اکران نوروزی سال 90 می‌توانست به عنوان یک اتفاق ماندگار در تاریخ سینمای ایران ثبت شود اما به دلیل خارج شدن مناسبات از مدار طبیعی، تصویر نه‌چندان خوشایندی از این بازه زمانی در اذهان سینمادوستان نقش بست. داستان قبل از سال و همزمان با قطعی شدن اکران همزمان 2 فیلم «جدایی نادر از سیمین» و « اخراجی‌ها- 3» شروع شد. 2 فیلم با 2 نگاه متفاوت که از قبل معلوم بود اکران‌شان به رونق گیشه خواهد انجامید و در رقابتی طبیعی یادآور روزهای خوش گیشه می‌شوند، گرفتار مناسبات فرا سینمایی شدند. رقابت این 2 فیلم در مسیری ناصواب قرار گرفت و حتی کار به جایی رسید که فیلم مسعود ده‌نمکی برای دانلود روی برخی سایت‌ها قرار گرفت و مدتی بعد هم سی‌دی قاچاق آن سر از پیاده‌رو‌ها درآورد.
شکلی دیگر از این اتفاق نامبارک این روزها درمورد فیلم «پایان‌نامه» نمود دارد. فیلمی که فارغ از کیفیتش می‌توانست آغازگر مسیری تازه در سینمای ایران باشد اما گرفتار حواشی شد. حاشیه‌هایی که از آغازین روزهای رسانه‌ای شدن تولید فیلمی با موضوع انتخابات توسط حامد کلاهداری کلید خورد. روح‌الله شمقدری در مقام تهیه‌کننده فیلم 2روز پيش، ناگفته‌هایی قابل تامل به زبان راند. حقایقی که نشان می‌دهد سینمای ایران تا چه اندازه تحت‌تاثیر جریان‌های بیرونی و فراسینمایی است: «در پيش‌توليد هم دچار اتفاقات و حاشيه‌هاي زيادي بوديم. ذهنيتي كه از «پايان‌نامه» در اذهان بخشي از اهالي سينما وجود داشت، مصاحبه‌اي بود كه آقاي كلاهداري اوايل سال 89 انجام داده و گفته بودند: «صريح‌ترين فيلم سياسي درباره انتخابات را مي‌سازم.» همين كفايت مي‌كرد كه جرياني شكل بگيرد كه «پايان‌نامه» اصلا توليد نشود. به اين علت هيچ تهيه‌كننده‌اي رغبت نمي‌كرد پشت كار قرار بگيرد. در نهايت مجموعه‌اي نامرئي براي زدن «پايان‌نامه» شكل گرفت تا اين فيلم توليد نشود. در بعضي دفاتر مي‌گفتند سر فلان فيلم نرويد و حتي بعضي از بازيگران كه فيلمنامه را مي‌خواندند و به جهت درام فيلمنامه و حوادث پيچ در پيچ آن از كار خوش‌شان مي‌آمد، وقتي از دفتر بيرون مي‌رفتند، جواب تلفن هم نمي‌دادند.
تعداد اين افراد آنقدر زياد است كه نام خيلي از آنها يادم هم نيست. تعدادي از آنها هم وارد فاز تقابلي شدند. يعني دست به دست هم دادند و گفتند: يك فيلمنامه‌اي اينچنين هست و نبايد بگذاريم اين اتفاق بيفتد!»
آنچه در نگاه اول می‌توان از صحبت‌های شمقدری برداشت کرد این است که اخلاق حرفه‌ای حلقه مفقوده سینمای ایران است. از این دست بی‌اخلاقی‌ها در سینمای ایران کم نیست و آشکارا بر محصول سینمایی اثر نامطلوب می‌گذارد. «پایان‌نامه»گرفتار مجموعه‌ای از بی‌اخلاقی‌ها بوده تا جایی که کارگردان می‌گوید:« اگر پررويي و جسارت من در اين كار نبود، نمي‌توانستيم جلو برويم ولي با وجود مانع‌تراشي‌هاي فراوان جلو رفتيم و كار را به پايان رسانديم».
نمونه بارز محدودیت‌های «پایان‌نامه» که شمقدری و کلاهداری بدان اشاره دارند، فشار عوامل بیرونی بر بازیگران فیلم است. فشارهایی که ابوالقاسم طالبی هم در یک برنامه زنده تلویزیونی بدان اشاره کرد و نسبت به آن، معترض بود. همین فشارها و تهدیدها باعث شد 2نفر از بازیگران اصلی فیلم پايان‌نامه، یعنی امیر آقایی و لیلا اوتادی از پروژه کنار بروند.
نکته جالب‌تر ماجرا اما این است که این حجم از اتفاقات بازدارنده از سوی عده‌ای رخ می‌دهد که همواره دم از آزادی می‌زنند. همان کسانی که قائل به اخلاقند ولی دربرابر قاچاق اخراجی‌ها سکوت اختیار می‌کنند!کسی مجبور نیست با فیلمی که باب میلش نیست همکاری کند اما جای تعجب دارد که برخی عکس شعارشان رفتار می‌کنند و علیه آن هجمه به راه می‌اندازند. سینماگران می‌توانند تندترین نقدها را به «اخراجی‌ها» داشته باشند اما سکوت حمايت‌آميز دربرابر قاچاق آن خیانت به خود و سینما و عکس ادعاهایشان است.
سال‌هاست سینماگران ما از نبود شرایط و بستر مناسب برای ظهور و بروز سینمای سیاسی گله‌مند هستند ولی در عمل به جای حمایت و نقد این ژانر تازه متولد شده و فراهم آوردن زمینه‌ای برای رشد آن، خواسته يا ناخواسته مانع رشدش می‌شوند. مهم نیست که «پایان‌نامه» متعلق به چه جریان فکری است. مهم این است که اگر این ژانر نوپا در مسیر طبیعی خود پا بگیرد، در سال‌های آتي، شکوفایی سینمای سیاسی را شاهد خواهیم بود. حیف که سیر سینمای ایران طبیعی نیست.