حجت‌الاسلام و المسلمین سید سعید لواسانی: در یادداشت پیشین با استناد به دعای امام صادق علیه‌السلام دیدیم ماه مبارک رمضان؛ چونان مرکبی رهوار است که ما را به فناء فی‌الله و بقاءبالله که آرزوی هر عارف و سالکی و بهترین بقا و بهترین فناست، می‌رساند: «اللَّهُمَّ أَبْقِنی خَیْرَ الْبَقاءِ، وَأَفْنِنی خَیْرَ الْفَناءِ، عَلى مُوالاه.. أَوْلِیائِکَ وَ مُعاداه.. أَعْدائِکَ وَالرَّغْبَه.. إلَیْکَ وَالرَّهْبَه.. مِنْکَ، وَالْخُشُوعِ وَالْوَقارِ، وَالتَّسْلِیمَ لَکَ وَ التَّصْدِیقِ بِکِتابِکَ وَ اتِّباعِ سُنَّه.. رَسُولِکَ صلواتک علیه و آله» [الاقبال‌الاعمال: 1/40] اما برای رسیدن به این امر مهم که هدف نهایی آفرینش ماست، چندین گام را باید برداریم و ماه رمضان ما را یاری می‌رساند که این گام‌ها را بپیماییم. اول «عَلى مُوالاه.. ِأَوْلِیائِکَ وَ مُعاداه..ِ أَعْدائِکَ» دوستی با دوستان خدا و دشمنی با دشمنان خدا یعنی تولی و تبری است. اما دوست خدا چه کسانی هستند؟ «أشهَدَوا أَنّ َمُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ لَاحَبِیبَ إِلَّا هُوَ وَ أَهلُهُ» [بحارالانوار: 99/94] تنها پیامبراکرم صلی‌الله علیه و آله‌وسلم و خاندان او دوستان حقیقی خدا هستند. طبعاً دشمنان خدا نیز دشمنان اهل‌بیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام هستند. یادمان باشد و اشتباه نکنیم، شاید ما در جامعه خود با افرادی به مشکل برخورد کنیم، تا جایی که لازم باشد براساس موازین شرعی و قانونی آن افراد مجازات شوند اما ما با آنان دشمنی نداریم. دشمن ما دشمنان خدا هستند که در امروزه‌روز دولت جنایتکار آمریکا و صهیونیسم جهانی است. حتی این گروه‌های تکفیری که به جان مسلمان افتاده‌اند، آلت‌دست این دشمن اصلی هستند که البته موظف هستیم دربرابر تعدی و جنایات آنان دست روی دست نگذاریم اما حواسمان باشد که آنان هم دشمن اصلی ما نیستند. دوم «وَالرَّغْبَه.. إلَیْکَ وَ الرَّهْبَه.. مِنْکَ» گرایش به تو و هراس از تو؛ یعنی بیم و امید که دو بال حرکت مومن است. ما نه از رحمت الهی مأیوس می‌شویم: «وَ لَمْ أَکُنْ بِدُعائِکَ رَبِّ شَقِیًّا» [مریم: 4] «هرگز به دعای تو ناامید نبوده و نیستم» و نه از مکر الهی خود را ایمن می‌دانیم: «فَلا یَأْمَنُ مَکْرَ اللهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُون» [اعراف: 99] «از مکر خدا جز گروه زیانکار ایمن نیستند.» مومنی که درمی‌یابد همه عالم در قبضه قدرت خداست، همواره بین بیم و امید حرکت می‌کند. او به محبت خدا امیدوار است و از عظمت خدا بیمناک. سوم «وَالْخُشُوعِ وَالْوَقارِ وَ التَّسْلِیمَ لَکَ» «خشوع و فروتنی و آرامش و تسلیم دربرابر تو.» انسانی که با دو بال بیم و امید حرکت می‌کند، قلبش در برابر خدا فروتن است، زیرا خود را همواره در محضر عظمت خدا می‌بیند و طبعاً قلب او خاکسار می‌شود. وقتی قلب چنین خاشع شد، توگویی باری سنگین بر دوش دارد و با وقار و آرامش رفتار می‌کند، نه فقط ظاهر او آرام است، بلکه در باطن دارای آرامشی است که نمود این آرامش و سکینه به ظاهرش هم سرایت می‌کند. گام بعدی حرکت سالک در جهت بهترین بقا و بهترین فنا تسلیم همیشگی خداست که حقیقت اسلام است: «أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعالَمِین» [بقره: 131] و «أَسْلَمْتُ وَجْهِیَ لِله» [آل‌عمران: 20]چهارم «وَالتَّصْدِیقِ بِکِتابِکَ». کتاب خدا؛ نقشه خدا روی زمین است که ما را در مسیر و راه مستقیم به حرکت درمی‌آورد تا به اهداف الهی در روی زمین تحقق بخشیم و خودمان به هدف نهایی یعنی تقرب خدا نائل شویم. بنابراین لازم است آن را در همه آیاتش تصدیق کنیم. سالکی که مراحل گذشته را پیمود و با اولیای الهی همراه شد و از دشمنان خدا فاصله گرفت و با دو بال بیم و امید حرکت کرد و قلبش خاشع خدا و باطنش آرام و تسلیم خدا شد، آنگاه کتاب خدا را با همه وجود تصدیق می‌کند و در وجودش «وَ إِذا تُلِیَتْ عَلَیْهِمْ آیاتُهُ زادَتْهُمْ إیمَاناً» [انفال: 2] «مومنان کسانی هستند که وقتی آیات خدا برایشان تلاوت می‌شود، ایمانشان افزون می‌شود.» تحقق پیدا می‌کند. پنجم «وَاتِّباعِ سُنَّه.. رَسُولِکَ صلواتک علیه و آله» و این گام نهایی است که سالک در ماه رمضان به آن می‌رسد، یعنی جا به جای پای رسول خدا صلی‌الله علیه و آله و سلم می‌گذارد. و سنت و روش و سیره رسول خدا صلی‌الله علیه و آله و سلم را در جان خود و در جامعه اسلامی تحقق می‌بخشد و این تحقق‌تام بهترین بقا و بهترین فناست.
بنابراین برای اینکه ماه رمضان بر ما مبارک شود و ما در مهمانی خدا به بهره لازم برسیم، باید عمل خالصانه و شایسته خود را به مراتبی برسانیم که شایسته مومن است و آن فناء فی‌الله و بقاء بالله است و گرسنگی و تشنگی روزهای این ماه و سحرخیزی و عبادت‌ها و دعاها و تضرع‌های شب‌های آن، قلب ما را صاف می‌کند تا شروط یاد شده در جان ما تحقق پیدا کند. آری ماه رمضان فرصتی بی‌بدیل است تاگام‌های ما استوار شود. خداوند سبحان توفیق دهد مردانه نفسانیت و جلوه‌ها و ظهورات آن را از خود دور کنیم و در نهایت به خدا برسیم. ما در آغاز راه هستیم و هنوز فرصت باقی است و شب‌های قدر در پیش است، آیا آماده هستیم؟