بیشک مهجورترین ژانر سینمای ایران، ژانر سیاسی است. سینماگران ما به دلایل متعدد کمتر وارد این وادی شدهاند و اگر هم نقبی زدهاند در سطح مانده است. در چند سال اخیر مدیران سینمایی تلاش کردهاند این ژانر مهجور احیا شود. حاصل این رویکرد را درجشنواره بیست و نهم فیلم فجر با نمایش فیلمهای«اخراجیها- 3»، «پایاننامه»، «خیابانهای آرام» و «گزارش یک جشن» شاهد بودیم.درحال حاضر فیلمهای دیگری هم در ژانر سیاسی در دست تولید هستند، فیلمهایی مثل «قلادههای طلا»، «خودزنی»، «آن سوی اغما» و... . با این حال هنوز نمیتوان مدعی بود که ژانر سیاسی جایگاهش را در سینمای ایران یافته است. چه هنوز در آغاز راهیم و تا رسیدن به این ژانر فاصله فراوان داریم. به همین خاطر است که برخی معتقدند نمیتوان آثاری را که در این یکی، دو سال اخیر به عنوان فیلمهای سیاسی تولید شدهاند را به عنوان سینمای سیاسی قلمداد کرد. این گروه عقیده دارد این فیلمها از عمق سیاسی برخوردار نیستند و بیشتر در سطح ماندهاند. مهمترین دلیل سطحی بودن فیلمهای سیاسی (در میان دلایل انبوهی که میتوان برشمرد) این است که ما فیلمساز سیاسی نداریم. واقعیت این است که آن چه موجب میشود فیلمسازان کمتر سراغ سینمای سیاسی بروند عدم تسلطشان بر مسائل سیاسی است. اصولا هنرمندان برای اینکه همیشه خود را از مسائل سیاسی مبرا کنند و انگ سیاسی بودن به آنها وارد نشود کمتر به سراغ طرح مسائل سیاسی در آثارشان میروند. اگر هم اثری تولید کنند به دلیل سطحینگری، بیشتر موجب سوءتفاهم میشود. به همین خاطر است که منتقدان عنوان کردهاند سینماگران ما تا به صورت کامل با ابزار سیاست آشنا نشدهاند نباید به سمت سینمای سیاسی بروند.
مساله مهم دیگری که البته مشکل ریشهای جامعه ما است، عدم ظرفیت و تحمل است. سینماگر درباره هر قشر و قومی که فیلم بسازد، با موجی از انتقادات مواجه میشود. نکته عجیب آنکه هر وقت سینما و سینماگران هم سوژه شوند، از سوی خود سینماگران مورد انتقاد قرار میگیرند! پای مسؤولان که به میان بیاید، موضوع پیچیدهتر هم میشود. در سینمای تراز اول دنیا پای رجل سیاسی به سینما باز شده اما بعید است مردان سیاسی کشورمان به این راحتی اجازه بدهند سوژه فیلم شوند. ضمن اینکه رجل سیاسی نگاهی سلیقهای به سینما دارند. یکروز «به رنگ ارغوان» به محاق توقیف میرود و یک روز بهترین فیلم جشنواره فجر میشود. این نگاه دوگانه فیلمساز را سردرگم و دچار خودسانسوری میکند.
ختم کلام اینکه سینمای ایران تازه با الفبای ژانر سیاسی آشنا شده و تا رسیدن به کمال، راه پرپیچوخمی در پیش دارد.