گروه سیاسی: نمایندگان در ايام سالگرد تشکیل مجلس با دست‌های خالی به دیدار مقام معظم رهبری رفتند. این مساله‌ای است که نمایندگان نیز خود به آن معترفند. طرح نظارت مجلس بر نمایندگان قرار بود دستاورد مهم پارلمان در یک‌سال گذشته باشد که به محضر رهبر معظم انقلاب تقدیم می‌شود اما مسیر طولانی تصویب این طرح در مجلس، نمایندگان را با دست‌های خالی به سوی بیت رهبری فرستاد. برخی از نمایندگان معتقد بودند تلاش آنها برای تصویب این قانون نیز گامی مهم از سوی مجلس بوده و گزارش همین اقدام نیز برای ارائه به رهبر انقلاب کافی است. اما تاکید دوباره ایشان به پیگیری طرح ناقص نمایندگان در مجلس و تصویب هر چه سریع‌تر آن در خانه ملت نشان داد مقام معظم رهبری از این تلاش‌ها رضایت کامل ندارند. اما نمایندگان بعد از این دیدار چگونه به توصیه اکید ایشان جامه عمل می‌پوشانند؟ سخنگوی کمیسیون ویژه طرح نظارت بر نمایندگان معتقد است این اقدام نمایندگان موجب سرافکندگی‌‌شان در دیدار با رهبر انقلاب شد و از برنامه‌های آتی این کمیسیون برای تصویب هر چه سریع‌تر این طرح مهم خبر داد.
حجت‌الاسلام قرباني با بيان اينكه برداشتش از توصيه‌‌هاي مقام معظم رهبري درباره طرح نظارت، عدم رضايت معظم‌له از عملكرد مجلس است، گفت: رهبر انقلاب به خاطر عملكرد مجلس درباره طرح نظارت به مجلس هشتمي‌ها كارت زرد نشان دادند و اين كارت براي ما نمايندگان مجلس يك هشدار است كه بايد آن‌را جدي بگيريم. وی افزود: ما پيش از اين وعده داده بوديم كه تا قبل از ديدار با مقام معظم رهبري طرح نظارت مجلس بر نمايندگان را در صحن علني تصويب خواهيم كرد اما متاسفانه در محضر حضرت آقا سرافكنده شديم. يك‌سال است كه مجلس تلاش دارد مطالبه رهبر معظم انقلاب را محقق كند اما به‌رغم برخي تلاش‌ها مجلس در يك‌سال گذشته موفق به چنين كاري نشده است. وي افزود: در كميسيون مشترك بررسي طرح نظارت مجلس بر نمايندگان تلاش خواهيم كرد، طرحي جامع و كامل كه بتواند نظر آقا را تامين كند به صحن علني بياوريم. احمد توکلی از دیگر نمایندگانی بود که در نامه‌ای به تحلیل خود از عدم رضایتمندی رهبر انقلاب از عملکرد مجلس درباره نظارت بر خودش پرداخت. رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس از ضرورت مراقبه جمعي گفته و در تحلیل خود آورده است: یکی از محورهای توصيه رهبر معظم انقلاب حفظ تقوا و خودسازي هر چه بيشتر بود و اينكه ما براي فلاح و رستگاري‌مان هم ناگزيريم به رعايت تقواي فردي و مراقبت از خويشتن و هم به تقواي جمعي محتاجيم كه همه در جمع هواي يكديگر را داشته باشيم تا دچار خطا و لغزش نشويم. وی افزوده است: رهبر انقلاب به زيبايي مصداق عيني اين مراقبه جمعي را همان تذكر سال گذشته‌شان اشاره كردند كه در مجلس بايد كاري كنيد كه خودتان بر خودتان نظارت داشته باشيد. اين مساله را جدي پيگيري كنيد. البته بايد به اين نكته هم اشاره كنيم كه ما براي تحقق اين مسال ه تلاش زيادي كرديم تا طرحي كه در مجلس هفتم بازنويسي كرديم رادر اين مجلس مطرح كنيم كه برخي دوستان شائبه راي نياوردن آن را مطرح كردند. توکلی درباره روند بررسی این طرح در مجلس نوشت: طرح به كميسيون رفت و حالت ضعيف‌تر شده‌اش در مجلس مطرح شد. يك دسته از دوستاني كه مخالفت مي‌كردند، نگران اين بودند كه اين طرح نتيجه‌اي در جهت نظارت ندهد و با كنترل نماينده براي او محدوديت ايجاد كند كه اين تصور غلط بود. اگر فساد در مجلس رواج پيدا كند از هر زهري براي آزادي كشنده‌تر است. وی در ادامه تصریح کرده است: تاكيد مجدد ايشان بر بحث نظارت بر عملكرد نمايندگان و بيان اين جمله كه طرح «خودنظارتي» را به گونه‌اي تنظيم كنيد كه رودربايستي و بده‌بستان موجب كم‌اثر شدن آن نشود، اين پيام را دارد كه مجلس در اين عرصه وظيفه خود را به خوبي انجام نداده است. اگر اين روند سير طبيعي و درست خودش را در يك سال گذشته طي كرده بود، ايشان مثل مورد اول يعني مواضع ضداستكباري از كار نمايندگان تقدير مي‌كردند. احمد توکلی همچنین در تحلیل خود از فرمايشات رهبر معظم انقلاب این فرمايشات را ملامت نمایندگان درباره طرح نظارت بر مجلس دانست.
پاسخ رهبر انقلاب
به مخالفان طرح نظارت بر مجلس
برخی نمایندگان مجلس در توجیه رای ندادن خود به این طرح مهم بیان می‌کردند فرمايشات رهبر انقلاب درباره نظارت بر مجلس به معنای ضرورت تصویب طرح برای نظارت بر عملکرد نمایندگان نیست(!) علی مطهری، نماینده تهران در مجلس از جمله کسانی بود که در صحن علنی مجلس به مخالفت آشکار با طرح نمایندگان پرداخت و عنوان کرد همکارانش با رای به این طرح سند بردگی خود را امضا خواهند کرد. با این حال رهبر معظم انقلاب در دیدار با نمایندگان با اشاره به همین دلایل بیان کردند این طرح جلوی آزادی نمایندگان را نمی‌گیرد و نباید با دلایل اینچنینی مجلس را از طرحی مهم چون نظارت بر عملکرد نمایندگان محروم کرد. موسی قربانی در این باره به فارس گفت: بيانات رهبر معظم انقلاب درباره طرح نظارت نشان مي‌دهد كه ايشان تمام امور مربوط به طرح نظارت مجلس بر نمايندگان و حتي اظهارنظرهاي برخي مبني‌بر مغايرت طرح نظارت با آزادي نمايندگان را رصد مي‌كنند و بر امور مجلس كاملا آگاه هستند؛ پاسخ معظم‌له به برخي مخالفت‌‌ها با طرح نظارت بسيار قانع‌كننده و علمي بود.
طرحی برای مجلس نهم
با این همه نمایندگان اما هنوز هم اعتقاد ندارند این طرح می‌تواند در مجلس هشتم به سرانجام برسد و امیدوارند طرح لااقل برای اجرا به مجلس نهم برسد. سیدمحمدجواد ابطحی، عضو کمیسیون امور شوراها و سیاست داخلی مجلس شورای اسلامی گفت: امکان تصحیح و ارتقای طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان پس از 2 شوری شدن وجود دارد. وی با بیان اینکه طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان برای مجلس هشتم نخواهد بود و نمایندگان مانعی برای تصویب جزئیات آن ندارند، افزود: مجلس هشتم باید برای مجالس بعدی طرح نظارتی محکم و قوی آماده کند تا نظارت قوی بر نمایندگان وجود داشته باشد. عضو کمیسیون امور شوراها و سیاست داخلی تصریح کرد: طرح تنظیم شده نظارت مجلس بر امور نمایندگان حداقل انتظار رهبر فرزانه انقلاب بود. مجلس در این طرح هیاتی از طرف نمایندگان برای نظارت انتخاب کرده است که با این مساله لابی‌ها و بده و بستان‌ها شروع می‌شود. عضو کمیسیون آیین‌نامه داخلی مجلس ادامه داد: حداقل انتظار از مجلس جمهوری اسلامی این است که در آیین‌نامه داخلی مجلس درباره نظارت بر عملکرد نمایندگان موادی تصویب شود که در حد نظام‌نامه داخلی زمان طاغوت که در آن مجازات نمایندگان قوی‌تر بود اگر چه به آن عمل نمی‌شد، آورده شود. وی با بیان اینکه برای تامین مطالبات رهبر فرزانه انقلاب باید نظارت بیرونی نیز بر مجلس وجود داشته باشد، گفت: تعامل هیات انتخاب شده در طرح نظارت با هیاتی که از بیرون برای نظارت بر مجلس انتخاب می‌شود، مطالبه رهبری را تامین می‌کند. چرا که نظارت شورای نگهبان بر نمایندگان موجب می‌شود اگر نماینده‌ای از شرایط اولیه خارج شد اعتبارنامه آن نماینده بررسی و در صورت تخلف اعتبارنامه وی باطل شود.
فرمايشات صحبت‌های رهبر معظم انقلاب راجع به طرح نظارت بر نمایندگان
«یك تقواى جمعى هم داريم. تقواى جمعى اين است كه جمع‌ها مراقب خودشان باشند. جمع به حيث جمع، مراقب خودشان باشند. بى‌مراقبتى جمع‌ها نسبت به مجموعه خودشان، موجب می‌شود كه حتى آدم‌هایى هم كه در بين آن جمع‌ها تقواى فردى دارند، با حركت عمومى آن جمع‌ها بغلتند و به جایى بروند كه نمی‌خواهند. در طول اين 30 سال، ما از اين ناحيه ضربه خورده‌ايم. يكى از جاهایى كه ضعف نشان داده‌ايم، همين بوده.
«من پارسال به شما عرض كردم كه در داخل مجلس شوراى اسلامى، خودنظارتى بگذاريد. اين، همان تقواى جمعى است. مجموعه، خود را بپايد. حالا حرف‌هایى گوشه وكنار زدند كه نماينده بايد آزاد باشد، چه باشد. كسى با آزادى نماينده مخالف نيست؛ با كج‌رفتارى نماينده مخالف است. يك نماينده كج‌رفتار ممكن است مجلس شوراى اسلامى را بدنام كند، متهم كند؛ حيف نيست؟ مجلس به اين عظمت، اين نهاد قانونى اساسى در كشور».