گروه سیاسی: نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در حالی روز گذشته به پایان رسید که سخنرانی آمانو درباره موضوع هستهای ایران با واکنش کشورهای عضو جنبش عدم تعهد روبه‌رو شد.
جنبش عدم تعهد در بیانیه‌ای که در آخرین روز نشست شورای حکام منتشر کرد و توسط سفیر مصر در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرائت شد، از آژانس خواست اسناد مطالعات ادعایی را در اختیار ایران قرار دهد تا ایران بر پایه این اسناد ابهامات احتمالی را پاسخ گوید.
در بندهاي نهم و دهم بیانیه جنبش عدم تعهد به این موضع اشاره شد:
«عدم تعهد به‌علاوه به پاسخ معاون رئیس‌جمهور اسلامی ایران و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران به‌تاریخ 31 مه 2011 به مدیرکل آژانس توجه می‌کند که در آن اظهار می‌کند در پرتو رخدادها و اهداف تحلیل‌های معتبر و برنامه کار اجرایی شده بین جمهوری اسلامی ایران و آژانس، آژانس موظف به اعلام اجرای کامل برنامه کار است که بر همین اساس اجرای پادمان در ایران باید به‌طور عادی اجرایی شود. بعد از این اعلام توسط آژانس، جمهوری اسلامی ایران آماده است چون دیگر کشورهای عضو سوالات مرتبط درباره فعالیت‌های هستهای را دریافت و نسبت به رفع ابهامات در صورتی که وجود داشته باشد، اقدام کند». در ادامه بیانیه جنبش عدم تعهد آمده است: «در این باره، جنبش عدم تعهد از درخواست‌های پیشین مدیرکل خطاب به آن دسته از اعضایی که اطلاعاتی را در ارتباط با «مطالعات ادعایی» به دبیرخانه ارائه کرده‌اند، برای موافقت با اینکه آژانس همه اسناد مربوط را به ایران ارائه کند، کاملا حمایت می‌کند. جنبش عدم تعهد یک‌بار دیگر نگرانی‌های خود را نسبت به ایجاد موانع در این باره که فرآیند راستی‌آزمایی آژانس را با مانع مواجه می‌کند، ابراز می‌دارد». جنبش عدم تعهد در ادامه بر اساس گزارش‌های مدیرکل آژانس صراحتا بیان می‌کند: «آژانس به‌طور مستقل ابزارهای محدودی را برای اثبات صحت مدارک ارائه شده که اساس مطالعات ادعایی را تشکیل می‌دهند در اختیار دارد». همچنین در ادامه این بیانیه «نم» بدون آنکه نامی از آمریکا بیاورد از محدودیت‌های اعمال شده از سوی برخی کشورها در قبال در اختیار گذاشتن اطلاعات به ایران انتقاد کرده و این موضوع را سبب مشکل‌تر شدن کار آژانس در ادامه گفت‌وگو‌های مشروح با ایران بیان می‌دارد.
«مطالعات ادعایی» در واقع به مجموعه مباحثی گفته می‌شود که دربرگیرنده ادعاهای آمریکا مبنی بر در دست داشتن اسنادی است که نشان می‌دهد ایران زمانی برنامه‌های ساخت کلاهک هستهای داشته است. این مباحث ابتدا در سال2004 و به دنبال ادعاهای آمریکا مبنی بر به دست آوردن یک لپ‌تاپ ایرانی آغاز شد. ایران از همان ابتدا تاکید کرد این پروژه صرفا یک داستان‌سرایی تبلیغاتی از جانب آمریکاست و خواستار آن شد که اسناد مورد ادعای آمریکا در این باره برای بررسی‌های کارشناسی در اختیار ایران و آژانس گذاشته شود. در نهایت در اوت سال 2008 میان ایران و آژانس توافقی انجام گرفت که به مدالیته مشهور شد و بر اساس آن آژانس وظیفه داشت اصل اسناد مطالعات ادعایی را از آمریکا دریافت کند و برای بررسی به ایران بدهد. تنها وظیفه ایران طبق این توافق آن بود که ارزیابی خود را از این اسناد به آژانس ارائه دهد. با وجود اعلام آمادگی ایران برای مشارکت در این فرآیند، آمریکا هرگز حاضر نشد اسناد مورد ادعای خود را در اختیار آژانس قرار دهد، لذا آژانس هم از عمل به تعهد خود در قبال ایران که ارائه اصل اسناد بود ناتوان ماند. با این وجود ایران در اقدامی که به طور کامل نشان‌دهنده حسن‌نیت و اراده آن برای همکاری بود یک ارزیابی130 صفحه‌ای از این مطالعات انجام داد و آن را به آژانس ارائه کرد. ایران در آن ارزیابی، با ارائه استدلال‌های روشن ثابت کرد که اسناد مورد ادعای آمریکا نه فقط جعلی است بلکه از تناقضات درونی غیرقابل رفعی هم رنج می‌برد. با ارائه این ارزیابی به آژانس، ایران به طور کامل به تعهد خود طبق مدالیته عمل کرد و متقابلا آژانس نیز موظف بود به تعهد خود مبنی بر روتین کردن پرونده ایران در آژانس عمل کند. آژانس تا امروز نه فقط از عمل به این تعهد خودداری کرده بلکه تحت فشار آمریکا هر بار ادعای جدیدی را در این باره مطرح کرده است که نمونه آن در سخنان ابتدایی آمانو در نشست شورای حکام دیده شد. موضع رسما اعلام شده ایران درباره مطالعات ادعایی این است که تا زمانی که همه اسناد مطالعات ادعایی در اختیار ایران قرار نگیرد، هیچ بحث جدیدی انجام نخواهد شد. این موضوع را دکتر فریدون عباسی، رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان در نامه اخیرش به آمانو مطرح کرد.
ايران درباره حقوق هستهای خود مصالحه نمي‌كند
روز پنجشنبه سفير و نماينده دائم جمهوري اسلامي ايران در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در سخنان خود به تشریح موضع ایران در قبال اظهارات آمانو پرداخت.
وی در سخنان خود در نشست شورای حکام انرژی اتمی گفت: مطمئنم فشارهاي سياسي، تحريم، تهديد به حمله عليه تاسيسات هستهای، حملات سايبري و ترور دانشمندان توسط تروريست‌ها، فعاليت‌هاي هستهای صلح‌آميز ايران را متوقف نمي‌کند. علي‌اصغر سلطانيه در ادامه اظهار کرد: در حقيقت حاميان قطعنامه‌هاي شوراي امنيت بويژه ايالات متحده و 2 عضو اتحاديه اروپايي، مردم بویژه بيماران سرطاني را هدف قرار داده‌اند و مانع شدن از صادرات راديوايزوتوپ و خودداري از تحويل سوخت به هواپيماهاي مسافري، اثبات مي‌كند كه آنها به سلامتي و امنيت مردم عادي توجهي ندارند. دستور كار مخفي اين است كه دخيل شدن شوراي امنيت در امور آژانس بین‌المللي انرژي اتمي را افزايش دهند و اقتدار آن را تضعيف كنند. وي تاكيد كرد: ما در مقابل فشارها و تحريم‌هاي تحميلي توسط کشورهاي غربي ايستادگي کرده و درباره حقوق غيرقابل انکار استفاده صلح‌آميز از انرژي هستهای که در اساسنامه آژانس و NPT تبلور يافته است، مصالحه نخواهيم کرد.
وي در بخشي از سخنانش خاطرنشان كرد: برنامه کار (INFCICR/
711) آگوست 2007 نتيجه ثمربخش مذاکرات سياسي سطح بالا ميان مديرکل قبلي و دبير وقت شورايعالي امنيت ملي ايران، داراي هدف حل و فصل موضوعات پيشين و پايان دادن به بحث‌ها در شوراي حکام که موجب سياسي و دودستگي اين سازمان فني پرافتخار شده است، بود. وي همچنين تاكيد كرد: روشن است که فعاليت‌هاي هستهای گذشته و حال جمهوري اسلامي ايران داراي مقاصد صلح‌آميز بوده و پيوسته تحت نظارت جامع و همه‌جانبه باقي خواهد ماند، بنابراين هر اطلاعاتي برخلاف اين مطلب در واقع اتهاماتي جعلي، ساختگي، دروغين و بي‌پايه است. نماينده دائم ايران در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در بخش ديگري از سخنان خود يادآور شد: بخش پاياني پاسخ دکتر عباسي به مديرکل مبني بر اينکه متعاقب اعلام خاتمه برنامه‌کار از سوي آژانس، ايران براي پاسخ به سوالات و رفع ابهامات احتمالي آماده خواهد بود، يک فرصت بي‌نظير براي پيشرفت واقع‌گرایانه و خاتمه بحث‌هاي مجادله‌آميز و کسالت‌آور است. من به مديرکل توصيه مي‌کنم از اين موقعيت استفاده کرده و انتظار اکثريت کشورهاي عضو را ناديده نگيرد.
اجازه تحقق خواسته‌هاي آمريكا در آژانس را نمي‌دهيم
حمایت کشورهای عضو عدم تعهد از موضع ایران در قبال موضوع مطالعات ادعایی در حالی است که علی‌اصغر سلطانیه بار دیگر رویکرد مدیرکل آژانس را در قبال موضوع مطالعات ادعایی مورد انتقاد قرار داد. وی در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو گفت: ما همه مسائل مرتبط با انرژی هستهای را با آژانس حل و فصل کرده‌ایم و در سال 2007 توافقنامه‌ای را با آژانس جمع‌بندی کرده‌ایم که این موضوع برای همیشه بسته شود. سلطانیه تصریح کرد: یکی از موضوع‌های مطرح شده درباره اتهام آمریکایی‌ها بود که ادعا مي‌كردند مطالعاتی با ابعاد نظامی مقرر بوده است انجام شود و ما در 117 صفحه با استناد به مدارک مستدل ثابت کردیم که این موارد غلط است. وی افزود: کسی که در مسؤولیت رئیس آژانس قرار می‌گیرد سوگند می‌خورد که نسبت به کشورها بی‌طرف باشد و ایران همواره اعتراض خود را به وی اعلام کرده است و البته تنها ما اعتراض نمی‌کردیم. نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: آمانو تلاشی برای اجرای اقدامات بی‌طرفانه برای کاهش فشار وارد بر خود کرد اما ما به سخنان و رویکردهاي وی همواره اعتراض داریم. سلطانیه تصریح کرد: ما همکاری خود را با NTP ادامه خواهیم داد و اجازه نمی‌دهیم آژانس خواسته‌های آمریکا علیه ایران را محقق کند و خود آژانس هم دریافته است که باید با ایران منطقی عمل کند.