گروه فرهنگ و هنر: اگر مروری کوتاه و سریع بر اتفاقات و رویدادهای چندماه گذشته از سال 90 داشته باشیم بویژه در عرصه اکران نمیتوان بدیلی برای فیلم «مرهم» در نظر گرفت؛ فیلمی که بهرغم فضای داستانی تلخش فروش خوبی داشت و توانست به همان میزان که نظر منتقدان سینمایی را به خود جلب کرد رقم فروش امیدوارکنندهای در گیشه به نام خود ثبت کند. نکته جالب اینکه در میان طیفهای مختلف منتقدان سینمایی نیز همنظری غریبی درباره کیفیت مطلوب فیلم رخ داد که بدون اغراق میتوان آن را لااقل در سالهای اخیر بینظیر خواند. کار تا جایی بالا گرفت که برخی حتی تئوری همدستی منتقدان و سینماگران حامی فیلم را پیش کشیدند و سعی کردند با حاشیهسازی اندکی فضای یکنواخت حول و حوش این تازهترین ساخته سینمایی علیرضا داوودنژاد را برهم بزنند. با این همه اما فیلم حضور قابل قبول و بیحاشیهای در عرصه اکران داشت تا اینکه داوودنژاد با طرح برخی انتقادات از کیفیت حمایت مدیران سینمایی از فیلم تازهاش، باب اختلاف و مجادله متفاوتی را بر سر «مرهم» باز کرد. داوودنژاد مدعی است مدیران سینمایی نه فقط حامی فیلم «مرهم» نبوده که در مسیر ساخت و اکران آن «سنگاندازی» هم کردهاند؛ ادعایی که اگرچه تا چند روز با واکنشی مواجه نشد اما سرانجام کاسه صبر مدیرعامل موسسه رسانههای تصویری را لبریز کرد تا او در گفتوگویی کیفیت ساخت و اکران فیلم را شرح داده و صراحتا اعلام کند: «از داوودنژاد گلایه جدی دارم».
حمایت 120 میلیونی
مدیرعامل موسسه رسانههای تصویری با گلایه از صحبتهای اخیر علیرضا داودنژاد کارگردان «مرهم» تاکید کرد این فیلم با حمایت مدیران سینمایی ساخته شده است. محمدرضا عباسیان درباره مالکیت فیلم «مرهم» به مهر گفت: آقای داوودنژاد این فیلم را با پول موسسه رسانههای تصویری ساخته است و ما برای ساخت آن مبلغ 120 میلیون تومان پرداخت کردهایم و بهطور قانونی مالک این فیلم هستیم، حتی میتوانم قرارداد آن را در اختیار شما بگذارم. وی افزود: روزی که من مسؤولیت مدیریت موسسه رسانههای تصویری را برعهده گرفتم، مدتی بعد آقای داوودنژاد مراجعه کرد و تمام توضیحات را ارائه داد. ایشان عنوان کرد من این فیلم را ساختهام و میخواهم صاحب آن باشم و «مرهم» را اکران کنم در صورتی که این فیلم ویدئویی بود. من مطرح کردم آیا شما این مبلغ را برای خرید دارید که ایشان گفتند در حال حاضر ندارم و به شما برای یک سال بعد چک میدهم. مدیرعامل موسسه رسانههای تصویری در ادامه بیان کرد: من در این ارتباط با آقای شمقدری، معاون سینمایی مذاکره کردم و ایشان نیز پذیرفت و قرار شد آقای داوودنژاد یک سال بعد پول موسسه رسانههای تصویری را پرداخت کنند و صاحب فیلم شوند. مدیراداره کل نظارت و ارزشیابی ارشاد برخلاف آییننامه نظارت برای تبدیل یک فیلم ویدئویی به سینمایی به خاطر شخص آقای داوودنژاد برای «مرهم» پروانه ساخت، مالکیت و حتی پروانه نمایش صادر کرد تا فیلم به نسخه 35 میلیمتری تبدیل شود.
جوانمردانه عمل کنیم
وی با اشاره به حمایت بنیاد سینمایی فارابی از فیلم «مرهم» گفت: کارگردان برای تبدیل فیلم به نسخه 35 پول نداشت که بنیاد سینمایی فارابی به ایشان وام داد تا این امر صورت بگیرد. بنیاد سینمایی فارابی، اداره کل نظارت و ارزشیابی ارشاد و موسسه رسانههای تصویری از زیرمجموعههای معاونت سینمایی هستند که هرکدام یک بخش کلیدی محسوب میشوند. این مراکز همه با هم تلاش کردند تا آقای داوودنژاد صاحب فیلم «مرهم» شود. عباسیان خاطرنشان کرد: من شخصا بسیار خوشحالم ایشان پس از سالها بعد از فیلمهایی مانند «هشتپا»، «ملاقات با طوطی» و... «مرهم» را ساخته و دوباره به سینمایی بازگشته است که ما وی را با آن دوست داریم اما من از ایشان گلایه جدی دارم. همه ما باید در تمام مراحل جوانمردانه عمل کنیم. بازی جوانمردانه فقط شامل بازی در چارچوب زمین فوتبال نیست. متاسفانه ایشان هیچوقت یادی از موسسه رسانههای تصویری نکرد، غیر از زمانی که من با واسطه از ایشان گله کردم. وی حتی عنوان نکرد این فیلم با پول موسسه رسانههای تصویری ساخته شده است.
درباره اظهارت برنامه «هفت»
عباسیان با اشاره به برنامه سینمایی «هفت» که علیرضا داوودنژاد در آن حضور داشت، افزود: ایشان به این برنامه رفت و هرچه خواست به مدیران فرهنگی گفت. ایشان در این برنامه عنوان کرد «مدیران فرهنگی اجازه بدهید ما کارمان را بکنیم». اگر قرار است اجازه بدهیم که شما کاری بکنید که میشود فیلم «هشتپا» و «ملاقات با طوطی» و... اتفاقا چون مدیران فرهنگی نظارت داشتند فیلمهای «نیاز» و «مرهم» را ساختید. این 2 فیلم از دل سیستم دولتی بیرون آمده است، در صورتی که فیلمهای دیگر ایشان در سیستم خصوصی خودشان تولید شده است. وی تاکید کرد: من خودم را به عنوان مدیر فرهنگی مطرح نمیکنم، مدیران فرهنگی در دهههای قبل مدنظرم هستند، اگر آن مدیران نبودند آقای داوودنژاد فیلمهایی که نام آنها را عنوان کردم، میساخت که هیچکدام آثاری قابل دفاع نیستند. ایشان در برنامه «هفت» عنوان کرد بگذارید مردم این فیلمها را ببینند. این حرف پسندیدهای است. آقای داوودنژاد! اگر شما آنقدر علاقهمند بودید فیلمتان در اکران عمومی داخلی به نمایش دربیاید، قبل از این آنقدر اصرار نداشتید که فیلم را به جشنوارههای خارجی بفرستید.
عرضه بینالمللی بدون هماهنگی
مدیرعامل موسسه رسانههای تصویری ادامه داد: ایشان ماهها قبل از اینکه ما با وی به توافق برسیم تا مالک «مرهم» شوند بدون رضایت موسسه رسانههای تصویری که صاحب فیلم بوده، عرضه بینالمللی را در اختیار یک شرکت خصوصی قرار دادند و فیلم را به جشنوارههای خارجی فرستادند. پس دغدغه داوودنژاد نمایش در خارج بیشتر از نمایش در داخل کشور بودهاست. قبول دارم جشنواره فیلم فجر با مرهم برخورد جالبی نداشته است اما این به معنی بیتوجهی مدیران به «مرهم» نیست. وی با اشاره به نشست اخیر معاون سینمایی گفت: آقای شمقدری در این نشست عنوان کرد که ما مجمعالجزایر جدا از هم نیستیم بلکه یک تیم هستیم و تاکید کرد با مرکزیت کار میکنیم، در صورتی که آقای داوودنژاد در مصاحبههای خود عنوان کرد معاون سینمایی از فیلم مرهم حمایتی نکرد و درباره من نیز گفته که در واگذاری فیلم سنگاندازی نکردهام اما فیلم برای موسسه رسانههای تصویری بودهاست و من تعهدی نداشتم. بنا به درخواست ایشان و احترام به وی، فیلم را به ایشان تحویل دادیم و قرار است یک سال بعد مبلغ آن را دریافت کنیم که امیدوارم این پول پرداخت شود.
مجوز غیرقانونی!
عباسیان افزود: ایشان حتی در مصاحبه دیگری عنوان کرد که مدیر اداره کل نظارت و ارزشیابی ارشاد در دادن پروانه نمایش کوتاهی نکرد. در صورتی که آقای سجادپور غیرقانونی مجوز این فیلم را صادر کرد چون «مرهم» یک فیلم ویدئویی بوده و ضوابط لازم را برای گرفتن مجوزهای لازم برای تبدیل به نسخه 35 نداشته است ولی باز هم پروانه آن صادر شده است. فارابی هم به ایشان وام داده است. واقعا باید یک تشکیلات دولتی چه کاری برای حمایت از یک فیلم انجام دهد. عباسیان تاکید کرد: مهم این است که داوودنژاد با «مرهم» به سینما بازگشته است. این فیلم، مرهم خود داوودنژاد از زخم فیلمهای «هشتپا»، «ملاقات با طوطی» و... است. من بسیار خوشحال هستم و به خاطر این فیلم به وی تبریک میگویم.
حرفهای داوودنژاد
این اظهارات به نسبت تند و تیز عباسیان ناظر به حرفهای داوودنژاد در گفتوگو با سایت «خبرآنلاین» است. کارگردان «مرهم» در این گفتوگو روایتی متفاوت از پروسه ساخت «مرهم» داشتهاست؛ «جریان تولید این فیلم كمی مفصل است. برخلاف گفته آقای سجادپور زمانی كه فیلمبرداری این كار تمام شد تازه آقای شمقدری وارد معاونت سینمایی شد، بنابراین این امكان برای معاونت آقای شمقدری وجود نداشت كه بتواند از این كار حمایت كند. آقای سجادپور از حمایت فارابی از مرهم گفتهاند. فارابی هم وقتی فیلم تولید شده را دید از آن حمایت كرد، آن هم مشروط به اینكه من فیلم را تا زمان برگزاری جشنواره اكران نكنم. من هم چنین كاری كردم و فیلم تا جشنواره فجر ماند و دیدیم كه در جشنواره چه اتفاقی برای آن رخ داد». داوودنژاد که در پروژه «وقتی همه خوابیم» در کنار بهرام بیضایی پیگیری حمایتهای مالی فیلم را برعهده داشته درباره نقش موسسه رسانههای تصویری در تولید فیلم «مرهم» گفته است: «به موسسه رسانههای تصویری رفتم و 120 میلیون تومان از آنان قرض كردم و چك دادم و قراری گذاشتیم كه ویدئوی «وقتی همه خوابیم» را اگر به قیمت خریدند كه هیچ، اگر نه ما ویدئوی فیلم را به قیمت روز بفروشیم و پول آنها را پس بدهیم. بعد كه تولید فیلم تمام شد و اینجا رسیدیم كه از «مواد» حمایتی صورت نگرفت، بیضایی رایت ویدئویی فیلم را فروخت و 120 میلیون تومان را مستقیما به من داد. من هم به جعفریجلوه زنگ زدم و گفتم كسی از «مواد» كه موضوعی درباره مواد مخدر صنعتی و شیوع آن در بین جوانان دارد حمایت نمیكند و اگر این حمایت نكردن ادامه داشته باشد من هم 120 میلیون تومان را به زخم تولید این فیلم میزنم». وی افزود: «من از سال 86 گرفتار فیلم بودم تا حالا كه سال 90 است. این بخشی از هزینه تولید فیلم بود كه ربطی هم به آقای شمقدری نداشت. شاید تنها مساعدتی كه در این دوره با فیلم شد توسط آقای عباسیان، رئیس كنونی موسسه رسانههای تصویری بود كه در جریان واگذاری فیلم به من سنگ نینداخت». جالب اینکه داوودنژاد در اظهارات خود ضمن انتقاد از عدم همراهی غالب مدیران سینمایی تنها یک نفر را مستثنا کرده بود که روز گذشته همان یک نفر نسبت به این اظهارات واکنش نشان داد. فیلم «مرهم» بهرغم ساخت و اکران بیحاشیه و موفق در روزهای پس از اکران درگیر حاشیه شدهاست. باید منتظر ماند و دید آیا این مجادله ضلع سومی هم پیدا میکند یا بار دیگر داوودنژاد خود در مقام پاسخ به اظهارات عباسیان ظاهر میشود.