با شروع سال جدید، کتاب‌های تازه‌ای در شاخه‌های ادبیات داستانی و پژوهشی- تحقیقی منتشر شده است. اگرچه بخش زیادی از این کتاب‌ها ترجمه بوده و در میان آنها آثار تالیفی به نسبت، کمتر به چشم می‌خورد اما تصور می‌شود مرور کردن کارنامه این کتاب‌ها در هر 2 حوزه خالی از لطف نخواهد بود. این گزارش درواقع، مروری بر کتاب‌هایی است که در سال جدید عرضه شده‌اند.
برجسته‌ترین اثر هانا آرنت
كتاب « وضع بشر» يكي از برجسته‌ترين آثار هانا آرنت، فيلسوف آلماني است كه در سال 1958 منتشر شد. این کتاب اخیرا از سوی نشر ققنوس با ترجمه مسعود علیا منتشر شده است. برخی منتقدان درباره این کتاب معتقدند که کتاب « وضع بشر» یکی از تاثیرگذارترین نوشته‌های آرنت است. در واقع، « وضع بشر» كتابي است سرشار از نگرش‌هاي غيرمنتظره كه از بسياري وجوه با زمان حال بيشتر تناسب دارد تا زمان انتشارش در سال 1958. هانا آرنت در اين كتاب به بررسي انسانيت مدرن مي‌پردازد و انسان را از منظر اعمالي كه توانايي انجامش را دارد مورد واكاوي قرار مي‌دهد.
روایت لطیف نوجوانانه
از دیگر کتاب‌های تازه منتشر شده دربازار کتاب می‌توان به رمان « موزا وزا» اشاره کرد. این کتاب که از سوی نشر آفرینگان منتشر شده نوشته ناتالی لو ژاندر است و فرزانه مهری آن را به فارسی برگردانده است. لو ژاندر این کتاب را برای طیف کودک و نوجوان به رشته تحریر در آورده است. وی دراین رمان به روایت زندگی نوجوانی دورگه به نام «موزا» می‌پردازد که در لاکوتا زندگی می‌کند و تصمیم می‌گیرد به شهر بزرگ‌تری سفر کند. در آنجا متوجه مي‌شود كه برادر دوقلويي دارد به نام « وزا» كه به بيماري سختي مبتلاست. رمان « موزا وزا» براي دانش‌آموزان دبيرستاني مناسب است و در سال‌هاي 2005 و 2006 چهار جايزه ادبي به انتخاب نوجوانان فرانسوي گرفته است. فرزانه مهري مترجم اين كتاب پيش از اين كتاب ماجراهاي مانوليتو را ترجمه كرده كه در آثار ويژه شوراي كتاب كودك از آنها تقدير شده بود.
آمیختگی عشق و عصیان
« بی‌بی‌گل» عنوان رمانی است که اواخر سال گذشته منتشر شد. اما امروز یکی از داستان‌های ایرانی خواندنی برای طیف دوستداران رمان به‌شمار می‌رود. نادر وحید در این کتاب حکایت عشقی را بیان می‌کند که برای آن باید تاوان سنگینی پرداخت. این کتاب به نوعی روایتگر زندگی دختری به نام بی‌بی‌گل است که پاكبازانه دل به عشق مي‌سپارد و براي فرار از خوابي كه ديگران برايش ديده‌اند دست به فراري مي‌زند كه كابوس ديگري را برايش به ارمغان مي‌آورد. داستان «بي‌بي‌گل» بين سال‌هاي 1325 تا 1332 در اوج سالياني كه غوغاي ملي شدن نفت توفاني را در عرصه سياسي كشور به راه انداخته، در شهر ييلاقي تفت واقع در استان يزد
(كه آن زمان هنوز چهره شهر را به خود نگرفته بود) مي‌گذرد اما دامنه اين توفان تحولات اجتماعي – سياسي زندگي بي‌بي‌گل را نيز به گردبادي مي‌كشد كه او حتي خواب آن را نديده است. بي‌بي‌گل داستان لطيفي است كه عشقي عصيان‌زده را كه تاريخ و سياست را در هم آميخته به تصوير مي‌كشد.
دوباره جنگ
از دیگر تازه‌ترین رمان‌های امسال، «زیرخاکی» نوشته مجید قیصری است. قيصري طی سال‌های گذشته به دلیل انتشار کتاب‌هایی چون « شماس شامی»، «3 دختر گل‌فروش» و... برنده جوایز ادبی متعددی شده است. او برای نگارش رمان زیرخاکی نیز طی ماه‌های اخیر برنده جایزه مهرگان ادب و جایزه ادبی اصفهان شده است. او این‌بار نیز در رمان «زیرخاکی» به تبیینی بی‌طرفانه از جنگ می‌پردازد و آن را از زاویه دید متفاوتی نقل می‌کند. طوری که منتقدان این کتاب براین باورند که « زیرخاکی» به نوعی‌ترکیبی از قصه‌گویی و صداقت نویسنده در نوع روایت از جنگ است. این رمان امسال از سوی نشر افق منتشر شده است.
چند نکته درباره داستان‌نویسی
اما اگر بخواهیم به جدیدترین کتاب‌ها طی یک ماه گذشته اشاره کنیم می‌توان از کتاب «یک شیوه برای رمان‌نویسی» حسین سناپور نام برد که نشر چشمه به انتشار آن پرداخته است. در این کتاب درباره شخصیت، نظرگاه، لحن، فصل‌بندی، ریتم، زمان، کشمکش، گفت‌و‌گو، شروع و پایان، موتیف‌ها
و... بحث شده است و بخشی دارد با عنوان «توصیه‌های غیر‌فنی» که نویسندگان در برخورد با ناشران، ناتوانی در نوشتن، نیمه‌کاره ماندن رمان و.... راهنمایی شده‌اند.
موسم هجرت به شمال
از دیگر کتاب‌های منتشر شده توسط نشر چشمه ترجمه‌ای به نام «موسم هجرت به شمال» نوشته طیب صالح است. به‌زعم برخی، این کتاب یکی از مهم‌ترین رمان‌های عربی قرن بیستم است که در آن به شکل زیبایی، وضعیت دنیای پسا استعماری بیان شده است. این رمان را رضا عامری ترجمه کرده است.
تازه‌ترین کتاب بوتزاتی
« راز نویسنده» تازه‌ترین کتاب دینوبوتزاتی، نویسنده معاصر و مطرح به‌شمار می‌رود که طی یک ماه اخیر در ایران ترجمه و منتشر شده است. این کتاب، مجموعه داستانی است که به سبک و سیاق دیگر آثار بوتزاتی، اشارات سوررئالیستی و کنایه‌های متافیزیکی در هم می‌آمیزند تا معجونی بسازند برای نقد اجتماعی. این کتاب را شیرین معاونی ترجمه و کتاب خورشید آن را چاپ کرده است.
کتابی در ژانر خاطرهنویسی
در ردیف کتاب‌های منتشر شده و تازه انتشارات ثالث، می‌توان کتابی با عنوان «کوزیما یا تقریبا گراتزیا» را مشاهده کرد. این کتاب که اساسا در ژانر خاطرهنویسی به‌شمار می‌رود، نوشته گراتزیا دلداست. رمان «کوزیما یا تقریبا گراتزیا» اثری جذاب است که بهمن فرزانه مترجم نام‌آشنا آن را به فارسی برگردانده است. نویسنده این اثر در سال 1926 برنده جایزه نوبل نیز شده است. رمان در مجموع اشاراتی به مناسبات رفتاری انسان‌ها در اجتماعی که زندگی می‌کنند، دارد.
نگرش به اسلام از نگاه یک مستشرق
اما شاید بتوان از کتاب « اقتدا به محمد(ص)» به عنوان جالب‌ترین کتاب منتشر شده طی ماه اخیر در ایران نام برد. این کتاب که نوشته یک مستشرق به نام کارل ارنست است، بعد از انتشار توانسته با استقبال خوبی از سوی خوانندگان مسلمان و غیرمسلمان مواجه شود. درونمایه این کتاب به نگرش‌های تازه‌ای نسبت به اسلام در جهان معاصر اختصاص دارد و « اسلام در چشم غرب»، « منابع قدسی اسلام»،
« اخلاق و حیات معنوی»، « معنویت در عمل»، « بازاندیشی به اسلام در قرن بیست و یکم» و... برخی فصول این کتاب را تشکیل داده‌اند. این کتاب را انتشارات هرمس با ترجمه قاسم کاکایی منتشر کرده است.
تجدید چاپ داراب‌نامه طرسوسی
اگر بخواهیم کمی هم از ادبیات داستانی و پژوهشی فاصله بگیریم و به کتاب‌های تاریخی سری بزنیم می‌توان به اثر نفیس «داراب‌نامه طرسوسی» روایت ابوطاهر محمد بن حسن بن علی بن موسی‌الطرسوسی اشاره کرد که امسال برای چهارمین بار در 2 جلد از سوی نشر علمی- فرهنگی وارد بازار کتاب شده است. این کتاب به تالیف زنده‌یاد ذبیح‌الله صفا نوشته شده است. « داراب‌نامه طرسوسی»، داستان مفصلی است که به روایت سرگذشت داراب (دارا)، پادشاه کیانی پسر بهمن (کی‌اردشیر) و دختر او، همای چهره‌آزاد می‌پردازد. این کتاب بزرگ به 3 قسمت اصلی داستان داراب، داستان اسکندر و فتح ایران و داستان روشنک تقسیم می‌شود. داراب‌نامه طرسوسی که تحریر اصلی آن از قرن ششم هجری است، از جمله متون بسیار ارزنده نثر فارسی و حاوی فواید لغوی فراوان است.
شرح نیکلسون همچنان در صدر
مجموعه 6 جلدی « شرح مثنوی معنوی مولوی» رینولد نیکلسون از دیگر کتاب‌های تازه منتشر شده نشر علمی- فرهنگی در زمینه ادبیات کلاسیک ایران به‌شمار می‌رود. نیکلسون را می‌توان یکی از بزرگ‌ترین مثنوی‌شناسان مغرب زمین قلمداد کرد. حاصل کار او بعد از 20 سال مداوم، این مجموعه 6 جلدی است. برخی ازاین شرح به عنوان یکی از دقیق‌ترین شرح‌های مثنوی نام برده‌اند.
نگاهی به افسانه‌های ایران زمین
اخیرا نویسنده‌ای به نام الول ساتن لارنس پل نویسنده انگلیسی کتابی درباره « افسانه‌های ایرانی» نوشته است. این کتاب که به وسیله علی جواهرکلام ترجمه شده همانطور که از نامش پیداست، افسانه‌های ناب ایران زمین را در بر گرفته است. نکته جالب این است که منبع الهام نگارش این کتاب برای نویسنده، سفر او به ایران و آشنایی با افسانه‌های کهن بوده است. این کتاب را نشر علمی- فرهنگی چاپ کرده است. نشر افراز نیز امسال رمان‌هایی چون « ماه پشت ابر بود» نوشته روح‌الله مهدی‌پور عمرانی و « در این قسمت چیزی ننویسید» سعید نعمت‌الله را در حوزه ادبیات داستانی ایران چاپ کرده است. مخاطب در هر دوی این کتاب‌ها با مسائل ملموس اجتماع معاصر سر و کار دارد.
انتشار نمایشنامه خسیس برای هشتمین بار
اخیرا نمایشنامه «خسیس» مولیر با ترجمه محمدعلی جمالزاده از سوی نشر علمی- فرهنگی وارد پیشخوان کتابفروشی‌ها شده است. «خسیس» از مشهورترین نمایشنامه‌های کمدی مولیر، نویسنده نامدار فرانسوی است. شخصیت اصلی این نمایشنامه را «هاراپاگون» پیرمرد رباخواری تشکیل داده که حتی در برابر پول از آبروی خانواده و سعادت فرزند می‌گذرد و... . این کتاب برای هشتمین بار تجدیدچاپ شده است.
از حفره‌ها تا راز قتل پالومینو
به‌طور کلی در سال جدید، کتاب‌هایی چون «حفره‌ها» گروس عبدالملکیان (نشرچشمه)، «کنستانسیا» کارلوس فوئنتس به‌ترجمه عبدالله کوثری (نشر ماهی)، «توفانی پنهان شده در نسیم» شمس لنگرودی (نشر چشمه)، «گوزن شاخدار فایده‌اش چیه»ترجمه رضی هیرمندی (نشر علمی- فرهنگی)، « راز قتل پالومینو مولرو» به‌ترجمه اسدالله امرایی (نشر علم) و... از جمله کتاب‌های پرفروش بازار نشر را تشکیل داده‌اند.