گروه اقتصادي: «2 تا 3 هفته قبل از برگزاري اوپك آقاي اوباما دستاندركاران بازار نفت را ميخواهد و در جلسهاي به آنها اعلام ميكند كه به هر شكل بايد قيمت نفت را پايين بياوريم...». اين را عليآبادي سرپرست وزارت نفت ميگويد. محمد عليآبادي هفته گذشته به عنوان سرپرست اين وزارتخانه معرفي شد. سرپرست وزارت نفت درگفتوگوي تفصيلي با فارس كه يك روز پس از بازگشت از وين(جمعه) در ساختمان ملي المپيك برگزار شد، از رايزنيهاي كارشناسي و تدارك سفر به وين تا چالشهاي 2 جناح حاضر اجلاس اوپك براي افزايش يا حفظ سطح توليد فعلي را بيان و تلاشهاي سياستمداران غرب براي تحتتاثير قرار دادن سطح توليد سازمان را تشريح ميكند. تلاشهايي كه با رايزني ايران و تاكيد بر «حفظ منافع ملي» توليدكنندگان نفت اوپك به سختي با شكست مواجه شده است.
جلسه 159 اوپك به تازگي با رياست ايران تشكيل شد، ايران در اين اجلاس چه اهدافي را دنبال ميكرد و فكر ميكنيد به همه اهدافي كه از قبل تعيين كرده بوديد، دست پيدا كرديد؟
حكم من به عنوان سرپرست وزارت نفت بسيار نزديك به اجلاس اوپك خورد، حتي يك شب قبل از آنكه به اين اجلاس بروم قرار بود آقاي حسيني، وزير اقتصاد در آن حضور پيدا كنند، بنابراين من مطالعهاي از قبل روي اين نشست اوپك نداشتم تا اينكه آقاي رئيسجمهور شخصا دستور دادند من به اوپك بروم و در اجلاس آن شركت كنم.
در اين جلسه يك ديدگاه مقابل ديدگاه ايران وجود داشت كه آن نيز ديدگاه عربستان بود اما نتيجه همان چيزي بود كه ايران ميخواست و به نوعي عربستان در اين تداخل 2 ديدگاه شكست خورد؟
به نظر من موضعگيري عربستان يك سابقه قبلي دارد، ظاهرا 2 تا 3 هفته قبل از برگزاري اوپك آقاي اوباما دستاندركاران بازار نفت و سياستمداران اين حوزه را ميخواهد و در جلسهاي از آنها به صورت مطالبه اعلام ميكند كه به هر شكل بايد قيمت نفت را پايين ببريم، آنها در چارچوب موازين خودشان قصد دارند كه مسائل داخلي كشورشان را حل كنند و اصلا نگاهي به منافع و مسائل كشورهاي عضو اوپك ندارند. اين جلسه اوپك برگزار شد و ظاهرا سياستمداران آمريكايي شروع كردند به برقراري ارتباط با اعضاي اوپك تا آنها را متقاعد كنند «بايد اين اتفاق رخ دهد». در اروپا و آمريكا دهها آيتم «درآمدي» وجود دارد كه نفت تنها يكي از آنهاست و اقتصاد دنيا و صنعت دنيا در حال حاضر به دست آنها ميچرخد ولي بسياري از كشورهايي كه عضو اوپك هستند، محورهای اقتصادشان تنها نفت است و اگر قيمت نفت كاهش پيدا كند آنها و مردمشان و حتي منافع ملي آنها با چالشهاي سنگيني روبهرو ميشود. درست است كه عربستان جمعيتي كم و صادراتي خوب دارد و نوسان اندك قيمت نفت به آن آسيب جدي نميزند ولي براي ديگر كشورها كه ميخواهند با 5/1 تا 2 ميليون بشكه جمعيت زيادي را اداره كنند، سخت است. بنابراين اين نقشه راه را آمريكاييها ارائه و بعضي از كشورها آن را اجرا ميكنند اما كشور ايران مستقل است و ما در چارچوب ديدگاههاي كلان نظام و مقام معظم رهبري و برنامههاي اعتقادي خود كار را انجام ميدهيم و پيگيري ميكنيم و خود را متصل به كشورهاي استكباري نميكنيم. ارتباط ما با آنها بايد آزادانه، عاقلانه و دوطرفه و بر اساس معادله برد- برد باشد. اين مسالهای است كه بارها مقام معظم رهبري نيز به آن اشاره كردهاند. آنها نبايد با ما دستوري برخورد كنند، بعضي از كشورها با اين ديدگاه در اوپك شركت كردند، يعني نه بهخاطر منافع ملي خودشان بلكه به خاطر منافع ديگر كشورها در آنجا حاضر شدند و حتي وزير نفت كشور عربستان نيز اين موضوع را در جلسه اوپك گفتند كه من پاسخ دادم ما در اوپك شركت كرديم كه از منافع ملي خودمان دفاع كنيم و شما نيز همين وظيفه را داريد، اعضاي اوپك نيز همينطور. شما نبايد از منافع دیگر كشورها دفاع كنيد، حتي به ايشان گفتم كه اگر شما چنين بحثي راه بيندازيد من نيز مصاحبه ميكنم و ميگويم كساني در اوپك وجود دارند كه دارند منافع خودشان و ديگر اعضاي اوپك را ميفروشند و آنجا بود كه ايشان گفت: جلسه اوپك بسيار سخت بود. بله اين جلسه براي ايشان خيلي بد و سخت بود، ايشان كه ميخواست بيايد نه 5/1 ميليون بشكه بلكه 2ميليون و 850 هزار بشكه توليد را افزايش دهد. ايشان ميخواست بعضي از انحرافها را كه بعضي از كشورها خودسرانه توليد را افزايش دادهاند، رسمي كند و هم توليد را تا 5/1 ميليون بشكه افزايش دهد.
*چشماندازهاي قيمت نفت را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
من فكر ميكنم اگر توليد را درست مديريت كنيم قيمت نفت نيز بايد به يك تثبيت برسد، زيرا قيمت نفت تبعيت ميكند از آنچه دنيا با آن رفتار ميكند، به عنوان مثال شما قيمت چند قلم كالا را در مدت 3 يا 4 سال گذشته بررسي كنيد و ببينيد چه اتفاقي براي آنها رخ داده است به تبع همان اتفاق در نفت نيز رخ داده است، اين منطقي و عادلانه نيست كه آن سوي جهان ارزش خدمات خود را افزايش دهد و از اين سمت نفت كه يك محصول تك، غيرقابل تجديد و در حال اتمام است را بخواهند قيمتش ثابت باشد يا كاهش پيدا كند.
شما با تشكيل وزارت انرژي موافق هستيد؟
من در حال حاضر به اين بحث ورود پيدا نميكنم، چون اين بحثي است ميان دولت و مجلس كه بايد يك كار كارشناسي دقيقي در آن صورت پذيرد.
نظر شما درباره اين ادغام چيست؟
به نظر من فرقي نميكند كه بگوييم وزارت نفت در نيرو يا بالعكس ادغام شود .
شما براي جذب سرمايهگذاري بویژه در ميادين مشترك چه راهكارهايي داريد؟
من در اين بخش وقت بسيار زيادي ميگذارم و با قدرت و با قوت و هرچه توان دارم سعي ميكنم تا از منابع داخلي و خارجي و حتي بخش خصوصي استفاده كنم تا بتوانيم تواناييهاي بالقوه صنعت نفت را به بالفعل تبديل كنيم، تمام توان خود را در اين بخش حتما به كار خواهم برد و اعتقاد جامع و كامل به اين كار دارم.
برنامه شما براي منطقه پارس جنوبي چيست؟
من نميدانم با چه ادبياتي بايد بگويم اما اين را ميگويم كه پارس جنوبي پروژه ويژه جامعه نفت، گاز و مهندس عليآبادي و دولت است. پارس جنوبي و حوزههاي نفتي مشترك و جذب سرمايه براي نفت ماموريتي تركيبي است و به عهده همه آحاد جامعه نفت است. در حال حاضر گاز ما را ميبرند و نفت ايران در مرز عراق در حال مكيده شدن است، بنابراين وظیفه من نيست بلكه وظيفه ملي است كه از اين سرمايه صيانت كنيم.
آيا امكان دارد به عنوان وزير معرفي شويد؟
قاعده كلي اين است، كسي كه به عنوان سرپرست معرفي ميشود به عنوان وزير نيز معرفي شود اما نميدانم چه اتفاقي رخ خواهد داد.
آيا تغييراتي در سطح معاونان داريد؟
من از زماني كه آقاي نژادحسينيان در نفت بود نفت را ميشناسم و دوستان زيادي در نفت دارم. اطلاعات خوبي از وزارت نفت و صنعت نفت دارم، وزارت نفت از نظر نيروي انساني بسيار خوب و قوي است و حتي توليدكننده نيروي انساني است، داراي مراكز آموزشي بسيار قوي است كه در سطح جهاني معتبر است از طرفي كارهاي عملي بسيار زياد است و خودكار در تشكيلات نفت نيرو ميسازد.
ايران در حال تبديل به قدرت برتر در اوپك است
تحليلگران و كارشناسان بينالمللي انرژي بر اين باورند كه شكست تاريخي عربستان و دیگر كشورهاي عضو شوراي همكاري خليجفارس در نشست اخير اوپك در وين به معناي تبديل ايران به قدرت برتر در اوپك خواهد بود. عربستان بشدت از شكست خود براي متقاعد كردن دیگر اعضاي اوپك براي افزايش سقف توليد اين سازمان خشمگين و ناراحت است. اين براي نخستينبار از سال 2000 است كه اوپك نتوانسته است درباره سياستهاي توليد به جمعبندي مشخصي برسد. عبدالله البدري، دبيركل اوپك تاكيد كرد وجود اختلافنظر بين اعضاي اوپك بر سر سقف توليد و سياستهاي كلي كاملا طبيعي است و اين به معناي مرگ سيستم سهميهبندي اوپك نخواهد بود. به اعتقاد كارشناسان انرژي اختلافنظرهاي ايران و عربستان پيش از اين نيز درباره قيمت مناسب براي هر بشكه نفت نمايان شده بود ولي اينبار شكست عربستان و دیگر كشورهاي عربي اوپك در برابر ايران و متحدان آن بوده است. كارشناسان انرژي بر اين باورند كه عربستان از اين پس به سياست سهميهبندي اوپك پايبند نخواهد بود. اوليوير ياكوب از موسسه پتروماتريكس نيز تاكيد كرد عربستان اكنون هيچ گزينه و انتخابي جز افزايش توليد نفت ندارد.