امید صبوری: نشست خبری جواد شمقدری در اوج اخبار و اتفاقات خبرساز بسیار در جغرافیای سینمای ایران، با هیچ ترتیبی نمی‌توانست بی‌حاشیه برگزار شود. صبح روز گذشته معاون امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در برابر اهالی رسانه نشست تا علاوه بر ارائه گزارش از عملکرد 20 ماهه خود، پاسخگوی سوالات، شنیده‌ها، شایعات و حاشیه‌ها باشد. همانگونه هم که پیش‌بینی می‌شد بخش اعظم این پرسش و پاسخ را نامه‌نگاری جواد شمقدری به ژیل ژاکوب، رئیس جشنواره فیلم کن به خود اختصاص داد؛ نامه‌ای که پیش از طرح سوالات از سوی خبرنگاران، جواد شمقدری خود به آن پرداخت و حداقل ثمره‌اش را مشخص شدن «وکیل مدافعان بی‌جیره و مواجب جشنواره کن در داخل» برشمرد.
درباره یک نامه
معاون سینمایی در توضیح نامه‌نگاری با ژیل ژاکوب و سوءبرداشت‌های رسانه‌ای پس از آن گفت: «ما نباید فراموش کنیم فرهنگ اروپا و غرب یک صورت ظاهر دارد که اتفاقا برای ما و دیگر کشورهای جهان سوم شیفته‌کننده است. جشنواره فیلم کن یکی از این ظواهر است اما غرب یک سیرت باطنی هم دارد که از دل آن امثال هیتلر، موسلینی، استالین، چرچیل و... متولد می‌شود. حتی چهره‌ای مانند ژنرال دوگل هم که در فرانسه تصویر یک قهرمان را پیدا کرده جنایات فجیعی را در الجزایر رقم زده است. فرهنگ و تمدن غرب چنین باطنی دارد. پدیده‌های زشتی مانند برده‌داری و نسل‌کشی مال فرهنگ و تاریخ غرب است. اینها همه باطن غرب و شعارهایی مانند آزادی‌بیان ظاهر است. حال زمانی که این پوسته ظاهر در جشنواره‌ای مانند کن ترک می‌خورد اندکی از باطن زشت این تمدن بروز می‌یابد. ما وظیفه داریم این باطن را بیشتر نشان دهیم». شمقدری همچنین درباره فون‌تریر و مواضع بعدی او نسبت به نامه‌نگاری خود با ژیل ژاکوب افزود: «هدف ما حمایت از یک فیلمساز خاص نبود و آنچه در نامه مورد اشاره قرار گرفت برآمده از منطق جشنواره کن بود که فلیمساز مورد اشاره بیشتر افتخاراتش را از این جشنواره دارد و حال به واسطه یک اعتراض باید از جشنواره اخراج شود. آنچه درباره توضیحات بعدی این کارگردان هم منتشر شد را من هم شنیدم و معتقدم حتی اگر ایشان بارها از مواضع خود عقب‌نشینی کند باز هم رفتار جشنواره کن مورد اشاره ما بوده‌است نه اظهارات یک کارگردان».
درباره برنامه «هفت»
اظهارات شمقدری درباره نامه‌نگاری با مدیر جشنواره کن اما به اینجا ختم نشد و او ترجیح داد از فرصت استفاده کند و به انتقادات تند و تیزی که در برنامه هفته گذشته «هفت» در این باره مطرح شد پاسخ گوید. شمقدری با یادآوری و تاکید بر اینکه «ما از ابتدای ورود به عرصه مدیریت سینما به دنبال راه‌اندازی یک برنامه آزاد، فعال و موثر در حوزه سینما در تلویزیون بودیم که خوشبختانه در این زمینه دوستان تلویزیونی پیش‌قدم شدند و برنامه «هفت» به راه افتاد» اینگونه اظهارات خود را ادامه داد: «ما از آغاز تاکنون از این برنامه حمایت کرده‌ایم و از این به بعد هم حمایت خواهیم کرد اما گهگاه اتفاقاتی رخ می‌دهد که در شأن این برنامه نیست». وی غیرمستقیم به 2 موضوع چالشی مطرح شده در برنامه اخیر «هفت» (نامه‌نگاری با ژاکوب و انتقال حق صدور مجوز ساخت از معاونت سینمایی به صنف واحد تهیه‌کنندگان) اشاره کرد و افزود: «قرار نیست مجری این برنامه بیانیه صادر کند، بویژه در موضوعاتی که خودش یک‌طرف دعواست! در همین برنامه اخیر آقای سجادپور برای ارائه توضیحاتی درخواست وقت تلفنی کردند اما عوامل این برنامه اجازه ندادند ایشان روی خط بیایند و این مواجهه یکطرفه با موضوعات در شأن این برنامه نیست، بویژه ورود مستقیم مجری به بحث و موضع‌گیری فردی». این اظهارات اما واکنش احسان ظلی‌پور خبرنگار برنامه «هفت» را در پی داشت. او که در میانه نشست برای طرح سوال پشت تریبون قرار گرفت بار دیگر مواضع شمقدری در نامه به مدیر کن را مورد سوال قرار داد. در میانه طرح این سوال شمقدری ادامه بحث را تکرار مکرر دانست و از مسؤول نشست خواست خبرنگار بعدی را دعوت کند. ظلی‌پور هم هنگام ترک تریبون یک DVD حاوی فیلم کامل اظهارات لارنس فون‌تریر در جشنواره کن را به شمقدری داد که با استقبال او و نیز دعوت از خبرنگار بعدی
همراه شد.
درباره خانه سینما
در کنار اصلی‌ترین بحث نشست روز گذشته اما سنت چند سال اخیر نشست‌های معاون سینمایی هم از یاد نرفت و با طرح سوالی از سوی یکی از رسانه‌ها درباره جایگاه قانونی «خانه سینما» بار دیگر موضع غیرقانونی بودن این تشکیلات از سوی جواد شمقدری مورد تاکید قرار گرفت. وی در این زمینه گفت: «اصل قضیه ما و خانه سینما کاملا روشن است. تغییری که توسط هیات مدیره خانه سینما در اساسنامه آن صورت گرفته هنوز مورد تایید وزارت فرهنگ و ارشاد نیست و این موجب می‌شود طبق قانون مصوب شورایعالی انقلاب فرهنگی تشکیلات فعلی خانه سینما غیرقانونی قلمداد شود». شمقدری گفت: «ما در اینکه تشکیلات کنونی غیرقانونی است هیچ شکی نداریم و تشخیص این امر را هم قانون برعهده وزارت ارشاد گذاشته است اما درباره اختصاص بودجه ما نامه‌ای را خطاب به سازمان بازرسی ارسال کرده و نسبت به قانونی بودن تخصیص بودجه به یک نهاد غیرقانونی استعلام کرده‌ایم. اگر پاسخ سازمان بازرسی مثبت باشد حتما در زمینه تخصیص بودجه هم طبق قانون عمل خواهیم کرد». شمقدری البته بار دیگر تاکید کرد این مشکل هیچ ربطی به اختلافات شخصی او و مدیرعامل کنونی خانه سینما ندارد.
درباره شورایعالی سینما
حضور نمایندگان از 2 قوه قضائیه و مقننه در ترکیب اعضای شورایعالی سینما برای افزایش قدرت تصمیم‌گیری و اثرگذاری این شورا موضوع دیگری بود که از سوی یکی از خبرنگاران مورد سوال قرار گرفت و اینگونه شمقدری به آن پاسخ داد: «ایده من نیز از ابتدا این بود که علاوه بر ترکیب فعلی 5 عضو دیگر هم در این شورا باشند اما زمانی که طرح به هیات دولت رفت در نهایت چنین ترکیبی مصوب شد. در جلسه اسفندماه شورایعالی سینما هم آیین‌نامه این شورا بر اساس همین ترکیب نهایی شد. اگر در آینده نیازی به حضور مسؤولان دیگر نهادها و ارگان‌ها باشد حتما تصمیم‌گیری خواهد شد». شنیده‌ها درباره قدرت بیش از حد معمول یکی از اعضای شورایعالی سینما به نسیت دیگر اعضا نکته دیگری بود که مورد سوال قرار گرفت و شمقدری در تشریح آن گفت: «من هم مثل شما صرفا در این زمینه چیزهایی شنیده‌ام اما بر اساس تجربه حضورم در این شورا چنین احساسی نسبت به هیچکس نداشتم. دیگر اعضای شورا هم می‌توانند در این زمینه گواهی دهند».
درباره پروانه‌های نمایش
علاوه بر این موضوعات، بحث صدور پروانه نمایش برای برخی فیلم‌های حاشیه‌ساز جشنواره بیست و نهم هم بخش قابل توجهی از نشست معاونت سینمایی را به خود اختصاص داد. امکان نمایش فیلم‌های «گزارش یک جشن»، «انتهای خیابان هشتم»، «خیابان‌های آرام»، «اسب حیوان نجیبی است»، «سعادت‌آباد»، «خانه پدری» و «زادبوم» به طور جداگانه در نشست معاونت سینمایی مورد سوال قرار گرفت که شمقدری در یک حکم کلی در این باره به این بسنده کرد: «تمام فیلم‌های حاضر در جشنواره بیست و نهم اجازه اکران خواهند گرفت اما با اندکی تاخیر». وی در این باره توضیح داد: «پروسه اعطای پروانه نمایش، یک پروسه زمانبر است و درباره برخی از فیلم‌ها در همان یک جلسه تکلیف مشخص می‌شود اما در برخی موارد لازم است جلسات چندباره برگزار شود. این هم مربوط به برخی فیلم‌های خاص نیست و برای همه آثار به یک صورت است». شمقدری به طور خاص درباره فیلم تازه ابراهیم حاتمی‌کیا (گزارش یک جشن) گفت: «درباره این فیلم هیچ مشکل خاصی وجود ندارد و به شخصه به کارگردان و تهیه‌کننده فیلم هم اعلام کرده‌ام که ان‌شاءالله بزودی این فیلم پروانه نمایش خواهد گرفت». شمقدری در پاسخ به سوال دیگری درباره تکلیف فیلم «زادبوم» (ساخته ابوالحسن داوودی) که پس از
3 سال خبری از اکران آن نیست هم «عدم هماهنگی میان نهادهایی که به واسطه داشتن بودجه اقدام به تولید فیلم می‌کنند با معاونت سینمایی» اشاره کرد و صراحتا گفت: «به‌عنوان مسؤول مستقیم سینمای ایران می‌گویم نباید ارگان‌ها به صرف داشتن بودجه وارد عرصه تولید فیلم شوند. من حتی مسؤولان حوزه هنری (که اتفاقا در تولید فیلم زادبوم هم نقش داشته‌اند) را هم مخاطب قرار داده‌ام که اگر من مسؤول و پاسخگو درباره تولیدات این سینما هستم، می‌گویم باید همه تولیدات سینمایی در هماهنگی کامل یا معاونت سینمایی تولید شوند تا این عدم هماهنگی‌ها دیگر تکرار نشود». شمقدری البته تاکید کرد «فیلم زادبوم توقیف نیست» و در بخش دیگری از اظهاراتش با آوردن نام، فیلم‌های «اسب حیوان نجیبی است» ساخته عبدالرضا کاهانی و «سعادت‌آباد» ساخته مازیار میری را فاقد مشکل برای اکران خواند
البته اکران محدود.
درباره برکناری...
شایعه برکناری شمقدری از سمت معاون سینمایی هم روز گذشته بار دیگر طرح شد تا شمقدری بار دیگر تاکید کند: «ما هم مثل شما فقط این شایعه را شنیده‌ایم». وی در این باره گفت: «این خبر برای نخستین‌بار از سوی صدای آمریکا مطرح شد که بلافاصله در رسانه‌های داخلی هم بازتاب داشت. بار دیگر هم شنیدیم در محفلی کسی وعده برکناری ما را مطرح کرده است. خبرها تا جایی پیش رفت که کم‌کم خود ما هم داشت باورمان می‌شد اما وقتی شخصا پیگیری کردم، متوجه شدم این خبر از اساس صحت ندارد». شمقدری به این هم بسنده نکرد و افزود: «دولت آقای احمدی‌نژاد با کسی تعارف ندارد و این از ویژگی‌های مثبت این دولت است چرا که همه مسؤولان می‌دانند میزهایشان به آنها وفادار نخواهند بود حتی تا همین فردا!» پیش از طرح سوالات از سوی اصحاب رسانه، شمقدری در سخنانی کوتاه گزارش عملکردی از حضور 2 ماه خود و تیم همکارانش در معاونت سینمایی ارائه کرد که حائز نکات مثبتی از روند رو به رشد بخش‌های مختلف سینمای ایران بود.