گروه فرهنگ و هنر: مجموعه «ساختمان پزشکان» پس سال‌ها باردیگر پتانسیل بالای طنز برای جذب مخاطب را به اثبات رساند؛ پتانسیلی که بر اثر ارائه آثار مجعول و شبه طنز در این سال‌ها کم‌کم داشت به محاق فراموشی می‌رفت. بهره‌گیری از متن‌های استاندارد، شخصیت‌پردازی صحیح، شوخی‌های بجا و از همه اینها مهم‌تر به‌روز بودن را می‌توان از مهم‌ترین برگ‌برنده‌های تیم سروش صحت و همکارانش در معماری «ساختمان پزشکان» دانست. صحت که چند سال پیش از این تجربه نه‌چندان موفق «چارخونه» را به عنوان یک طنز هر شبی روی آنتن تلویزیون داشت با بهره‌گیری از همین تجربه این بار اصل توان خود را در چینش صحیح گروه از تیم نویسنده تا انتخاب بازیگران گذاشت. بر همین مبنا هم «ساختمان پزشکان» با ترکیبی نسبتا تازه از بازیگران و نیز بهره‌مندی از گروه نویسندگان متبحر شکل گرفت و اتفاقا در برقراری ارتباط با مخاطب هم تا به امروز نمره قبولی کسب کرده است.
پی‌ریزی یک ساختمان
ساختمانی در نیاوران، محلی است كه سروش صحت و دیگر عوامل این مجموعه گردهم جمع شده‌اند تا بر اساس جدول زمانبندی شبکه سوم قسمت‌های هرشب «ساختمان پزشکان» را به آنتن برسانند. تصویربرداری این مجموعه از اوایل دی‌ماه سال گذشته آغاز شد و طبق برنامه‌ریزی ابتدایی قرار است ساخت آن تا
70 قسمت امتداد داشته باشد. «طرح ابتدایی توسط پیمان قاسمخانی به عنوان نویسنده این كار نوشته شد و سپس من به دعوت محسن چگینی به عنوان كارگردان به این مجموعه دعوت شدم و از آنجا كه پیش از این با این دوستان سابقه همكاری داشتم و می‌دانستم كه با گروه خوب و حرفه‌ای روبه‌رو هستم، پذیرفتم با این دوستان همراه شوم.» این روایت سروش صحت از گردهم آمدن گروه تولید «ساختمان پزشکان» است؛ مجموعه‌ای که صحت از ابتدا هم معتقد بود با سریال «چارخونه» تفاوت‌های زیادی خواهد داشت. یکی از این تفاوت‌ها ترکیب نسبتا بکر بازیگران این مجموعه است: «تركیب بازیگران این مجموعه را بسیار دوست دارم چراكه مجموعه‌ای از بازیگران تئاتر، تلویزیون و سینما در این كار دور هم جمع شده‌اند. ما هم برای تك‌تك شخصیت‌های این كار فكر كرده‌ایم كه امیدوارم با نظرات مثبت مخاطبان روبه‌رو شویم چراكه بازخورد و نظر آنها بسیار برای ما مهم است».
شخصیتی برای حل مشکل
مجموعه ساختمان پزشکان اما جدای از این ویژگی‌ها از ابتدا با حاشیه‌هایی همراه بود؛ حاشیه‌هایی که بخشی از آن حاصل قرار گرفتن نام برادران قاسمخانی برصدر فهرست نویسندگان این مجموعه بود. پیمان و مهراب قاسمخانی که بیراه نیست اگر بخش عمده‌ای از توفیق مجموعه‌های ماندگار مهران مدیری همچون «شب‌های برره» را مدیون حضور این دو در جمع نویسندگانش دانست، در مجموعه «ساختمان پزشکان» هم حضوری موثر داشته‌اند. مهراب قاسمخانی درباره این مجموعه می‌گوید: «طرح اولیه این سریال را با پیمان قاسمخانی ریختیم و پس از آن با اضافه شدن سروش صحت به عنوان کارگردان، ویژگی شخصیت‌ها را پیدا کردیم تا به شکل کنونی رسیدیم.» اما جنس ایده‌ها و نگارش این
2 برادر همواره حاشیه‌هایی داشته است که این مجموعه هم از گزند این حاشیه‌ها در امان نماند. تاخیر در پخش مجموعه طبق اعلام قبلی، جرقه اصلی را برای پیگیری رسانه‌ها زد و سرانجام کاشف به عمل آمد که برای مواجه نشدن مجموعه با اعتراضات شخصیتی به آن افزوده شده است. قاسمخانی درباره این کاراکتر می‌گوید: «از همان ابتدا قرار بود شخصیت‌ها به این صورت باشند. بعدها یک‌شخصیت خیلی فرعی که در طول کار فقط 10 یا 12 سکانس از او می‌بینیم برای جلوگیری از شکایات اضافه شد.» وی درباره اصلاحات صورت گرفته در این مجموعه عنوان کرد: «صحبت‌هایی که بود بیشتر به شکل سوء‌تفاهم بود. ولی تغییری به شکل عمده نداشتیم، یعنی شخصیتی عوض نشد بلکه همه چیز با اضافه کردن همان یک‌شخصیت حل شد».
شوکران اعتراضات
با روی آنتن رفتن مجموعه طنزی با خلاصه داستان و عنوانی درباره جامعه پزشکان از همان ابتدا با احتمال واکنش این قشر از جامعه همراه بود؛ احتمالی که ریشه در خاطرات نه‌چندان خوشایند واکنش اقشار و اصناف مختلف نسبت به تولیدات سینمایی و تلویزیونی داشت بویژه یادآوری واکنش تند جامعه پرستاران به اکران فیلم سینمایی «شوکران» بیش از پیش احتمال واکنش جامعه پزشکان را قوت می‌بخشید. سروش صحت خود درباره این احتمال گفته بود: «به هر حال برای ساخت یك مجموعه طنز ما نیازمند شوخی كردن با اقشار مختلف هستیم. البته امیدوارم جامعه فرهیخته پزشكان متوجه این موضوع باشند كه شوخی‌های ما تنها در حد شوخی است و این كار فقط یك كار طنز است و نباید آن را زیاد جدی بگیرند» .به‌رغم این درخواست صحت اما برخی از اعضای جامعه پزشکان بویژه روانپزشکان نسبت به قسمت‌های ابتدایی این مجموعه واکنش نشان داده و اعتراض خود را رسانه‌ای هم کردند. مهراب قاسمخانی درباره شوخی با جامعه پزشکان معتقد است: «به هر حال سراغ هر جامعه‌ای که برویم یکسری نگرانی‌ها وجود دارد؛ جامعه وکلا یا هر صنف دیگری هم بود به همین صورت بود و به همین دلیل نگرانی‌های اولیه وجود داشت. ما هر دفعه تلاش می‌کنیم تا بگوییم مشکلی با این صنف نداریم یا خودمان در بین دوستان و فامیل‌هایمان افرادی از این صنف داریم.» وی البته تاکید می‌کند: «مساله توهین از جانب ما کاملا منتفی است، منتها باید این نگرانی‌ها را داشته باشیم چون همیشه شکایت‌هایی هست و همیشه در بین این اصناف آدم‌هایی وجود دارند که به آنها برمی‌خورد یا احساس می‌کنند در اقلیت قرار گرفته‌اند».
نگرش منفی به روانپزشکی؟!
یکی از جدی‌ترین انتقادات نسبت به مجموعه «ساختمان پزشکان» همانطور که انتظار می‌رفت از سوی یکی از اعضای جامعه روانپزشکان بود: «اين مجموعه تلويزيوني باعث تشديد نگرش منفي مردم به روانپزشكان مي‌شود چراكه در ساختمان پزشكان به تخيلات نويسنده براي به‌تصوير كشيدن روانپزشك و بيماران نيازمند خدمات روانپزشكي، بسنده شده‌است.» دكتر مهدي حسن‌زاده ضمن بیان این انتقاد گفته بود: «تكيه كارگردانان و نويسندگان سريال‌ها به تخيلات خود براي به تصوير كشيدن روانپزشكان و افراد نيازمند به خدمات سلامت روان به ضرر مردم تمام مي‌شود، چون ديد آنان را به اين مقولات منفي‌تر مي‌كند.» با انتشار این انتقادات، محسن چگینی، تهيه‌كننده سريال با تاکید بر اینکه «طبيعي است كه آنها اعتراض كنند»، توضیح داد: «ساختمان پزشكان هم شخصيت منفي دارد هم شخصيت مثبت؛ روانشناس مثبت هم در اين سريال به نمايش گذاشته شده است. به عنوان مثال دكتر «مرشدزاده» يك روانشناس خوب است كه مراجعان زيادي دارد و مطبش هم هميشه شلوغ است يا در جاي ديگر از سريال، يك روانشناس معقول و خوب را مي‌بينيم كه به يك برنامه تلويزيوني دعوت شده است.» براساس این توضیحات چگینی شاید بتوان حدس زد که «مرشدزاده» همان شخصیت اضافه شده برای پاسخ به انتقادات است. مضاف بر اینکه نویسنده سریال «ساختمان پزشکان» می‌گوید: «از همان ابتدا که طرح به نظرمان رسید، فضا را فضای مناسبی برای یک‌برنامه کمدی دیدیم. جنبه خانوادگی این مساله نیز بیشتر مدنظر ما بود، یعنی ما اصلا وارد حوزه تخصصی روانشناسی نشدیم و فقط به عنوان شغل یک‌کاراکتر از آن استفاده کردیم؛
چرا که در غیر این صورت به تحقیق و کار تخصصی درست احتیاج داشت. مثلا 2 شخصیت اصلی ما که روانشناس و جراح زیبایی هستند را در سکانس‌های زیادی ندیدیم که در حال انجام کارشان باشند. هدفمان از اول این نبود و می‌خواستیم یک‌کار خانوادگی بسازیم و اعضای خانواده هم باید شغل داشته باشند.» قاسمخانی تاکید می‌کند: «در تیم ما روانشناس نبود اما مشاور گرفتیم. هم از طرف تلویزیون به ما یک‌مشاور معرفی شد که صحبت کردیم، هم اینکه خودمان مشاورانی از بیرون پیدا کردیم و در این حد که کارمان انجام شود از آنها استفاده کردیم».
اگر روز پخش بود...
با وجود این حواشی مجموعه «ساختمان پزشکان» این روزها نظر مخاطبان بسیاری را به خود جلب کرده و پس از سال‌ها بار دیگر محوریت تلویزیون برای گردهم آمدن اعضای خانواده در ساعتی مشخص را احیا کرده است. مهراب قاسمخانی به عنوان یکی از نویسندگان اصلی این مجموعه درباره این بازخوردها معتقد است: «فعلا برخوردها همه خوب بوده‌است. تا الان چند قسمت روی آنتن رفته، اگر تا بعد از 20 قسمت هم بازخوردها همین باشد، نشان‌دهنده این است که ساختمان پزشکان کار خوبی بوده‌است. تا به حال هم از مردم، هم از همکاران و هم از اهالی مطبوعات بازخوردهای خوبی دیده‌ایم.» این نویسنده در پاسخ به پرسشی مبنی‌بر عدم تولید و پخش همزمان ساختمان پزشکان و تاثیر آن بر سریال، خاطرنشان کرد: «دوست داشتیم همزمان با تولید کار پخش می‌شد اما به این معنا نبود که بازخوردها را می‌دیدیم و براساس آن ادامه مسیر را مشخص می‌کردیم. ما عملا هیچگاه این کار را نکردیم. مثلا مردم بگویند یا نگاه عمومی این باشد که فلان بازیگر خوب نیست و ما سعی کنیم او را عوض کنیم. هیچگاه به این شکل به بازخوردها نگاه نکردیم و بازخوردها کارمان را تغییر ندادند. آنچه کمکمان می‌کرد، انرژی‌اي بود که می‌گرفتیم. سریال در طول کار که پخش می‌شد، اگر کار خوب بود، فضای کار و فضای لوکشین تغییر می‌کرد. میهمان‌های بیشتری داشتیم و به طور کلی احساس می‌کردیم کار درستی انجام می‌دهیم. این اتفاق در این کار نیفتاد. روز پخش بودن اتفاق خوبی نیست اما اگر بعد از اینکه 15 تا 20 قسمت را ضبط کردیم کار روی آنتن می‌رفت، حس بهتری داشتیم».