کارگاه آموزشی گفت‌وگو درباره فیلمسازی مستند سینمایی با حضور مسعود ده‌نمکی، کارگردان فیلم‌های پرفروش اخراجی‌ها در موسسه شهید آوینی برگزار شد. مسعود ده‌نمکی در ابتدای این جلسه خطاب به حضار گفت: در دوره‌های آموزشی بیشتر روی چگونگی ساخت فیلم تمرکز می‌شود تا اینکه یادآور شویم چه چیز باید بسازیم. تفاوت هنر با دیگر علوم در همین است و مثلا در علم پزشکی همه مسائل طبق اصول پزشکی است و پزشک براساس آن اصول دارو تجویز می‌کند اما در عالم هنر اینطور نیست که همه افرادی که با شعر، وزن و قافیه آشنا هستند می‌توانند شاعر شوند یا شعر بسرایند. در حال حاضر هم شعر قاعده‌ای ندارد و شعر موج‌نو بیشتر رواج پیدا کرده است. وی ادامه داد: امکان این وجود دارد که امکانات و دوربین و بودجه در اختیارمان باشد اما باید کالبد فیلم را بدانیم. کارگردان قبل از ساختن فیلم، فیلم را در ذهنش می‌سازد یعنی بازیگران، صحنه، فضا و موسیقی متن را تصور می‌کند. کارگردان باید موسیقی، تدوین و درام را بشناسد و گذراندن این دوره‌ها برای او ضروری است. ما افرادی که خودشان می‌نویسند و فیلم می‌سازند همچنین مولف هستند را در سینمای ایران کم داریم. اگر قرار است فیلم خوب بسازیم غیرقابل اجتناب است که کارگردان نویسنده نباشد. به گزارش تسنیم، وی درباره فیلم‌های ایرانی و فضای معناگرای آن گفت: اولین تعریف فیلم‌های معناگرای ایران این است که کسی آن را نمی‌بیند و به نظرم باید فیلم به گونه‌ای ساخته شود که مفاهیم معنوی جاری در درام اثر باشد. مثلا فیلم جنگیر با اذان شروع می‌شود و در مصر باستان‌شناسی را می‌بینیم که کوزه‌ای پیدا می‌کند و آن را به غرب منتقل می‌کند و از آن کوزه در بدن یک دختربچه جن حلول می‌کند؛ یعنی به‌طور مستقیم یادآوری نمی‌کند که سرزمین اسلامی مهد شیطان است و از این طریق منظورش را می‌رساند. در انتهای فیلم یک پدر روحانی را می‌بینیم که دختر را نجات می‌‌دهد و شما به طرز غیرمحسوسی به پدر روحانی علاقه‌مند می‌شوید. ده‌نمکی درباره حکمت فیلمسازی بیان کرد: در حال حاضر در آموزشگاه‌های فیلمسازی حکمت فیلمسازی را یاد نمی‌دهند. سینمای مستند نزدیک‌ترین گونه به واقعیت است و اصلا تبدیل واقعیت به تصویر، خودش نوعی آفرینش یک مجاز است و چون سینمای مستند کمتر این لایه‌ها و مجازها را دارد بیشتر به واقعیت نزدیک است. نوع دوربین، صدابرداری و صداگذاری در مستندهای آوینی آنچنان چشمگیر نیست اما الان با بهترین تکنولوژی‌ها نمی‌توانیم آن فضا را تکرار کنیم. بنابراین یک اثر با سازنده آن ارتباط مستقیمی دارد و هرچقدر فرد دیدگاه بزرگی داشته باشد فیلم بهتری می‌تواند بسازد. تا زمانی که آوینی نباشید نمی‌توانید روایت فتح را بسازید. در واقع ما درباره نحو سینما در کتاب‌های سینمایی مطلب کم داریم. ده‌نمکی در ادامه درباره اهمیت به نگاه مردم توضیح داد: باید متناسب با عقل مردم صحبت کنیم و حرف جدید برای گفتن داشته باشیم اینکه حرف در چه مقطعی از زمان گفته شود اهمیت دارد. در مستند فقر و فحشا برای بیان آن چیزی که می‌گوییم احتیاج به شناخت کافی داشتیم و مشخص نبود منظور فقر آیا می‌تواند فقر فرهنگی هم باشد یا خیر. اگر تصویر با حکمت در آمیخته شود می‌تواند در جامعه تاثیرگذار باشد. بسیاری از مسؤولان که فیلم فقر و فحشا را دیدند تحت تاثیر قرار گرفتند و قوانینی برای زنان سرپرست خانوار به وجود آوردند و همچنان پس از گذشت 10 سال از فقر و فحشا هنوز ممنوع‌الورود به امارات هستند. ده‌نمکی در پایان درباره مضمون‌های طنز در روایت فیلم‌هایش گفت: دیدن فیلم‌های طنز پرفروش طبیعی است اما استفاده از این اسباب برای طرح مفاهیم اخلاقی و دینی وظیفه ماست.