از آنجایی که مهم‌ترین زیرساخت‌ها در زمینه ادبیات دفاع مقدس خاطرات جنگ هستند، درباره نفس برگزاری نخستین جشنواره خاطرهنویسی بگویید.
خاطرات دفاع مقدس تاکنون تنها از جانب رزمندگان گردآوری شده و اگر بخواهیم به طور کلی در کارنامه خاطرهنویسی دفاع مقدس دقیق شویم، نقش و اساسا حضور دیگر اقشار جامعه را در آن کمتر مشاهده می‌کنیم. به بیان ساده‌تر، پرداختن به مقوله خاطرهنویسی از 8 سال دفاع مقدس بیشتر در سال‌های گذشته تا به امروز حالتی کلی‌تر داشته است، در حالی که برپایی جشنواره‌ای چون جشنواره خاطرهنویسی بی‌تردید می‌تواند به عمومیت بخشیدن به این امر کمک زیادی کند و تمام اقشار جامعه بتوانند به نوعی در تبیین خاطرات جنگ سهم بسزایی داشته باشند. در عین اینکه توجه داشته باشیم، گردآوری خاطرات دفاع مقدس می‌تواند منبع الهام مطلوبی برای نگارش شعر یا داستان نیز باشد و نویسندگان و شاعران این موضوع را دستمایه کار خود قرار دهند. نه‌تنها در وادی شعر و ادبیات داستانی که مساله خاطرات دفاع مقدس و گفتن از آنها همواره می‌تواند نقش پررنگی در پژوهش‌های میدانی داشته باشد. من بر این باورم که خاطرات دفاع مقدس می‌تواند مبنایی برای شروع کارهای تحقیقی نیز در این زمینه باشد و اصولا در ابعاد مختلف به کار گرفته شود. بحث شکل‌گیری جشنواره خاطرهنویسی دفاع مقدس از سال گذشته شروع شد و با انتشار فراخوان در تمام استان‌ها گسترش یافت و همان‌طور که می‌دانید قرار است طی مراسمی، آیین اختتامیه این جشنواره اول تیرماه برگزار شود. ما سعی کرده‌ایم تمام تجربیاتی که در این مدت به دست آورده‌ایم را در این جشنواره به کار بگیریم. به عنوان مثال سعی کرده‌ایم تنها به برگزاری صرف جشنواره‌ای محدود نمانیم و به برپایی کارگاه‌های آموزشی در این ارتباط نیز بپردازیم و از استادان پیشکسوت و باسابقه این امر نیز دعوت کرده‌ایم.
به طور کلی چه زیرشاخه‌هایی می‌تواند دستمایه‌ای برای جشنواره خاطرهنویسی باشد؟
برخورد مردم با رزمندگان، برخورد مردم با کمبودها و اجناس کوپنی در زمان جنگ، نحوه روبه‌رو شدن مردم با مقوله دفاع مقدس و... که می‌تواند از جمله موضوعاتی باشد که در جشنواره خاطرهنویسی مطرح شود و شرکت‌کنندگان نهایت استفاده از این موضوعات را در کارهای خود ببرند. اعتقاد ما بر این است که 8 سال دفاع مقدس دارای پتانسیل‌های زیادی است که بتوان از دل آنها به نگارش خاطرات پرداخت. چنانچه در طول جنگ، نه‌تنها رزمندگان که زنان، دانشجویان، دانش‌آموزان و دیگر اقشار جامعه نیز حضور مستمری در جنگ داشتند. حتی مردمی که طی 8سال در شهرهای خود ماندند و به مقاومت پرداختند نیز جزئی از خاطرات دفاع مقدس به شمار می‌روند، بنابراین قصد داریم با برپا کردن این جشنواره، مقوله دفاع مقدس را در قالبی همه‌جانبه پوشش دهیم.
فکر می‌کنید چرا این ژانر در قیاس با گونه ادبیات داستانی جنگ در سایه قرار گرفته است؟
البته نمی‌شود گفت در سایه. به نظر می‌رسد موضوعی مثل موضوع خاطرهنویسی از همان ابتدا وسیع بوده است اما مساله اصلی درباره ژانر خاطرهنویسی همواره این بوده که ما همیشه روی صحنه نبرد معطوف و متمرکز بوده‌ایم و به دیگر ابعاد آن توجهی نکرده‌ایم. در حالی که همان‌طور که در صحبت‌های پیشین خود نیز گفتم این مساله جای کار بیشتری داشته و دارد که امید داریم با برگزاری جشنواره خاطرهنویسی به احیای نقش آن بپردازیم.
شما پیش از دبیری جایزه خاطرهنویسی دفاع مقدس، دبیر چهارمین جایزه ادبی یوسف و همین‌طور متولی برگزاری کنگره سراسری شعر دفاع مقدس نیز بوده‌اید. با این حال تصور می‌کنید در حال حاضر کدام‌یک از این دو وادی جهش بیشتری در مقایسه با یکدیگر داشته‌اند؛ شعر یا داستان؟
اگر بخواهیم به یک مقایسه اجمالی بپردازیم، می‌توانیم از شعر در این میان نام ببریم که ریشه بیشتری داشته است. شاید از این جهت که شعر در قالب‌های
غزل، قصیده و... در گردونه داوری جشنواره که قرار می‌گیرند قابلیت پیام‌رسانی بیشتری دارند، ضمن اینکه
درشعر می‌توان پیام اصلی خالق اثر را به شکل
موجزتری ارائه کرد.
یک سوال هم درباره جایزه کتاب سال دفاع مقدس. شما مدتی پیش تصمیم گرفتید این جایزه را به شکل دوسالانه برگزار کنید، در حالی که اگر این روند به شکل مستمر ادامه داشته باشد فکر نمی‌کنید میزان تاثیرپذیری‌اش می‌تواند به مراتب بیشتر باشد؟
ببینید، سال گذشته جایزه ربع‌قرن دفاع مقدس را برگزار کردیم و طبعا نمی‌شد در همان مقطع زمانی، جایزه کتاب سال دفاع مقدس را نیز برگزار کرد یعنی در این صورت با نوعی موازی‌کاری مواجه می‌شدیم که جالب نبود. در واقع برگزار نشدن جایزه کتاب سال دفاع مقدس در سال گذشته یک استثنا بود اما قصد داریم از امسال آن را به شکل مداوم و هرساله برگزار کنیم، ضمن اینکه من هم با شما موافقم که برگزاری مداوم یک جشنواره می‌تواند اثرگذاری بیشتری در مقایسه با جشنواره‌هایی که در قالب دوسالانه برگزار می‌شوند، داشته باشد.
در نشست خبری که اخیرا برگزار کردید به برپایی کنگره ملی خاطرهنویسی که قرار است مهرماه به دبیری سرهنگ حسام برگزار شود اشاره کردید. این کنگره در عمل چه تفاوتی با جشنواره خاطرهنویسی دفاع مقدس که در حال برگزاری آن هستید دارد یا به بیان ساده‌تر وقتی جشنواره خاطرهنویسی را برگزار می‌کنید ضرورت برپایی چنین کنگره‌ای چه می‌تواند باشد؟
در واقع قالب آن یکی است اما قصد داشته‌ایم اهمیت موضوع دفاع مقدس را در قالب یک‌کنگره بیشتر بیان کنیم ضمن اینکه در این کنگره قرار است از پیشکسوتان بیشتری دعوت به عمل آورده شود.
آقای رسولی! وقتی صحبت از مقوله دفاع مقدس به میان می‌آید و به طور مشخص مباحثی چون کنگره ملی خاطرهنویسی، جشنواره خاطرهنویسی و... مطرح می‌شود یاد جانبازانی در ذهن زنده می‌شود که در حال حاضر در آسایشگاه‌های اعصاب و روان هستند. این افراد کسانی هستند که سهم بسزایی در پیشبرد 8 سال دفاع مقدس و در نهایت پیروزی جنگ داشتند و امروز جزو خاموش‌ترین و مظلوم‌ترین قشر به شمار می‌روند و کمتر نهاد یا ارگانی این روزها از آنها سراغی می‌گیرد. در زمینه جشنواره خاطرهنویسی چقدر به این آسایشگاه‌ها
سر زده‌اید و چقدر از خاطرات این افراد بهره‌مند شده‌اید؟
البته به شکل مستقیم در این زمینه کار نکرده‌ایم اما برنامه‌هایی از این قبیل در دست داریم و آن هم مطرح شدن چنین بحثی از جانب شاعران و نویسندگان است، به این شکل که با حضور در این آسایشگاه‌ها بتوانند به قول شما گوشه‌ای از خاطرات این عزیزان را در قالب شعر، داستان یا خاطره به مخاطب منتقل کنند. این را هم اضافه کنم که در حال حاضر آثاری هم در این زمینه جمع شده است اما اغلب این آثار در ژانر خاطرهنویسی نمی‌گنجد.
به طور کلی تصور شما از برگزاری نخستین جشنواره خاطرهنویسی چیست و چقدر توانسته‌اید به انتظاراتی که در ذهن برای شکل‌دهی این جشنواره داشته‌اید، نزدیک شوید؟
بی‌تردید در درجه نخست تلاشمان این است که برگزاری جشنواره خاطرهنویسی بتواند یک مشارکت مردمی به شمار رود. ما در این میان سعی کرده‌ایم حتی از کوچک‌ترین خاطره نیز استفاده کنیم. از نظر ما تمام خاطراتی که مردم از 8 سال دفاع مقدس دارند قابل احترام و ارزشمند است. در لابه‌لای صحبت‌هایم نیز به این مساله اشاره کردم که جنگ ما یک نبرد مردمی بود، پس نقش بازگویی و بازخوانی خاطرات مردم از این برهه در جشنواره نقشی پررنگ است.
نکته‌ای هم که درباره جشنواره به چشم می‌خورد این است که خاطره برتر وجود ندارد و تمام آثار از سطح نسبتا یکسانی برخوردارند و انگار معرفی 5 برگزیده بیشتر حالت نمادین دارد؟
همین‌طور است، به این خاطر که تمام آثار ارسال شده در نظر ما برتر بوده‌اند اما به هر حال به خاطر پاره‌ای محدودیت‌هایی که وجود داشت به معرفی 5 برگزیده به شکل نمادین پرداخته‌ایم.
به نظر شما عمق بخشیدن به چنین جشنواره‌هایی چطور میسر می‌شود؟
با توجه به این مساله که به مبحث خاطرهنویسی به اندازه شعر و داستان تا به امروز به آن شکلی که باید پرداخته نشده است، دست‌اندرکاران برگزاری جشنواره قصد دارند در آستانه برگزاری نخستین دوره، علاوه بر برگزاری جشنواره‌هایی نظیر خاطرهنویسی دفاع مقدس بر کارهای پژوهشی خاطرهنویسی نیز متمرکز شوند. ما بر این باوریم که این امر می‌تواند به عمق بخشیدن به فعالیت‌های دفاع مقدس کمک زیادی کند.