قاطعیت راهکار جدیدی که باراک اوباما درباره خاورمیانه پایان هفته پیش ارائه داد همه رسانههای آمریکایی را شگفتزده کرد اما متاسفانه این قاطعیت مربوط به انقلابهای دموکراتیک خاورمیانه نمیشود، بلکه همراه با یأس و ناامیدی تلآویو در رابطه با مذاکرات بین فلسطین و اسرائیل است. «اسرائیل باید به مرزهای سال 1967 بازگردد. این نخستین شرط اتمام موفقیتآمیز روند صلح در خاورمیانه است». میتوان این سخنان را جنجال اصلیای دانست که اوباما در وزارت خارجه آمریکا بپا کرد. یک هفته قبل از این حادثه، نماینده کاخسفید به رسانههای آمریکایی قول داد که سخنرانی باراک اوباما بسیار پرسر و صدا خواهد بود اما جامعه جهانی تا حد زیادی انتظار داشت که رئیسجمهور آمریکا در حمایت از نیروهای دموکراتیک اعراب در خاورمیانه سخنانی را ایراد کند که از ماه ژانویه رژیمهای خودکامه تونس و مصر را برانداختند و وجود دیکتاتوری در لیبی، بحرین و یمن را با تهدید مواجه کردند اما این دفعه تنها قولی که رئیسجمهور داد، در ارتباط با رژیم جدید مصر بود. اوباما گفت برای دولت جدید مصر یکمیلیارد دلار درخواست کرده و به همین مقدار در این کشور سرمایهگذاری خواهد شد. گرچه اوباما نسبت به بهار عربی موضع در حال انتظار را اتخاذ کرد ولی روابط آمریکا و اسرائیل بر عکس پس از سخنرانی رئیسجمهور آمریکا جهشی جدی را به خود گرفت. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل بر این باور است که این حرکت قطعا منفی است. اوباما عقیده دارد که نتانیاهو بیپرده از طرف فلسطینی که همیشه از اسرائیل خواسته تا به مرزهای سال 1967 بازگردد، حمایت میکند. در آن زمان طی جنگ 6 روزه ارتش اسرائیل بخشی از خاک فلسطین و همچنین اورشلیم شرقی را به تصرف خود درآورد. رژیم کنونی حاكم بر مناطق اشغالی قصد ندارد گذشت کند و زمینهای اشغال شده را دوباره بازگرداند. نخستوزیر اسرائیل در کنفرانس خبری پس از دیدار با باراک اوباما متذکر شد که هزاران مهاجر و پناهنده فلسطین باید بهوسیله دولت فلسطین پذیرفته شوند و نه دولت اسرائیل. یاکوف شائوس، تحلیلگر سیاسی صهیونیست در مصاحبهاي گفت: بنیامین نتانیاهو نخستین نخستوزیری است که در بیرون از مرزهای اسرائیل به تمام جهان این واقعیت را اعلام کرد كه اسرائیل به مرزهای سال 1967 باز نخواهد گشت. اگرچه انتخابات در اسرائیل باید در فوریه 2013 برگزار شود اما سخنان نتانیاهو یادآور شعارهای انتخاباتی و خطاب به مخاطبان جامعه صهیونیست است و نه جامعه جهانی. رسانههای اسرائیلی یادآور شدهاند که بیانیه تند نخستوزیر یک حیلهگری سیاسی است. طبق اظهارات جبهه مخالف، هاییم رامون، عضو حزب مخالف کادیما، اظهارات نتانیاهو آنچنان با سخنان باراک اوباما درباره پیشنهاد بازگشت به مرزهای سال 1967 بر اساس مذاکرات با فلسطینیها تفاوتی ندارد. اوباما از اسرائیل نخواست که به این مرزها بازگردد. همزمان با آن پس از سخنان تند نتانیاهو، احتمال بسیار ضعیفی وجود دارد که فلسطینیها سر میز مذاکرات بنشینند. در روزنامه «معاریو» آمده که نتانیاهو تمام تلاش خود را انجام داد تا خود را در برابر رأی دهندگان بهخاطر مذاکرات صلحآمیز و گذشتهای دردناک تبرئه کند.
ضمنا طرف اسرائیلی اخبار مربوط به وخامت در روابط بین آمریکا و اسرائیل را رد کرد. تسوی هاوزر، دبیر مطبوعاتی دولت صهیونیست در این باره تاکید کرد: روابط ما با آمریکا دوستانه است و این بدان معنی است که ما میتوانیم به همدیگر حقایق را بگويیم. اوباما در دیدار با کمیته روابط عمومی اسرائیلی– آمریکایی درباره حمایت قاطعانه خود از برتری کیفی نظامی اسرائیل در منطقه سخنانی را ایراد کرد. قول اوباما به دولت جدید مصر بسیار متواضعانه بود اما حتی این مقدار پول هم میتواند داده نشود. کنگره آمریکا که طرحهای مالی دولت آمریکا را تايید میکند، سریعا نسبت به بیانیه اوباما درباره سرمایهگذاری یکمیلیارد دلاری در مصر واکنش نشان داد و به او درباره لزوم مبارزه با کاهش بودجه و قروض دولتی یادآور شد که قول کمک مالی به دولتهای جدیدی که میتوانند در آخر نسبت به آمریکا آنچنان دوست نباشند، ندهد. ایلئال روس لتینن، رئیس کمیته بینالمللی نمایندگان کنگره آمریکا از حزب جمهوریخواهان گفت: با وجود اینکه آمریکا از کسر بودجه بسیار زیادی برخوردار است، ما نمیتوانیم به خود اجازه دهیم تا قرض مصر را به مقدار یکمیلیارد دلار پاک کنیم؛ چون اعضای سازمان اخوانالمسلمین جزو دولت آن هستند. پس از تغییر رژیم، اخوانالمسلمین اعلام کرد با شرکت در انتخابات پارلمانی ماه سپتامبر امیدوار است 45درصد تا 50 درصد از آرا را به دست آورد. این وضع موجب نگرانی کنگره آمریکا شد، زیرا آمریکا بر این باور است که اخوانالمسلمین سازماني افراط طلب است. یکی از نمایندگان کمیته مسؤول بودجه نیز اظهار داشت: در حین مطالعه درخواست رئیسجمهور درباره تخصیص پول برای کمک به مصر و تونس بررسی کاملی درباره این مساله انجام خواهد گرفت. بدین ترتیب با احتساب موضع رئیس کمیته بینالملل، چشمانداز طرح جدید اوباما هنوز نامعلوم است. در بخش دیگر کنگره آنها بیشتر نگران حجم پیشنهاد اوباما هستند. نمایندگان این کمیته همچنین یادآور شدند که اوباما در سخنرانی خود تاکید کرد که کمک مالی به تونس و مصر از طریق سازمانهای مالی بینالمللی تخصیص داده خواهد شد نه مستقیما از طرف آمریکا. نماینده کمیته بینالملل در این باره میگوید: فعلا در حال بررسی و تدوین مکانیزمها هستیم و نمیتوانیم هیچگونه تفسیری را ارائه دهیم. دیانا فایستاین، عضو ارشد حزب دموکرات در کمیته تخصیص مالی در برابر خبرنگاران اقرار کرد: ارائه 2 میلیارد دلار در شرایط مبارزه اقتصادی حتی اگر هم تمایل زیادی داشته باشیم غیرممکن است. من نمیدانم از کجا این پول را پیدا خواهند کرد. دولت آمریکا به متحدان خود دل بسته است اما آنها هم برای تخصیص پول عجله نمیکنند. یگانه دولتی که فعلا به پیشنهاد اوباما جواب داده عربستان است. 4 میلیارد دلار به صورت وام امتیازی و با تسهیلات و سرمایهگذاری در جهت بازسازی اقتصاد مصر تخصیص خواهد يافت.
منبع: روزنامه مسکوفسکی نووستی