اگر موافق باشید گفت‌وگو را با سوالی درباره نقش «کیان» با بازی شما شروع کنیم. می‌خواستم در این ارتباط از شما درباره نحوه شکل‌گیری نقش «کیان» سوال کنم.
از اواخر دهه 60 و اوایل دهه 70 با آقای سيد داوود میرباقری آشنا شدم. او آن زمان نمایشی به نام «معرکه در معرکه» را نوشته بود و قرار شد به عنوان بازیگر در این نمایش بازی کنم. به خاطرم هست ایشان متن را صفحه به صفحه می‌دادند و من مطالعه می‌کردم. از همان زمان که به خواندن متن «معرکه در معرکه» پرداختم، متوجه شدم نثر وی چقدر دارای پختگی و جذابیت است. در واقع از همان سال‌ها بود که به قلم میرباقری علاقه‌مند شدم. کسانی که به روانشناسی نوین آشنا هستند، می‌دانند که میرباقری در این نمایش چقدر زیبا به موضوع منیت‌ها پرداخته است. ما این نمایش را علاوه بر اجرای داخلی در کشورهای دیگر مثل آلمان هم اجرا کردیم که با استقبال گسترده‌ای مواجه شد. همچنین سال 1375 در آمریکا نیز از این نمایش، اجرای موفقی داشتیم. یکی، دو اجرای ناموفق هم به گفته خودشان در فرانسه انجام شد که بدون حضور من و دیگر بازیگران بود و از بازیگران دیگری استفاده شده بود. با این تفاسیر، ایفای نقش من در این نمایش موجب شد بیشتر با آقای میرباقری و نثر و قلمش آشنا شوم.
آیا در آن سال‌ها، منظورم سال‌های میانی دهه 70 است، صحبتی از ساخت یک سریال تاریخی در اشل «مختارنامه» هم بود؟
بله، زمانی که برای اجرای نمایش در آلمان بودیم، میرباقری طرح مجموعه تلویزیونی «امام علی(ع)» را می‌نوشت و همانجا قسمتی که مربوط به خانه «ابا قطام» بود را برای من خواند که شنیدنش به معنی واقعی لذتبخش بود. گاهی هم به منزل وی می‌رفتم و او داستان‌هایش را برای من می‌خواند. به هر حال بیش از هر چیز جذب ویژگی‌های نثری او شدم، بویژه دیالوگ‌هایی که وی می‌نویسد از استحکام و انسجام زیادی برخوردار است و همین زیربنای یک کار موفق را می‌گذارد طوری که وقتی قرار شد در نقش «کیان» بازی کنم، هر زمان که وی می‌خواست دیالوگ‌های هر قسمت را برایم بیاورد دچار هیجان خاصی می‌شدم و مثل اینکه بخواهی در این بسته‌های شانسی را باز کنی و ببینی امروز از داخل آن چه بیرون می‌آوری برای خواندن و مطالعه کردن دیالوگ‌ها کنجکاو و هیجان‌زده می‌شدم.
البته شما پیش از «مختارنامه» تجربه همکاری دیگری در سریال تاریخی «مسافر ری» را هم داشتید.
درست است. در «مسافر ری» نقش یکی از فرماندهان بابک خرمدین را بازی می‌کردم که از ترس عرب‌ها به کوه‌ها پناه برده بود. بعد از آن هم نقش کوتاهی در سریال «معصومیت از دست رفته» داشتم تا اینکه زمان ساخت سریال مختار رسید.
یعنی 5 سال پیش.
بیشتر از 5 سال، حدود 7 سال پیش. آقای میرباقری به من تلفن کرد و گفت می‌خواهم در این سریال نقشی به پاس همکاری‌هایی که در گذشته با هم داشته‌ایم به تو بدهم. من نیز در جواب گفتم به دلیل اعتماد و علاقه‌ای که به تو و کارهایت دارم این نقش را قبول می‌کنم؛ حالا می‌خواهد در قالب یک صفحه و کوتاه باشد یا نه، یک نقش اول. همین شد که نقش «کیان» به من سپرده شد. آمدیم و تست زدیم و مورد قبول واقع شد. آن زمان پیشنهاد برای بازی افراد دیگری در نقش کیان به آقای میرباقری داده می‌شد اما او می‌گفت من کیان خود را انتخاب کرده‌ام. او رضا رویگری است ولاغیر.
وقتی نقش را خواندید فکر می‌کردید بتوانید به این خوبی ارتباط برقرار کنید، منظورم این است که نقش اساسا تا چه اندازه برایتان قابل لمس بود؟
ببینید، من در درجه نخست به کار آقای میرباقری مطمئن بودم. چون همان‌طور که در سوالات پیشین شما هم اشاره کردم او را می‌شناختم و با شناختی که از نثر، قلم و نحوه کار او دستگیرم شده بود یقین داشتم به خوبی می‌توانم با این نقش ارتباط برقرار کنم. همین‌طور هم شد. اتفاقا چند شب پیش داشتم قسمت اخیر سریال مختار را که برایم ضبط کرده بودند، می‌دیدم؛ همان قسمتی که خانواده کیان به دست حرمله کشته شده و او پریشان‌حال و نزار و سردرگم است. وقتی نگاه کردم، دیدم چقدر این نقش زیبا بر من نشسته است و چه خوب توانسته‌ام کیان را لمس کنم و به شخصیت او نزدیک شوم.
و 5 سال و نیم عمر خود را بر سر بازی در این سریال گذاشتید.
بله. دقیقا 5 سال و نیم طول کشید. در ازا متوجه شدم که کار از آن چیزی که تصورش را می‌کردم به مراتب جذاب‌تر شده است. مردم نقش کیان را دوست دارند و در هر فرصتی که پیش می‌آید از من به خاطر بازی در این نقش تشکر و ابراز لطف می‌کنند. این هفته هم قرار است به خاطر ایفای نقش کیان، میهمان جمعی از پهلوانان زورخانه‌های تهران باشم که این برایم خیلی لذتبخش است.
آقای رویگری! مسلما وقتی شما در سریال تاریخی عظیم و خوش‌ساختی مانند «مختارنامه» بازی می‌کنید از یکسو سطح سلیقه و توقع مردم از این به بعد نسبت به ساخت سریال‌های تاریخی بالا می‌رود و طبعا ذائقه‌شان ارتقا می‌یابد و از دیگر سو این مساله موجب می‌شود نگرش شما نیز بعد از تجربه ایفای نقش در مختارنامه به سریال‌های تاریخی عوض شود و بازی در هر سریالی را نپسندید بویژه که ما اساسا در زمینه ساخت سریال‌های تاریخی صرفنظر از کارهای آقای میرباقری یا معدودی از کارگردانان دچار ضعف مخاطب نیز بوده‌ایم.
بله، قبول دارم که بعد از دیدن هر کار قوی، سطح توقع مردم بالا می‌رود و به همان نسبت، مسؤولیت من به عنوان یک بازیگر بیشتر می‌شود. همیشه در حیطه بازیگری سعی کرده‌ام نقش‌های متفاوتی را از خود به جا بگذارم؛ چه در سریالی مانند مختار و چه در سریال «سه، پنج، دو» که در حال حاضر مشغول بازی در آن هستم طوری که نویسنده این سریال به من گفت، من چند صفحه از نقش تو را در این سریال به برخی نشان داده‌ام و آنها متفق‌القول بر این عقیده بوده‌اند که تو توانسته‌ای در این سریال که طنز موقعیت را به نمایش می‌گذارد به اجرای متفاوتی بپردازی. طبعا این مساله خیلی مرا خوشحال می‌کند که توانسته‌ام در این زمینه آن‌طور که دلم می‌خواسته موفق باشم.
فعالیت‌های شما در این سال‌ها تنها به بازیگری محدود نمانده و تاکنون 2 آلبوم موسیقی نیز با صدای شما منتشر شده و ظاهرا در تدارک آماده کردن سومین آلبوم یعنی «کازابلانکا» هستید.
درست است، قصد دارم بعد از بازی در سریال «سه، پنج، دو» تمرکز خود را روی این آلبوم بگذارم و حتی در این ارتباط به برگزاری یک کنسرت نیز در سراسر کشور بپردازم. این آلبوم که مشتمل بر کارهای پاپ من است در مقایسه با 2 آلبوم دیگر متفاوت است و می‌تواند از منظر مخاطب راضی‌کننده باشد.
برگردیم به حیطه بازیگری و فعالیت شما در این عرصه. در لابه‌لای گفت‌وگو به این مساله اشاره کردید که ایفای نقش در سریالی چون مختارنامه به واسطه شناختی که از آقای میرباقری و جنس کارهای او حاصل شد شکل گرفت. می‌خواستم بدانم اساسا آشنایی و شناخت یک کارگردان چقدر می‌تواند به خروجی نقشی که بازیگر آن را بازی می‌کند منجر شود و درباره خود شما چقدر این مساله صادق بود؟
من هم با شما موافقم که کارگردان و شناختی که بازیگر از کارهای پیشین او به دست می‌آورد مسلما حائز اهمیت است اما آنچه بیش از این اهمیت دارد، سناریو، متن و قصه‌ای است که کارگردان در اختیار بازیگر می‌گذارد.
یعنی اگر متن خوبی به دست شما برسد ایفای نقش در آن را می‌پذیرید حتی اگر کارگردان آن عنوان دهن‌پرکنی نداشته باشد؟
ببینید، همان‌طور که گفتم بی‌تردید بازیگر با کارگردانی که از پیش می‌شناسد و کارهای او را دیده راحت‌تر است و ارتباط بیشتری برقرار می‌کند، ضمن اینکه وقتی با یک کارگردان صحبت می‌کنید در یکی، دو جلسه متوجه می‌شوید چه در چنته دارد و آیا کار او می‌تواند برای شما راضی‌کننده باشد یا نه. من به شخصه تلاش کردم با کسانی کار کنم که کارشان را بلد هستند.
از بحث سریال که بگذریم به فیلمی که در حال حاضر بر پرده سینماهاست می‌رسیم؛ «اخراجی‌ها- 3» که بعد از اکران توانست رکورددار گیشه نیز شود. اگر ممکن است درباره نقش خود در این فیلم صحبت کنید.
من در فیلم «اخراجی‌ها- 3» به این دلیل بازی کردم که طنز بود. البته من پیش از ایفای نقش در این فیلم طنز، تجربه بازی در کارهای طنز دیگری چون «دلبر آهنی» را هم داشتم و در سال‌های اخیر در سریال طنزآمیز «دارا و ندار» آقای ده‌نمکی نیز کار کردم که تجربه جالبی بود و بازی در این سریال، دنیای دیگری را روی من باز کرد. در واقع، پیش‌زمینه فعالیت من در سریال دارا و ندار بود که موجب شد بازی در فیلم اخراجی‌ها را بپذیرم. البته این فیلم به نحوه انتخابات در ایران بازمی‌گردد.
فیلم فارغ از موفقیت در گیشه دستخوش حاشیه‌های سیاسی نیز شد. شما به شخصه چقدر با این حاشیه‌ها مواجه شدید؟
مهم این است که مردم مرا می‌شناسند و با کارهای من آشنایی دارند. در عین اینکه معتقدم هر شخصی نظری دارد که در نوع خودش می‌تواند محترم باشد. هرگز به کسی توهین نکرده‌ام و این مساله که نظر دیگران هم محترم است را سرلوحه کار خود قرار داده‌ام. من در اخراجی‌ها نقش آدمی را که نمی‌شناسم بازی کردم. ما در این فیلم قصد داشتیم خنده را به لب مردم بیاوریم که موفق هم شدیم. کار جواب داد و با استقبال خوبی مواجه شد، ضمن اینکه تصور می‌کنم اگر هم در این زمینه انتقادی نسبت به کار من باشد، ناشی از علاقه است که انتقاد می‌کنند. اما به طور کلی در پاسخ به سوال شما باید بگویم فقط در کشور ما به این شکل است. من دیده‌ام که در همه جای دنیا درباره سیاستمداران فیلم می‌سازند. امیدوارم روزی برسد که این طور نگاه کردن در کشور ما هم برقرار شود و به یک فیلم نگاه صحیح شود. من به شخصه قصد توهین به هیچ جناح یا شخص خاصی را نداشته‌ام. حتی مورچه‌هایی که بعضا در خانه من وجود دارند را نمی‌توانم از بین ببرم. به خودم می‌گویم آنها روزی خود را در خانه من می‌جویند، پس روا نیست آنها را با اسپری از بین ببرم و کلا به لحاظ شخصیتی آدم رئوفی هستم؛ بیش از حد رئوف و دلم نمی‌خواهد کسی از من برنجد. من یک بازیگر هستم و بازی در نقش‌های مختلف کار من است. به خاطرم هست زمانی که قطعه «ایران ایران» را خواندم مورد توجه طیف گسترده‌ای قرار گرفت اما در سال‌های گذشته می‌دیدم بعضی از همان‌هایی که مرا به خاطر خواندن این آهنگ مورد تقدیر قرار داده بودند، انتقاد کردند که چرا این آهنگ را خواندی. البته برای من جای تعجب داشت اما حالا که صحبتش پیش آمد، می‌گویم من این قطعه را برای وطنم و برای انقلاب خواندم و همیشه هم به آن افتخار کرده‌ام. من اگر می‌خواستم در راه سیاست فعالیت کنم چندین سال پیش می‌توانستم این راه را انتخاب کنم اما به حیطه هنر که گرایش همیشگی‌ام بود رو آوردم. از زمانی که به حیطه بازیگری آمدم تا امروز همیشه خدمتگزار مردم بوده‌ام.
شما در طول گفت‌وگو به مساله متفاوت بودن اشاره کردید و گفتید همواره تمایل داشتید در نقش‌هایی ظاهر شوید که از کلیشه و تکرار دور باشد. ما این اتفاق را در مجموعه تلویزیونی «به کجا چنین شتابان» دیدیم. نکته‌ای درباره نقش شما در این مجموعه وجود داشت که مایلم به آن اشاره کنم و آن فرورفتن در قالب یک آدم قسی‌القلب و چندشخصیتی است. با توجه به گفته خودتان که می‌گویید وجه درونی شما رأفت است چطور توانستید با این نقش ارتباط بگیرید؟
اصلا خاصیت بازیگری همین است؛ فرورفتن در قالب‌های مختلف. فکر کنید من در زندگی شخصی، مثلا آدم خسیسی هستم. ولی باید بتوانم در عین حال نقش یک آدم دست و دلباز را هم بازی کنم. همان‌طور که در سوال هم اشاره کردید، نقش من در سریال به کجا چنین شتابان، نمادی از یک شخصیت چندوجهی و قسی‌القلب است؛ نقشی که در عین اینکه دستور قتل صادر می‌کند، گریه هم می‌کند و در کنار اینها خانواده‌اش را دوست دارد و به کانون خانواده‌اش علاقه‌مند است.
امروز در عرصه بازیگری ما شاهد ستاره‌هایی هستیم که به عنوان چهره خاص در سینما مطرح می‌شوند اما تاریخ مصرف کوتاهی دارند. شما هم حتما با این اشخاص مواجه شده‌اید. نظر شما در این باره چیست؟
دلیلش این است که آن انتخاب اولیه غلط بوده است. وقتی یکی ستاره می‌شود باید ماندگار شود.
و جالب این است که غالبا هم نمی‌شوند یعنی مثل شهابی هستند که می‌آیند و می‌گذرند، چرا؟
چون ریشه‌ای در کار نیست و وقتی ریشه‌ای وجود ندارد چه توقعی می‌توان داشت. وقتی ریشه‌ای در این زمینه نیست مسلما نمی‌تواند ستاره پایداری شود.
ضمن اینکه در برخی موارد شهرت کاذب هم موجب فاصله گرفتن از مردم می‌شود، درست است؟
من هم این مساله را قبول دارم چون فکر می‌کنم مردم خیلی حساس هستند و اگر چیزی از هنرپیشه ببینند که موجب دلزدگی آنها شود دهن به دهن می‌چرخد و طبعا برای آن هنرپیشه تبعات خوبی در پی نخواهد داشت. من همیشه بر این باور بوده‌ام که مردم، نشان و درجه را به هنرمند می‌دهند و وای به روزی که چیزی از هنرمند ببینند که منجر به برداشتن این درجه شود.
چندي پيش گفت‌وگویی از آقای اکبر عبدی خواندم که ایشان اشاره کرده بودند همیشه آرزوی بردن دخترشان به شهربازی را مثل پدرهای دیگر داشته‌اند اما به دلیل شغل بازیگری و خب به قول شما علاقه مردم هیچ‌وقت موفق به این امر نشده‌اند. درباره زندگی شخصی خود شما چقدر این مشکلات وجود دارد؟
برای خود من بارها پیش آمده که با خانواده‌ام بوده‌ام و با این مشکلات سر و کار داشته‌ام. در عین اینکه همیشه در مواجهه با مردم سعی کرده‌ام خوشرو هم باشم. مثلا چند وقت پیش که برای خوردن شام با نوه‌ام به رستوران رفته بودم، مردم طبق معمول ابراز لطف می‌کردند و می‌آمدند با هم عکس می‌گرفتیم. در حالی که لقمه توی دهنم بود از این امر امتناع نمی‌کردم و با روی گشاده و از صمیم قلب می‌پذیرفتم. همیشه هم سپاسگزار مردم بوده و هستم. منظورم این است که اطرافیان هنرپیشه بیشتر زجر می‌کشند تا خود او. به عنوان مثال من با همسرم به ماسوله سفر کرده بودیم و او رفت تا چای و قند و... از جایی که نشسته بودیم بیاورد و وقتی برگشت دید جای او را مردمی گرفته‌اند که دارند با من عکس می‌گیرند یا در یک سفر، کار من شده بود اینکه از پله‌های هتل پایین بیایم و عکس بگیرم و برگردم توی اتاق. در حالی که مثلا برای استراحت به آن سفر آمده بودم. با این حال، شکایتی ندارم و راضی‌ام. من این مردم را دوست دارم و خودم را از آنها و در میان آنها می‌دانم. اگرچه یک جاهایی تصور می‌کنم باید به حریم خصوصی بازیگر هم احترام بگذارند.
اجازه بدهید چند قدم به عقب بازگردم و در پایان گفت‌وگو به نقش شما در فیلمی اشاره کنم که در عین متفاوت بودن گزنده و تلخ هم بود؛ فیلم «بوتیک» به کارگردانی آقای نعمت‌الله که برشی از وقایع تلخ اجتماعی را به نمایش گذاشت. شما برای بازی در آن نقش تا حدی در قالب شخصیت فیلم فرو رفتید که توانستید مخاطبان سینمای آن دهه را در آن فیلم از خودتان متنفر کنید و من فکر می‌کنم این یعنی رسیدن یک بازیگر به موفقیت.
به نکته خوبی اشاره کردید. ببینید، فیلم «بوتیک» موجب پیشرفت هر چه بیشتر من در حیطه بازیگری شد. دقیقا به خاطرم هست آن سال مجله «فیلم» به خاطر بازی در این نقش برایم عیدی فرستاد. علاوه بر این، نقدهایی از این فیلم گردآوری کرده‌ام که جملگی حکایت از موفقیت فیلم و پیام آن دارد. شما به شخصیتی در فیلم بوتیک اشاره می‌کنید که اهل بگو بخند و اهل دل است و در عین حال لایه‌های تحتانی شخصیت این آدم، کثيف است. بازی در چنین نقشی به معنای واقعی مشکل بود.
می‌خواهید بگویید «بوتیک» به نوعی سکوی پرش شما در عرصه بازیگری هم بود؟
دقیقا، چون قبل از اینکه «بوتیک» به من پیشنهاد شود 10 سال بود کار نکرده بودم. 4 سال ناخواسته و 6 سال هم به دلیل پاره‌ای مشکلات. وقتی پیشنهاد بوتیک مطرح شد، دیگر به میانسالی رسیده بودم و جای آن بود که پختگی یک نقش را از خود به نمایش بگذارم.