قادر طهماسبی متخلص به فرید، شاعری است که در 14 اپیزود از رمان «تلاوت» قصد دارد رویکرد جدیدی را با نثر و محتوای تلفیقی پیاده کرده و در آن محتوای اصلی فراموش شدهای که در رمانهای امروزی وجود دارد را با ظاهر نوشتاری همین رمانها بیان کند. «تلاوت»، رمانی با محتوای عارفانه است که داستان درون و بیرون دنیای انسان را در 14 اپیزود مطرح کرده است.
دلیل اینکه نام این رمان را «تلاوت» انتخاب کردید چه بود؟
انسانها آیتی از اسم اعظم پروردگار هستند که سعی میکنند با رسیدن به این موضوع خود را تلاوت کنند و به سلوک عارفانهای که در اپیزود آخر هم عنوان شده، برسند. در حقیقت تلاوت این سلوک، سیری تصویری است و نمیتوان آن را با حروف بیان کرد.
پس چگونه شما آن را در چند اپیزود، آن هم در قالب حروف مطرح کردید؟
این اپیزودها به صورت واژه نیستند بلکه یک اتفاق هستند در قالب کلمات؛ مجموعه وقایعی که انسان از طریق آن از منیت خود بیرون آمده و به «گل کرده وصل» که همان اپیزود آخر است، میرسد.
مخاطب «تلاوت» چگونه درمییابد که منظور شما همان سلوک عارفانه است؟
همانطور که گفتید این کتاب در 14 اپیزود است که من هر یک از آنها را در قالب یک تمرین پرواز تصور کردم که هر چه تعداد این تمرینها بالا میرود انسان بسیار آسانتر پرواز میکند و از همین طریق به سلوک میرسد. زمانی که مخاطب کتاب را میخواند ناخودآگاه بدون توجه به کلمات وارد محتوای آن میشود و منظور من همان محتوای معرفتشناسانه است.
زاوید دید رمان را چگونه میبینید؟
سعی کردهام زاویه دید تازهای را در هر فصل تجربه کنم. شخصیتهای رمان معنوی هستند و مفاهیمی چون نگاه، سکوت، درد و غیرت به عنوان شخصیتهای اصلی رمان نقشآفرینی میکنند. حتی با مطالعه داستان متوجه میشوید که با نام حضرت زهرا(س) شروع شده و در انتها با واقعه کربلا به پایان میرسد که در آن کلیت زندگی انسان بررسی میشود.
هدف اصلیتان از نوع نگارش این کتاب چیست؟
در «تلاوت» تصمیم داشتم حرکتی تازه در ادبیات رمانهای فعلی داشته باشم و با تکرار اپیزود اول در اپیزود آخر این تصور را به خواننده بدهم که ابتدا به ساکن نبوده و در انتها قانع شده و دچار نوعی دوگانگی نشود.
چرا «تلاوت» را با شعر به پایان رساندید؟
چون نوعی بستر را در محتوا فراهم کردم و با مقدمهچینی این کلمات در چند اپیزود، بستر حرکت به سوی بهشت و معرفت را بیان کرده و چکیده کل 14 اپیزود در این شعر نهفته است.
معمولا در بین نویسندگان و شاعران روال کار به گونهای است که از شعر کمتر استفاده کرده و بیشتر به نویسندگی رمان و داستان گرایش پیدا میکنند، علت این اتفاق را چگونه میبینید؟
سالهاست که بین شعر و داستان فاصله افتاده و این اتفاق از زمان رمانهای مطرحی مانند «مسخ» کافکا تا به الان بویژه زمانی که داستاننویسی نو آمده بیشتر به چشم میخورد و علت را میتوان این مساله دانست که رماننویسیها به نوعی کپی کردن تبدیل شده و حتی محتوای فیلمنامهها هم درونمایه قوی سابق را ندارد. محتوا مانند ظاهر، کاملا تغییر کرده و تا حدودی از بعد عارفانه مشرقزمین خارج شده و با نگرشی غربی نگارش میشود و داستاننویسان از عالم شعر دور شدهاند. من در «تلاوت» با تلفیق داستان و شعر و سبک و همچنین نگارش ظاهری به سبک امروزی اما با حفظ محتوای عارفانه سعی داشتم نوعی آشتی و صلح میان این دو برقرار کنم.