پولشویی خود را قبلا طی کرده و در یک حساب نشسته است که این پول، پولی پاک است.
با شناسایی پایه وجوه از طریق سپردهگذاران به بانکها میتوان نوع پول را از جهت سلامت تشخیص داد و چنانچه طبق قانون مالیات، مجموع درآمد اشخاص به دقت بررسی و نوع هزینه درآمدهای افراد جامعه مشخص شود بخوبی میتوان به ورود پولهای کثیف به بانکها پی برد. البته تا قوانین گمرک، مالیات و ساختار بانکها در مسیر شفافسازی تغییر نکند، ناگزیر باید شاهد ورود پولهای ناسالم به چرخه اقتصاد کشور باشیم. اجرای دقیق این امر در قالب منع پولشویی تاثیر بالایی بر عملکرد اقتصادی کشور بر جای میگذارد. متاسفانه در اقتصاد ایران تاکنون به دلیل ناشناخته ماندن پیامدها و آثار زیانبار پولشویی اقدام قابلتوجهی صورت نگرفته و تنها اقدام انجام شده را میتوان لغو مجوز موسسات مالی و اعتباری غیرمجاز، تجمیع صندوقهای قرضالحسنه به بانک قرضالحسنه و توسعه بانکداری الکترونیکی نام برد که کافی بهنظر نمیرسد. برای اجرای صحیح قانون پولشویی به یک همت و اراده بلند نیاز است تا این قانون از روی کاغذ و زبان مسؤولان جدا شده و جامه عمل بپوشد و پولی تمیز و تطهیر شده در چرخه پولی و مالی کشور باقی بماند.