پیروزی حزب اسلام‌گرای عدالت و توسعه به رهبری رجب‌طیب اردوغان در انتخابات پارلمانی ترکیه، این کشور را یک گام به سمت شرق نزدیک‌تر کرد. یکی از تحلیلگران جهان عرب، پیروزی حزب عدالت و توسعه با 50 درصد از مجموع آرا را کودتای رجب‌طیب اردوغان علیه ارتش این کشور تلقی کرده است. با اینکه حضور حزب عدالت و توسعه در صحنه سیاسی ترکیه از سال‌ها پیش قابل پیش‌بینی بود اما سرعت فراگیری این حزب در جهان اسلام و عرب برآیند برخی رخدادهای منطقه‌ای بوده است. چرا ترکیه لائیک و سکولار با نظامی که افق نگاهش تنها به غرب دوخته شده، ناگهان در یک چرخش 180 درجه‌ای وارد مدار شرق و جهان اسلام می‌شود؟ طبیعی است این چرخش ناگهانی یک سلسله عواملی دارد که بخشی از آن به اوضاع داخلی ترکیه و بخشی دیگر به وجود یک اراده منطقه‌ای و بین‌المللی بازمی‌گردد. در بعد داخلی، کشور ترکیه بیش از 2 دهه برای ورود مشتاقانه به اتحادیه اروپايي در قرنطینه این اتحادیه قرار داشت. تفاوت معیارهای موجود در بافت اجتماعی ترکیه با کشورهای اروپایی موجب شد تا اتحادیه اروپايي برای پذیرش ترکیه یک سلسله پیش‌شرط‌هایی را قرار دهد. سکولارها، نظامیان پان‌ترکیست و لائیک‌های ترکیه ورود این کشور به قفس طلایی اتحادیه اروپايي را آغاز دوران رفاه ترکیه تلقی می‌کردند. سکولارهای ترکیه شأن و جایگاه این کشور را بسیار بالاتر از آن می‌دانستند که خود را در کنار کشورهای اسلامی قراردهند.
اما کارشکنی اتحادیه اروپايي و انتظار طولانی ترکیه برای ورود به این اتحادیه، فضای اجتماعی و سیاسی این کشور را برای چرخش به سمت شرق آماده کرد.
پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات سوم نوامبر سال 2002 پیش‌زمینه‌ای بود تا در پرتو آن ترکیه مسیر واقعی خود را برای پیوستن به جهان اسلام بازیابد. انتخاب آقای اکمل‌الدین احسان اوغلو به عنوان دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی نخستین گامی بود که رژیم‌های عربی برای تثبیت قدرت حزب عدالت و توسعه، برداشتند. انتخاب یک دبیرکل غیرعرب برای سازمان کنفرانس اسلامی که برای نخستین‌بار در طول 42 سال عمر این سازمان صورت گرفت، اهدافي سیاسی در پی داشته است. هدف قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، یافتن اسلامی با ادبیاتی متفاوت از ادبیات اسلام انقلابی موجود در ایران بود تا الگویی برای ملت‌های عرب باشد. در این زمینه رژیم قرون وسطایی آل‌سعود میلیاردها دلاربرای ایجاد زمینه‌های راهیابی این نوع ادبیات در میان ملت‌های عرب، هزینه کرد. ده‌ها سریال ترکی با مضامین عاشقانه با هزینه رژیم وهابی آل‌سعود به عربی دوبله و از شبکه‌های گسترده زیرمجموعه «ام‌بی‌سی» ، «دریم» و«واورینت» پخش شد. لذا توجه جوامع عربی خیلی سریع به ترکیه دوخته شد و میل گردشگران عرب برای سفر به ترکیه افزایش یافت. مشاجره لفظی رجب‌طیب اردوغان نخست‌وزیر ترکیه با شیمون پرز رئیس رژیم صهیونیستی در کنفرانس اقتصادی داووس سوییس در 29 ژوئیه 2009 افکار عمومی جهان عرب را به سمت ترکیه جلب کرد. اینکه حرکت رجب‌طیب اردوغان در برابر دوربین‌های تلویزیونی جهان وخروج وی از صحنه مناظره با شیمون پرز اتفاقی بوده یا یک سناریوی از پیش طراحی شده، هنوز هیچکس به یک تحلیل قطعی نرسیده است. در هر حال آقای رجب‌طیب اردوغان که انصافا شخصیتی با کاریزمای بالا و گرایش‌های اسلامی واقعی تلقی می‌شود و سریعا به «گاندی» ملت‌های اسلامی و «المعتصم» اعراب، تبدیل شد.
محبوبیت رجب‌طیب اردوغان در میان جوانان عرب بشدت افزایش یافت و رسانه‌های سعودی نیز در این پروسه نقش فعالی ایفا کردند. دلیل این امر این بود که از سال 2006 با پیروزی افتخار‌آمیز دلیرمردان حزب‌الله لبنان بر ارتش رژیم صهیونیستی، جریان تشیع علوی، مورد توجه جوانان عرب قرار گرفت. اگر حزب عدالت و توسعه بیش از 52 درصد از کل آرا را به دست می‌آورد قطعا در زمینه تغییر قانون اساسی ترکیه می‌توانست با قدرت بیشتری عمل کند اما وجود برخی مواد قانونی که برخی اقلیت‌های ترک را به عنوان شهروند درجه 2 و نیز حجاب اسلامی را پدیده غیرقابل قبول می‌داند با رویکردهای اسلامی حزب عدالت و توسعه منافات دارد. بدون تغییر قانون اساسی ترکیه و ریشه‌کن‌سازی تفکرات سکولار و احترام به حقوق اقلیت‌ها، قطعا حرکت حزب عدالت و توسعه ترکیه به سمت عدالت اسلامی، با مشکلاتی همراه خواهد بود، لذا به نظر می‌رسد رجب‌طیب اردوغان در سومین دوره نخست‌وزیری خود با خواسته‌های ملت‌های عرب که وی را «المعتصم» اعراب می‌دانند مواجه شود. قطعا جوانان عرب پس از شفاف شدن وضع انقلاب‌های عربی و پایان یافتن غبارهای سیاسی منطقه سقف توقعات خود را از ترکیه افزایش خواهند داد. یکی از این توقعات، ضرورت قطع رابطه سیاسی ترکیه با رژیم صهیونیستی خواهد بود زیرا ملت‌های عرب در آینده برای انزوای رژیم صهیونیستی، قطع رابطه با این رژیم را از همه کشورهای اسلامی مطالبه خواهند کرد، لذا رجب‌طیب اردوغان درآینده در زمینه سیاست خارجی برای حفظ جایگاه ترکیه در میان ملت‌های عرب باید هزینه‌های بیشتری پرداخت کند. رهبر حزب عدالت و توسعه در دور سوم نخست‌وزیری خود ناچار خواهد شد به سمت اتخاذ سیاست‌های رادیکال‌تری با اسرائیل، حرکت کند تا بتواند محبوبیت مردمی خود را در جهان اسلام حفظ کند. در غیر این صورت این محبوبیت و این جایگاه خیلی سریع در میان جوانان انقلابی کشورهای عربی کاهش خواهد یافت. زیرا در آینده منطقه شاهد پایین آمدن پرچم رژیم صهیونیستی در پایتخت‌های کشورهای اسلامی خواهد بود و یکی از این کشورها ترکیه است.