گروه اجتماعی: هفته محیط‌زیست همزمان با روز جهانی حفاظت از محیط‌زیست در حالی آغاز شد که پدیده گرد و غبار و آلودگی هواي مناطق غربی، مرکزی و پایتخت کشور را در برگرفته و نیاز انسان به محیط پاک را بیش از پیش یادآور می‌شود. به نظر می‌رسد با توجه به چالشی که آلاینده‌ها برای محیط‌زیست ما فراهم کرده‌اند، امسال مدیریت آلاینده‌ها یکی از برنامه های پیش روی سازمان محیط‌زیست قرار گیرد طوری که بر اساس اعلام این مرکز، نخستین روز هفته محیط‌زیست تحت عنوان محیط‌زیست و مدیریت آلاینده‌ها نامگذاری شده است. با این وجود چند سالی است که با نزدیک شدن به فصل تابستان و خشک شدن مناطق بیابانی کشورهای همسایه همچون عراق، وزش باد موجب بروز پدیده گرد و غبار و ریزگردهایی می‌شود که به همراه باد وارد مرزهای ایران شده و گاهی تا مرکز کشور را در برمی‌گیرد. این پدیده موجب کاهش دید و از آن مهم‌تر وارد شدن صدمات بدنی از جمله مشکلات تنفسی در بین افراد می‌شود که گاهی به مرگ نیز منتج می‌شود. اگر چه تصور از نقش آلودگی هوا در مشکلات تنفسی بیشتر است اما يک فوق‌تخصص بيماري‌هاي کليه و مجاري ادراري – تناسلي معتقد است: گرد و غبار و آلودگي هوا موجب ناباروري زنان و عقيمي مردان مي‌شود. جواد زرگوشي می‌گوید: در چند سال اخير، پديده گرد و غبار (ريزگردها) هواي استان‌هاي مختلف کشور را آلوده کرده است، پژوهش‌هاي اخير که نتايج آنها طي چندين مقاله در ژورنال‌هاي معتبر طب زناشویي و باروري منتشر شده، نشان مي‌دهند، آلودگي هوا با مختل شدن سلامت جنين، تولد نوزادان کم وزن، عدم رشد مناسب جنين و نارس بودن نوزادان همراه است و همه اين عوارض در هواي پاک بسيار کمتر رخ مي‌دهد. با این وجود تصمیمات متفاوتی در کمیته کاهش گرد و غبار و سازمان محیط‌زیست گرفته شده که هنوز نتیجه نداده است. به طور مثال مقرر شد تا مالچ‌پاشی در بیابان‌‌های کشور عراق از سوی ایران انجام شود که عدم همکاری مراکز مربوط در عراق موجب شده تا در عمل اقدامی صورت نگیرد. همچنین بارور کردن ابرها و بارش‌های مصنوعی که می‌تواند در کاهش آلودگی هوا موثر باشد به دلیل نبود امکانات عملی نشده است.این درحالی است که هموطنان‌مان در مرزهای غربی با مشکلات زیادی که نتیجه این گرد و غبار است، دست و پنجه نرم می‌کنند و سلامتی‌شان در خطر است. این گرد و غبار روز جمعه استان‌های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، زنجان، کردستان، همدان، مرکزی، کرمانشاه، ایلام، خوزستان، لرستان، بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد و مناطق غربی فارس را در برگرفت و روز شنبه نیز به تهران رسید.
تهران بی‌نصیب نماند
یوسف رشیدی، مديرعامل شركت كنترل كيفيت هوا در گفت و گو با «وطن امروز» از ناسالم بودن هوا در روزهای شنبه و یکشنبه در تهران خبر داد و افزود: استانداری تهران مسؤول تشکیل جلسات کمیته اضطرار آلودگی هواست و در روزهای اخیر نیازی به تشکیل جلسه دیده است. با این وجود مدیرکل پیشبینی سازمان هواشناسی از ورود مجدد گرد و غبار در جنوب غرب و غرب کشور خبر داد و به مهر گفت: امروز در برخی مناطق شمال‌غرب و شمال‌‌شرق و ارتفاعات جنوب‌شرق نیز رشد ابر، وزش باد و رگبار پراکنده و رعد و برق پیشبینی می‌شود. وی افزود: امروز شرایط برای ناپایداری به صورت رگبارهای موقتی گاهی با وزش باد و رعد و برق در برخی از نقاط استان‌های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل، خراسان شمالی و شمال خراسان رضوی فراهم است از این‌رو آبگرفتگی معابر عمومی و سیلاب در برخی نقاط این استان‌ها دور از انتظار نیست. به گفته رضازاده، امروز آسمان تهران کمی ابری و در ارتفاعات نیمه‌ابری گاهی همراه با وزش باد است. از سوی دیگر باید توجه داشت که آلودگی هوا به عنوان مشکلی زیست محیطی تنها ناشی از ورود گرد و غبار از کشورهای همسایه نیست. کارخانه‌ها، ماشین آلات صنعتی، خودروهای عمومی و شخصی و موتوسیکلت از جمله مواردی هستند که در آلودگی هوا بویژه در شهرهایی با تراکم جمعیتی بیشتر نقش دارند. به گفته کارشناسان، در تهران به عنوان پایتخت و کلانشهر وجود وسایل نقلیه تنها 80 در صد آلودگی‌ها را به‌وجود می‌آورد. معصومه ابتکار، رئيس کميته محيط‌زيست شوراي شهر تهران چندی پیش با اشاره به تعداد روزهاي پاك شهر در 2 ماه اول امسال گفت: تنها 3 روز در 2 ماه ابتدایی سال 90 هوا در وضع سالم بوده است.
قانونی برای افزایش آلودگی هوا!
این درحالی است که بدون کار کارشناسی و نظر مشورتی سازمان حفاظت محیط‌زیست قانونی در مجلس به تصویب رسیده است که سن معاینه فنی خودروهای شخصی را به 5 سال افزایش داده است. شهرداری، سازمان محیط‌زیست و راهنمایی و رانندگی اتفاق نظر دارند که معاینه فنی خودروها یک یا 2 ساله باشد اما مجلس شورای اسلامی قانون 5 ساله شدن معاینه فنی خودروها را تصویب کرد که مخالفت این سازمان‌ها را به دنبال داشت. محمدعلی شاعری، قائم‌مقام سازمان حفاظت محیط‌زیست درباره واکنش این سازمان به افزایش سن معاینه فنی خودروهای صفر به 5سال می‌گوید: محیط‌زیست معتقد است، معاینه فنی خودروهای صفر، 3 ساله شود یعنی خودروهایی که صفر هستند بعد از 3سال و پس از آن هر سال برای معاینه‌فنی خودرو به مراکز مربوط مراجعه کنند. قائم‌مقام سازمان حفاظت محیط‌زیست با بیان اینکه مراکز معاینه فنی خودرو به اندازه کافی وجود دارد، خاطرنشان می‌کند: ضمن اینکه با شهرداری‌های سراسر کشور هم هماهنگی‌های لازم انجام شده است تا مراکز معاینه فنی خودروها را به گونه‌ای گسترش دهند که به ازای هر 300 تا 400 هزار خودرو یک مرکز معاینه فنی خودرو را در آینده نزدیک بتوانیم، تجهیز کنیم. یوسف رشیدی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران نیز دراین باره معتقد است: هیچکسی از افزایش سن معاینه فنی خودرو نفع نمی‌برد. وی درباره احتمال تغییر نظر نمایندگان مجلس در راستای کاهش سن معاینه فنی خودرو، می‌افزاید: جلسه‌ای با حضور کارشناسان این حوزه برگزار کردیم و نتیجه آن را برای دوستانمان ارسال کردیم، امیدوارم نتیجه گفت‌و‌گوهای ارسالی ما برای مجلس در راستای کاهش سن معاینه فنی خودروها تاثیرگذار باشد. رشیدی ادامه می‌دهد: اگر این طرح مجلس عملیاتی شود تاثیراتی بر افزایش آلودگی هوا خواهد داشت البته شاید امسال شاهد این ثاثیرات نباشیم اما قطعا تاثیرات آن را در طول سال‌های آینده شاهد خواهیم بود. اگر چه آلودگی محیط‌زیست عوامل زیادی داشته و آلودگی هوا نیز تنها یکی از بخش‌های محیط‌زیست به‌شمار می‌رود اما باید توجه بیشتری به آن داشت زیرا هوا نقش بی‌همتایی در سلامت انسان‌ها خواهد داشت.