آمار فینال ومبلی نشان می‌دهد که بارسا پیروز دیداری تقریبا یکطرفه بوده است. مالکیت 63 به 37، ضربات در چارچوب 12 به 1، 772 پاس ارسالی در برابر 419 پاس و حتی آمار دوندگی 108 کیلومتر به 103 کیلومتر، برتری بارسا را نشان می‌دهد. ولی جریان دیدار بویژه در نیمه اول متفاوت از این آمار بود. طرح تاکتیکی فرگوسن برخلاف پیش‌بینی کارشناسان بود و همین تصمیم شجاعانه فرگوسن بود که موجب شد بارسا در نیمه اول دیدار برای رسیدن به برتری زجر زیادی متحمل شود. در این یادداشت به اختصار به دنبال یافتن آموزه‌های تاکتیکی فینال ومبلی هستیم .
پیش از دیدار تصور می‌شد که فرگوسن با استفاده از استراتژی «سپردن توپ به حریف و گرفتن فضا» با ماشین تهاجمی بارسا مقابله کند. استفاده از این استراتژی نیازمند چند اصل مهم بود: اول اینکه ساختار دفاعی منچستر در نیمه زمین خودی مستقر شود و به بازیکنان بارسا اجازه پیشروی تا یک سوم میانی را بدهد. دوم اینکه خط میانی منچستر با برتری عددی سازماندهی شود یا به عبارت دیگر این تیم از سیستم‌های تک فوروارد استفاده کند و سوم اینکه پرس توپ تا پیش از ورود بازیکنان بارسا به نیمه زمین منچستر آغاز نشود. نمایش منچستر در 20 دقیقه ابتدایی دیدار متفاوت از این پیش‌بینی بود زیرا منچستر با سیستم 2-4-4 که در دفاع تبدیل به 1-1-4-4 می‌شد چیدمان شده بود و مهم‌تر اینکه از برنامه پرس توپ در نیمه زمین حریف استفاده می‌کرد؛ چرا؟ فرگوسن به دنبال چه بود؟
استراتژی فرگوسن سپردن توپ به بارسا و پوشش فضا بود ولی تاکتیک این تیم در اجرای این استراتژی، متفاوت از فرم‌های عادی این استراتژی بود. برنامه تاکتیکی فرگوسن ابتدا پرس فضا در یک سوم میانی بود. زمانی که مدافعان بارسا در روند تدارک حملات صاحب توپ می‌شدند خط 4نفره میانی منچستر با پرس فضا، هافبک‌های میانی بارسا را تحت‌فشار قرار می‌داد و مدافعان منچستر با یارگیری نفر به نفر مانع دریافت توپ توسط مهاجمان بارسا با پاس‌های بلند می‌شدند. به همین دلیل مدافعان بارسا گزینه مناسبی برای ارسال پاس به مناطق جلو نداشتند. اجرای این برنامه در 10دقیقه ابتدایی مسابقه برنامه تهاجمی بارسا را مختل کرد.
زمانی که مدافعان بارسا و بوسکتس، گزینه‌ای برای ارسال پاس صحیح پیدا نمی‌کردند، برنامه پرس توپ با فشار بالا در نیمه زمین بارسا اجرا می‌شد. فرگوسن سعی داشت مانع رسیدن توپ به هافبک‌های خلاق بارسا شود و پس از تغییر مالکیت با اجرای «حملات سریع» به دروازه بارسا ضربه بزند. برنامه فرگوسن دارای بخش دوم هم بود، در صورتی که مدافعان بارسا می‌توانستند توپ را به‌هافبک‌های خلاق این تیم برسانند، سیستم منچستر تبدیل به 1-1-4-4 می‌شد و خطوط اول و دوم این سیستم در نیمه زمین خودی و در نزدیک‌ترین مکان به باکس جریمه مستقر می‌شدند. رونی روی بوسکتس فشار می‌آورد و چیچاریتو به فضای مدافعان کناری جلو کشیده بارسا حرکت می‌کرد. منچستر سعی داشت فضایی بین خط دفاع و هافبک خود به هافبک‌های بارسا بویژه مسی ندهد. به همین دلیل کریک کمی عقب‌تر از گیگز قرار می‌گرفت. درباره قرار گرفتن گیگز در ترکیب اصلی باید به مهارت او در ارسال پاس‌های کلیدی اشاره کرد. در صورتی که تغییر مالکیت در نیمه زمین منچستر صورت می‌گرفت، گیگز وظیفه داشت با ارسال پاس کلیدی (که چند منطقه را پشت سر می‌گذارد) چیچاریتو و رونی را صاحب موقعیت کند.
این برنامه تاکتیکی، ساختار تهاجمی بارسا را دچار مشکل کرده بود و روند تهاجمی این تیم دچار سکته شده بود. فرگوسن قصد داشت با این برنامه تاکتیکی روی ضدحملات و حملات سریع به گل برسد تا بتواند جریان دیدار را در اختیار بگیرد. ریسک این برنامه تاکتیکی بالا بود زیرا بازیکنان منچستر فشار جسمانی بالایی ( از لحاظ شدت ) متحمل می‌شدند و به همین دلیل فرگوسن می‌دانست که باید خیلی زود به گل برسد تا بتواند جریان دیدار را کنترل کند و از سوی دیگر یک اشتباه می‌توانست منجر به گل اول بارسا و برهم ریختن برنامه‌های تاکتیکی فرگوسن شود.
تدارک حملات بارسا دچار مشکل اساسی شده بود. پاس‌های مدافعان این تیم در شرایط مناسب به ژاوی و اینیستا نمی‌رسید و مسی، پدرو و ویا زیر فشار یارگیری نفر به نفر مدافعان میانی منچستر فرصت و فضایی برای حرکت رو به عقب و دریافت پاس بلند پیدا نمی‌کردند ولی یک تصمیم ساده از طرف گوآردیولا به بارسا کمک کرد تا از زیر این فشار خارج شود؛ تصمیم پپ چه بود؟
گوآردیولا می‌دانست که باید توپ را به نیمه زمین منچستر منتقل کند و با حفظ توپ به بازیکنان تیم خود فرصت «بالا آمدن» تا نیمه زمین حریف را بدهد ولی تجمع در یک سوم میانی بویژه در نیمه زمین منچستر آنقدر زیاد بود که گزینه‌ای برای ارسال پاس وجود نداشت. به همین دلیل گوآردیولا، ژاوی و اینیستا را در زمان تدارک حملات و گردش توپ در خط دفاع بارسا، یک خط عقب‌تر کشید. اجرای این برنامه موجب می‌شد که حداقل 2 هافبک منچستر با یارگیری نفر به نفر همراه هافبک‌های خلاق بارسا حرکت کنند و از فشردگی در یک سوم میانی با خارج شدن 4 بازیکن کاسته شود. حالا زمان حرکات رو به عقب مسی بود تا با دریافت توپ در این فضای باز شده و ایجاد تاخیر در حملات به ژاوی، اینیستا و باقی بازیکنان بارسا فرصت «بالا آمدن» تا نیمه زمین حریف را بدهد.
بارسا و منچستر در نیمه اول دیدار به گل رسیدند. آیا این گل‌ها بر اساس برنامه تاکتیکی این تیم‌ها بود؟
گل بارسا زمانی به دست آمد که ژاوی در فضای بین خط دفاع و هافبک منچستر صاحب توپ شد (GAP) و این دقیقا همان فضایی بود که فرگوسن سعی داشت با عقب نگاه داشتن کریک و تاکتیک یارگیری نفر به نفر در خط دفاع، مانع ایجاد آن شود ولی یک اشتباه (پرس توپ در نیمه زمین بارسا و عقب ماندن خط دفاع منچستر از خط هافبک این تیم) موجب ایجاد این فضا و تصاحب توپ توسط ژاوی در این فضا شد. گل منچستر با پرس توپ در نیمه زمین حریف و یک حمله سریع به ثمر رسید. یعنی همانطور که فرگوسن برنامه‌ریزی کرده بود.
نیمه دوم دیدار کاملا در اختیار بارسا بود؛ چرا؟ چه اتفاقی افتاد که بارسا توانست به 2 گل برسد؟
فرگوسن بهتر از هر کسی دیگری می‌دانست که استفاده از برنامه تاکتیکی پرس فضا در یک سوم میانی و پرس توپ در نیمه زمین حریف تا چه اندازه می‌تواند موجب کاهش توان جسمانی بازیکنان منچستر شود. (زیرا در هر 2 برنامه، زمین مسابقه را برای تیم خود بزرگ می‌کنیم و بازیکنان منچستر مجبور بودند دوندگی بالاتر و البته پرشدت‌تری داشته باشند.) به همین دلیل در نیمه دوم، فرگوسن از فرم معمول «سپردن توپ به حریف» استفاده کرد و ساختار دفاعی منچستر در نیمه زمین خودی مستقر شد. هدف اصلی فرگوسن این بود که مانند گل اول، فضایی بین خط دفاع و هافبک منچستر در اختیار بازیکنان بارسا قرار نگیرد و به همین دلیل یونیت دفاعی منچستر با فشردگی بیشتر و البته مکان تحت‌پوشش کمتر، در برابر باکس جریمه این تیم قرار گرفت. تصمیم فرگوسن در اجرای این برنامه هوشمندانه بود زیرا در برابر این ساختار دفاعی، تنها مسیر رسیدن به گل، شوتزنی از راه دور بود و هافبک‌های بارسا تا پیش از این نشان داده بودند که در اجرای این برنامه موفق عمل نمی‌کنند. فرگوسن تصور می‌کرد با این برنامه، در وهله اول بازیکنان پاسور بارسا را از بازیکنان هدف این تیم دور نگه می‌دارد و مهم‌تر اینکه به بازیکنان تیم خود فرصت بازسازی جسمانی می‌دهد تا بتواند در یک ربع پایانی دیدار با حضور بازیکنی همچون نانی در ضدحملات به دروازه بارسا برسد ولی برخلاف گذشته، بارسا با 2 شوت از راه دور به گل رسید. اشتباه فان‌درسار و البته بازیکنان خط میانی منچستر که نتوانستند بازیکنان صاحب توپ بارسا را تحت فشار قرار دهند، دلیل اصلی شکست منچستر در نیمه دوم فینال چمپیونز لیگ اروپابود.
پيروزی 3 بر یک و برتری آماری در طول دیدار بیانگر موفقیت گوآردیولا در این دیدار است ولی آیا می‌توان شکست منچستر را به پای اشتباه فرگوسن نوشت؟
بدون شک خیر. فرگوسن به غیر از این برنامه تاکتیکی، 2 راه دیگر پیش رو داشت؛ اول اینکه با برنامه تاکتیکی مانند رئال به مقابله با ساختار تهاجمی بارسا بیاید یا اینکه سعی کند مانند فینال «المپیكوي» رم جریان دیدار را در اختیار بگیرد. مطمئنا برنامه دوم در برابر این بارسا غیرممکن به نظر می‌رسید ولی درباره برنامه اول، شاید استفاده از فلچر و قرار گرفتن او در خط میانی، حضور گیگز در برابر4 هافبک منچستر و بیرون نشستن چیچاریتو می‌توانست به منچستر کمک کند تا در استراتژی خود موفق عمل کند و البته استفاده از خشونت بیشتر برای از کار انداختن بازیکنان کلیدی بارسا و برهم زدن تعادل روانی این تیم ولی فراموش نکنیم که این تجویزی پس از پایان دیدار است.
منچستر فینال ومبلی را با شکست پشت سر گذاشت ولی نمی‌توان فرگوسن را مقصر دانست. برنامه تاکتیکی پیرمرد اسکاتلندی، می‌تواند مسیر شکست دادن بارسا را به حریفان این تیم آموزش دهد. راهی جدید برای مقابله با ماشین تهاجمی رویایی‌ترین تیم دنیا.
آبیدال: از پویول ممنونم
اریک آبیدال، دفاع چپ بارسلونا پس از قهرمانی غرق در احساسات بود. کارلس پویول، کاپیتان تیم بازوبند را به او سپرد و از او خواست که جام را بالای سر ببرد. این پاداشی بود از سوی کاپیتان پویول و سایر آبی و اناری‌ها به آبیدال که کمتر از 2ماه پیش در جنگ با سرطان پیروز شده بود. این بازیکن 31 ساله می‌گوید: «احساساتم را نمی‌توانم توضیح بدهم. این کار فوق‌العاده بود و بسیار بابت این حرکت ممنونم». این بازیکن فرانسوی بخت کمی برای حضور در فینال داشت، چرا که اخیرا توموری از کبد او خارج شده بود. او در دیدار نیمه‌نهایی مقابل رئال مادرید در لحظات پایانی در میان تشویق شدید تماشاگران نوکمپ به میدان رفت و سپس در فینال هم بازی کرد. پپ گوآردیولا هم از حرکت کاپیتان تیمش تمجید کرد: «می‌خواهم به صورت علنی از کارلس به دلیل این کارش تشکر کنم. این بار دیگر نشان می‌دهد که ما چه باشگاهی هستیم و اين نشان از کیفیت انسانی رختکن ما دارد».
پایان عصر پویول؛
آغاز عصر ژاوی
اگرچه در پایان فینال، تصویر لئو مسی بود که به عنوان مرد میدان و چه‌بسا بهترین بازیکن فصل 11-2010 لیگ قهرمانان اروپا روی تلویزیون غول‌پیکر ومبلی جدید نقش بست ولی بسیاری از کارشناسان و عاشقان تیکی تاکای بارسا، نه مسی که ژاوی را مرد برتر میدان و مایه اصلی تفاوت بازی 2 تیم می‌شناسند. بازیساز و مغز بارسا که این بخت را داشت تا در غیاب کارلس پویول که تا اواخر مسابقه به میدان نیامد، بازوبند کاپیتانی به رنگ پرچم کاتالونیا را بر بازو ببندد، در یک شب رویایی چنان سیلی از پاس‌های کوتاه و هوشمندانه به راه انداخت که در پایان بسیاری از بازیکنان حریف با حسرت مالکیت توپ زمین را ترک کردند. او بیش از 200 پاس صادر کرد که بیش از 85درصد آنها به هدف رسید. می‌توان این مسابقه را نمادی از آغاز دوران کاپیتانی ژاوی فرض کرد که در آن مغز بارسا (ژاوی) با قلب بارسا (که سابقا پویول بود) هر دو در قامت یک چهره متبلور شدند: ژاویر ارناندس سرسئو!