عبدالرحمان رستمیان*: یکی از برنامه‌های ملی و مهمی که از نیمه اردیبهشت ماه سال جاری در کشور کلید خورد، طرح تحول سلامت است، طرحی که نگاه همگان به آن دوخته شده تا درصورت اجرای درست و اصولی بتواند زمینه تحولات بنیادین را در نظام سلامت کشور فراهم آورد. تا پیش از این چالش‌های فراوانی در نظام سلامت و شیوه خدمات‌رسانی و همچنین پرداخت بیماران وجود داشت که نیاز به ایجاد تحول در سلامت را گوشزد می‌کرد به هرحال با تصمیم وزارت بهداشت و همراهی نمایندگان مجلس طرح تحول نظام سلامت در کشور آغاز شد و همه چیز برای ایجاد تغییرات اساسی در حوزه سلامت و دارو فراهم آمد.
اما این تازه آغاز ماجرا بود و بسیاری از نقاط ضعف و قوت این طرح مانند هر طرح عملیاتی دیگری در روند اجرا نمایان می‌شود که باید با پایش لحظه به لحظه و کنترل هدفمند اختیار طرح را در دست گرفت تا از مسیر اصلی خارج نشود و امید بیماران را ناامید نکند. از زمان آغاز این طرح در جامعه، رضایت نسبی بیماران در بحث کاهش پرداخت‌ها را می‌توان از جمله مهم‌ترین نقاط قوت این طرح دانست، چرا که از مهم‌ترین ضعف‌های نظام سلامت ما بیمه نبودن برخی افراد جامعه بود که با اجرای این طرح تا به حال 5میلیون نفر از این افراد صاحب دفترچه بیمه شده و بخش قابل توجهی از پرداختی آنها در مراجعه به مراکز درمانی دولتی کاسته شده است.
از دیگر نکات مثبت اجرای این طرح این است که دفترچه‌های درمانی که در دست مردم بود آنچنان اعتباری نداشت که با اجرای طرح تحول به تدریج این دفترچه‌ها به سمت اعتبارمند شدن حرکت می‌کند. اما درباره بیمه همگانی و همچنین اعتبار بیمه‌ها وضعیت موجود مطلوب نبوده و لازم است با تدبیر مانع از آن شویم که این موضوع به نقطه ضعف طرح سلامت تبدیل شود. ما در کشور بیمه پایه قوی نداریم و همین موضوع باعث فعالیت بیمه‌های تکمیلی در جامعه شده است. در این زمان که قصد ایجاد تحول در سلامت را داریم لازم است بیمه پایه را تقویت کنیم تا فردی که به مراکز درمانی مراجعه می‌کند بتواند با استفاده از دفترچه بیمه خود خدمات مناسب دریافت کند. نگرش ما به این موضوع هم نباید به عنوان هزینه باشد بلکه صرف هرگونه هزینه در مسیر تقویت بیمه پایه نه‌تنها هزینه محسوب نمی‌شود بلکه سرمایه‌گذاری برای سلامت کشور به شمار می‌آید چراکه سلامت سرمایه فرد است و جامعه برای پویایی باید از ثروت سلامتی افراد دفاع کند. در کنار این موضوع ضعف در عملکرد مراکز بهداشتی و درمانی شهرها و شهرستان‌های کوچک و ماندگاری پزشکان متخصص در مناطق محروم را هم می‌توان به عنوان مواردی یاد کرد که عملکرد طرح تحول در آنها ضعیف بوده است و تا زمانی که توزیع درآمد عادلانه صورت نگیرد یا تسهیلات جبرانی و تشویقی برای ماندگاری پزشکان در شهرهای کوچک در نظر گرفته نشود وجود این نقاط ضعف کمرنگ نخواهد شد.
*نایب‌رئیس کمیسیون بهداشت و درمان