گروه فرهنگ و هنر: فیلم سینمایی «پایان‌نامه» به‌عنوان جنجالی‌ترین فیلم اکران شده در جشنواره بیست و نهم فیلم فجر از صبح امروز جایگزین فیلم سینمایی «جدایی نادر از سیمین» شد تا شاید با پتانسیل بالایی که در جذب مخاطب دارد فصل تازه‌ای را در راستای احیای سینمای سیاسی در کشور رقم بزند. تازه‌ترین ساخته سینمایی حامد کلاهداری که دومین فیلم این کارگردان جوان در مقام کارگردان محسوب می‌شود همزمان با اکران در جشنواره فیلم فجر شاهد واکنش‌های تند و حتی خارج از عرفی از سوی مخالفان و بعضا موافقان بود. بر اساس همان واکنش‌ها هم بسیاری اکران عمومی موفقی را برای این فیلم پیش‌بینی کرده‌اند. روایت داستان فیلم در حال و هوای روزهای پس از انتخابات دهمین دوره ریاست‌جمهوری و نیز بیان برخی ناگفته‌ها درباره این حوادث، از اصلی‌‌ترین امتیازات فیلم برای جذب مخاطب است.
دوران پدرخوانده‌ها گذشت
در آستانه اکران «پایان‌نامه» عوامل این فیلم در نشست نقد و بررسی فیلم در دانشگاه اصفهان حضور یافته و به سوالات دانشجویان درباره محتوا و ساختار آن پاسخ گفتند. در این نشست حامد كلاهداري اظهار داشت: مضمون و ساختار اين فيلم از جمله آثاري است كه تاكنون در سينماي ايران اتفاق نيفتاده و در عين دارا بودن درامي اجتماعي، با صراحت به سياست مي‌پردازد. وي در ادامه افزود: با توجه به تهمت‌هايي كه در ساخت اين فيلم زده شد و مسائل سياسي كه به وجود آمد، بايد بگويم اين فيلم زاييده تخيل شخصي من است و در واقع برگرفته از خط فكري خودم است. كلاهداري با توجه به اينكه فيلم «پايان‌نامه» اشاره به يكي از اتفاقاتي كه در جامعه ما رخ داده و دغدغه ذهني‌ام شده بود دارد، بيان داشت: باز هم اگر موضوعي دغدغه‌ام بشود آن را خواهم ساخت و هيچ ترسي از انتقادها ندارم. وي با بيان اينكه قصد مقابله با هيچ جناحي را ندارم و با احترام به هر دو طرف اين فيلم را ساختهام، تاكيد كرد: هدف نمايان كردن چهره‌هايي است كه تيشه به ريشه اين نظام مي‌زنند و از اين اختلاف‌ها به نفع خود استفاده مي‌كنند و الان ديگر براي همه مشهود است كه آنها دست نشانده‌هاي كشورهاي بيگانه‌اند.
به چپ و راست کاری ندارم
كارگردان فيلم «پايان‌نامه» با اشاره به اينكه ما به چپ و راست كاري نداريم، اضافه كرد: اين فيلم تعداد زيادي را آزار داد و حال برخي را خوب و خيلي‌ها را بد كرد و مشكلات زيادي را به وجود آوردند. كلاهداري با بيان اينكه دوران سينمايي كه به دست پدرخوانده‌ها بود که فيلم‌هاي بي‌ارزش بسياري ساخته مي‌شد، براي خود اكران‌هايي مي‌گرفتند و به خود جايزه مي‌دادند ديگر گذشته، تصريح كرد: با پوست‌اندازي‌هاي صورت گرفته و ورود جوانان، برخي افراد كژانديش مشكلاتي را به وجود مي‌آورند. وي فيلم «پايان‌نامه» را فيلم سياسي- اكشني دانست و ادامه داد: اين فيلم از پرتكنيك‌ترين فيلم‌هاي ساخته شده در سال‌هاي اخير است و با توجه به اينكه سينماي ما بضاعت فيلم‌هاي اكشن را ندارد بسيار سخت بود چون همه اتفاق‌ها جلوي دوربين مي‌افتاد و ابزار فني در اختيار نداشتيم. این كارگردان جوان سينما همچنین بيان داشت: فيلم «پايان‌نامه» دومين تجربه كارگرداني‌ام است ولي از 11 سالگي در فيلم‌هاي كوتاه كار كرده و تا الان 18 فيلم كوتاه ساختهام و در سال 88 فيلم «شكلات داغ» را كارگرداني كردم.
هیچ جناحی را محکوم نکردیم
روح‌الله شمقدري، برادر معاون امور سینمایی ارشاد و تهیه‌کننده فیلم سینمایی «پایان‌نامه» نیز در این نشست اظهار داشت: در اين فيلم سعي شده حرف‌هاي خود را در قالب نمادها بزنيم و مخاطبان با ذهنيت خود بعد از بررسي به نتيجه برسند. وي با تاكيد بر اين نكته كه يادمان باشد هيچ‌گاه ملاك حق را نبايد گم كرد، تصريح كرد: ما هيچ جناحي را محكوم نكرده‌ايم بلكه ريشه فتنه را مستقيم به خارج از كشور چسبانديم كه ديالوگ‌ها شاهدي بر اين ادعا هستند. اين تهيه‌كننده سينما با اشاره به هدف ساخت اكثر فيلم‌ها، بيان داشت: فيلم ساخته مي‌شود تا مقدمه‌اي براي اتفاقات خوب باشد نه اينكه فيلم عين اتفاقات افتاده باشد، ما در اين فيلم حرف داريم و مي‌گوييم كه بايد اينچنين باشد. وي با بيان اينكه برداشت برخي افراد از اينكه ساخت اين فيلم قصد تخريب داشته است، كاملا اشتباه است، ادامه داد: اين فيلم بر اساس يك ضرورت زماني ساخته شد و در آن به آرمان‌هاي نظام وفاداريم چون اعتقاد داريم اين آرمان‌ها ريشه الهي دارند.
حرف دل مردم را زدیم
شمقدري تاكيد كرد: با ساخت فيلم «پايان‌نامه» يك نگاه فرهنگي را مطرح كرده‌ایم كه مقدمه‌اي است براي پيشگيري از اتفاقات مشابه ولي اينكه حوادثي شبيه به آن در مكاني رخ داده را تاييد نمي‌كنيم. وي با توجه به معاني برخي الفاظ كه معاني خوبي دارند ولي تعابير خوبي از آن نمي‌شود، گفت: افرادي كه در سينما ادعاي روشنفكري داشتند، سعي نكردند حرف دل مردم را بزنند ولي ما اين كار را انجام داده و مشكلات زيادي را در اين راه تحمل كرديم. تهيه‌كننده فيلم «پايان‌نامه» اضافه كرد: سينماي ايران نياز به حمايت دارد تا از تك‌بعدي بودن خارج شود و بتواند در ابعاد مختلف متولي باشد و اين خود حمايت‌هاي مخاطبان را مي‌طلبد. وي در ادامه تصريح كرد: آغاز ساخت فيلم «پايان‌نامه» را بخش خصوصي تامين كرد و هيچ حمايت ويژه‌اي از سوي معاونت سينمايي به عمل نيامد و هنوز عمده مشاركت‌هاي دولتي به دست ما نرسيده است. شمقدري با عنوان اينكه براي راهيابي فيلم «پايان‌نامه» به جشنواره فيلم فجر متحمل سختي‌هاي بسيار شديم، اظهار داشت: غير از «پايان‌نامه»، 2 فيلم ديگر با موضوع سياسي هم شركت داشتند كه از سوي معاونت سينمايي حمايت شديدي مي‌شدند ولي نسبت به ما كم‌لطف بوده و ما نسبت به اين قضيه اعتراض داريم.
به امید رونق سینما
فیلم سینمایی «پایان‌نامه» صبح امروز در حالی روانه پرده سینماها شد که همزمان فیلم سینمایی «جرم» تازه‌ترین ساخته سینمایی مسعود کیمیایی هم اکران خواهد شد. همزمانی اکران این 2 فیلم بسیاری را به بازگشت شور و حال اکران نوروز به سالن‌های سینما امیدوار کرده است. در همین راستا مدیر سینما آزادی اکران همزمان فیلم‌های «پایان‌نامه» و «جرم» را به نفع سینما و عامل جذب مخاطب دانسته است. رضا سعیدی‌پور به مهر گفت: «پایان‌نامه» تجربه‌ای جدید در سینمای ایران است و فیلمی مشابه آن ندیده‌ایم، «جرم» هم یکی از بهترین فیلم‌های کارنامه مسعود کیمیایی است و اکران همزمان آنها مخاطبانی از طیف‌هایی متفاوت را به سینما می‌آورد. زمانی که «جدایی نادر از سیمین» و «اخراجی‌ها- 3» اکران می‌شدند کسی گمان نمی‌کرد اکران همزمان این 2 فیلم به نفع هردوی آنها و در نهایت به سود سینمای ایران تمام شود. مدیر مجموعه سینمایی آزادی گفت: اکران فیلم‌های مختلف با موضوع‌های متفاوت به علاقه‌مندی مردم به سینما دامن می‌زند، نباید سلیقه و ذائقه خاصی را به سینمادوستان تحمیل کنیم، «جرم» به همان اندازه از سینما سهم دارد که «پایان‌نامه» و این رقابت بین فیلم‌ها را شدید و حساس می‌کند. سعیدی‌پور درباره پیش‌بینی‌اش برای اکران فیلم‌ها گفت: تا 20خرداد دانش‌آموزان و دانشجویان درگیر امتحان هستند و این موضوع بر فروش فیلم‌ها تاثیر دارد از یک‌سوم انتهایی خردادماه می‌توان انتظار بیشتری برای فروش فیلم‌ها و رونق دوباره سینماها داشت.