برای ما دنیا و زینت دنیا جذاب و دوست‌داشتنی است: «زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَنَاطِيرِ الْمُقَنْطَرَهًْ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّهًِْ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَهًْ وَ الْأَنْعَامِ وَ الْحَرْثِ ذلِکَ مَتَاعُ الْحَيَاهًِْ الدُّنْيَا؛ دوست‌هایی از زنان، پسران، اموال فراوان از زر و سيم، اسبهاى نشاندار، دام‌ها و كشتزارها براى مردم آراسته شده است، اين جمله، مايه تمتع زندگى دنياست.» [آل‌عمران: 14؛ همچنین کهف: 46 و حدید: 20] و دل کندن از آنها مشکل است و این نخستین قدم گمراهی است زیرا همه این جاذبه‌ها از دست ما می‌روند زیرا حقیقی نیستند: «وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ» «و فرجام نيكو نزد خداست.» منظور من این نیست که ما در دنیا همانند دیوژن زندگی کنیم، بیعار و بیکار که این خلاف مشی اسلام است بلکه منظور آن است که همه امور دنیا نشانه‌ها و آیات الهی هستند و ما نباید به صورت مستقل به آنها نگاه کنیم. اصل تنها یک امر است و آن خداوند تعالی است و همه موجودات که در مسیر زندگی ما قرار می‌گیرند، از مال و همسر و فرزند و مقام و موقعیت‌های اجتماعی و سیاسی به منزله نردبامی هستند برای رسیدن به خدا. نه استقلالی دارند نه شأنیتی مستقل. آنها نباید زینت قلب ما باشند، زیرا تنها ایمان به خدا زینت قلب ما است: «لکِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْکُمُ الْإِيمَانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِکُمْ» «ليكن خدا ايمان را براى شما دوستداشتنى گردانيد و آن را در دل‌هاى شما بياراست» [حجرات: 7] آری! در نظر عارف همه دنیا و مقامات آن هیچ است:
آن‌کس که تو را شناخت جان را چه کند/ فرزند و عیال و خانمان را چه کند
دیوانه کنی هر دو جهانش بخشی/ دیوانه تو هر دو جهان را چه کند
و قلب او از دنیا و زینت‌هایش خالی است، زیرا به زینت ایمان آراسته شده است. او به‌خوبی تفاوت گوهر ناب را از جواهر بدلی می‌شناسد و حاضر نیست آن را با جواهر بدلی معاوضه کند. او هیچگاه سراب را آب و سایه را حقیقت نمی‌بیند و به سوی سراب کشیده نمی‌شود و فریب نمی‌خورد و گمراه نمی‌شود اما امثال ما که نفسمان بر ما چیره شده است، به دنبال سرابیم، به‌گونه‌ای که حتی در هنگامه خدمت به دین، نمی‌خواهیم اسلام پیروز شود، بلکه می‌خواهیم ما اسلام را پیروز کنیم! چرا؟ چون اسلام برای ما موضوعیت ندارد بلکه خودمان مهم هستیم و این تفاوت اساسی است بین کسی که در درون خود نفسانیت را کنار زده و همه توجهش به وجه الله است: «إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لاَ نُرِيدُ مِنْکُمْ جَزَاءً وَ لاَ شُکُوراً؛ ما براى خشنودى خداست كه به شما مىخورانيم و پاداش و سپاسى از شما نمىخواهيم.» [انسان: 9] و کسی عاشق خودیت نازله و پست خود است که هرچه می‌کند، برای تثبیت خود می‌کند. اولی چونان شکارچی ماهری است که پرندگان حقیقت را شکار می‌کند و دومی چونان دیوانه‌ای که سایه پرنده را نشانه رفته است! و« تفاوت ره از کجاست تا به کجا!»