گروه اجتماعی: اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها به اذعان اکثر کارشناسان تاثیر بسزایی در هزینه‌های حمل و نقل داشته است و منجر به افزایش نرخ کرایه‌ها در بخش عمومی و خصوصی شده است. با این وجود دولت در 6 ماه پایانی سال 89 با همکاری شهرداری تهران توانست بخشی از افزایش‌ها را کنترل کند تا فشار چندانی به شهروندان وارد نشود اما با ورود به سال 90 شورای شهر تهران طرحی را تصویب کرد که سابقه آن در سال‌های گذشته نیز وجود داشت و آن افزایش 15 درصدی کرایه تاکسی‌ها و افزایش 25تومانی در خطوط خصوصی و غیرخصوصی اتوبوسرانی بود، همچنین افزایش 50 تومانی بلیت‌های تک‌سفره مترو از جمله این مصوبات بود.این افزایش در حالی است که تاکسی‌ها سال گذشته نیز همزمان با هدفمندی یارانه‌ها بر کرایه‌ها افزوده بودند و انتظار از دولت و شهرداری این بود که با هماهنگی یکدیگر بار این فشار اقتصادی را به یکباره به دوش مردم نیندازند. اگر در روزهای اخیر خیابان‌های تهران را با تاکسی، مترو یا اتوبوس پیموده‌اید، به طور حتم با افزایش سرسام‌آور کرایه‌ها برخورد داشتید یا اعتراض دیگر شهروندان را شنیده‌اید. با این وجود استاندار تهران و رئیس ستاد حمل و نقل و مدیریت مصرف سوخت در مقابل شورای شهر و شهرداری تهران قرار گرفته و خواستار نظارت، برخورد با متخلفان و تجدیدنظر در نرخ کرایه‌ها شده‌اند و از سوی دیگر شورای شهر تهران بر مصوبه خود پافشاری کرده و ذره‌ای عقب‌نشینی نمی‌کند و شهرداری تهران نیز خود را پشت مصوبه شورای شهر پنهان می‌کند و عدم دریافت کمک‌های دولتی را عامل افزایش کرایه‌ها می‌داند. حال در این بین دود این جدال‌ها بر چشم مردمی می‌رود که به بهانه دریافت یارانه نقدی باید افزایش سرسام‌آور هزینه‌های حمل و نقل را حتی در بخش دولتی تحمل کنند.
شكايت‌هاي مردم از افزايش کرايه در تهران
رئيس ستاد حمل و نقل و مديريت مصرف سوخت از جمله افرادی است که هر جا سخن از حمل و نقل باشد می‌توان اظهار نظرش را تاثیرگذار دانست. وی می‌گوید: پيگير جدي مساله افزايش نرخ حمل و نقل عمومي شهر تهران هستيم و در صورت ضرورت، از سوي دولت، مانع افزايش قيمت‌ها خواهيم شد. محمد رويانيان تصريح کرد: از زمان افزايش کرايه‌هاي تاکسي، اتوبوس و مترو، گزارش، شکايت و گله‌مندي‌هاي زيادی داشته‌ايم و ما به عنوان دولت، در حال پيگيري اين مساله هستيم و در صورت لزوم عکس‌العمل لازم را نشان خواهيم داد. رويانيان با اشاره به اينکه افزايش قيمت بايد بررسي شود، اضافه کرد: اگر دولت احساس کند افزايش کرايه‌ها موجب تضييع مصالح مردم مي‌شود، حتما تصميم جديدي در اين باره خواهد گرفت. وي تصريح کرد: اين افزايش قيمت به درخواست شهرداري و تصويب شوراي شهر تهران بوده و ما با اطمينان و اعتقادي که به شوراي شهر داريم، مطمئن هستيم که شورا با تصميم‌گيري منطقي، جلوي بي‌نظمي‌ها و تخلفات بدون ضابطه افزايش کرايه‌ها را خواهد گرفت. رويانيان با اشاره به اينکه امسال حدود 400 ميليون تومان به حمل و نقل عمومي اختصاص يافته است، گفت: امسال براي خريد تاکسي، اتوبوس و مترو تسهيلات خوبي در نظر گرفته شده و دولت اين مساله را تکليف خود مي‌داند و به حمايت‌هاي خود در اين زمينه ادامه خواهد داد. وي درباره جلوگيري از افزايش قيمت مترو نيز گفت: براي جلوگيري از افزايش قيمت مترو، قيمت برق مترو با قيمت پايين محاسبه شد تا از بابت برق، مترو متضرر نشود.
کرايه‌ها قرار بود 25 تومان افزايش يابد نه 110 تومان !
همچنین استاندار تهران با اعتراض به افزايش غيراصولي کرايه اتوبوس‌ها در شهر تهران گفت: بر اساس تقاضاي شوراي شهر تهران، جهت افزايش کرايه اتوبوس‌هاي شهري و همچنين مترو و تاکسي، مقرر شد به طور متوسط به کرايه‌هاي فعلي 25 تومان اضافه شود اما بر اساس گزارش‌هاي واصله و اعزام بازرسان استانداري و فرمانداري تهران به سطح شهر در برخي خطوط اتوبوسراني کرايه‌ها تا 110 تومان افزايش يافته است. مرتضي تمدن با بیان اینکه نرخ كرايه‌هاي حمل و نقل عمومي بايد اصلاح شود افزود: اين کار برخلاف مصوبات بوده و طبعا اتوبوسراني بايد به دليل عدم نظارت و کنترل و همچنين اجحاف به مردم پاسخگو باشد.
گزارشات تخلفات را به شورای شهر اعلام كنید
با این وجود رئيس شوراي شهر تهران با اشاره به افزايش نرخ بخش‌هاي مختلف حمل و نقل و توافق قبل از اجرا با استانداري و فرمانداري تهران گفت: مسائل مرتبط با اين بخش با هماهنگي قابل حل است. مهدي چمران با تاكيد بر اينكه قيمت‌هاي اعلام شده براي حمل و نقل عمومي بر اساس تفاهم مشترك با استانداري و فرمانداري تهران بوده است، گفت: نرخ‌هاي تعيين شده براي خطوط تاكسيراني طبق توافق سال‌جاري و برنامه هرساله صورت گرفته است به شكلي كه هرسال 12 تا 15 درصد بر اساس نرخ تورم به كرايه تاكسي‌ها افزوده مي‌شود. وي اضافه كرد: تاكسي‌ها به عنوان بخش خصوصي محسوب مي‌شوند و هيچ كمك دولتي را دريافت نمي‌كنند و امسال نيز با 3 ماه تاخير افزايش نرخ سالانه آنها اعمال شده و تاكنون نيز همكاري خوبي با شهرداري تهران داشته‌اند كه اميدواريم اين همكاري براي اعمال نرخ‌ها ادامه داشته باشد. رئیس شورای شهر تهران همچنين درباره كرايه اتوبوس‌ها تاكيد كرد: در كل كشور براي 7 كيلومتر مسير اتوبوس 50 تومان دريافت مي‌شود در صورتي كه تاكنون در تهران 25 تومان در نظر گرفته مي‌شد و در حال حاضر نيز اين رقم به 42 تومان رسيده است. چمران خاطرنشان كرد: درباره تعدادي از اتوبوس‌هاي بخش خصوصي گزارش‌هايي دريافت كرده‌ايم كه گويا بعضي از آنها بيش از حد مجاز افزايش قيمت داشته‌اند كه اين مساله توسط شركت واحد اتوبوسراني در حال بررسي است و قرار است روز شنبه (امروز)گزارشي از بخش اتوبوسراني خصوصي و نحوه اجراي مصوبه در آن ارائه كنند. چمران اضافه كرد: با توجه به اينكه چند روز فاصله بين اعلام افزايش نرخ و اجرايي شدن آن وجود داشت ممكن است هماهنگي‌هاي لازم هنوز صورت نگرفته باشد. به همين دليل اگر فرمانداري و استانداري تهران نيز گزارشي از تخلفات داشته باشند مي‌توانند به ما اعلام كنند. رئيس شوراي شهر تهران اضافه كرد: پس از ارائه گزارش‌ها از اعمال نرخ‌هاي جديد در صورت بروز مشكل و نياز به جلسه جديد قطعا با استانداري و فرمانداري تهران جلسه مشتركي خواهيم داشت. وي درباره افزايش نامتعارف کرايه در برخي خطوط اتوبوسراني افزود: در صورتي که روند را اصلاح نکنند ممکن است قرارداد آنها لغو شود.
در نرخ‌های مصوب تجديدنظر نمي‌كنيم
نايب‌رئيس شوراي اسلامي شهر تهران نیز در اظهار‌نظری درباره مصوبه نرخ كرايه حمل‌ونقل عمومي گفت: در جريان گله‌مندي برخي مردم نسبت به افزايش نرخ كرايه‌ها قرار دارم اما به 15درصد افزايش نرخي كه در شوراي شهر مصوب كرده‌ايم اعتقاد داريم و پاي آن مي‌ايستيم و تجديدنظري نمي‌كنيم.
افزايش كرايه اتوبوس‌ها منطقي است
اما معاون ترافيك شهردار تهران ميزان افزايش نرخ كرايه‌هاي اتوبوس را منطقي و بر اساس مصوبه شوراي شهر دانسته و معتقد است: ميزان افزايش بليت هر واحد مسافتي در حوزه اتوبوسراني براي بخش خصوصي 25 و براي بخش دولتي 17 تومان است. سيدجعفر تشكري‌هاشمي با اشاره به اينكه ميزان افزايش بليت مترو به طور متوسط 11/2 درصد، در بخش تاكسيراني 15 درصد و در بخش اتوبوسراني به تفكيك دولتي و خصوصي به ازاي هر بليت 17 و 25 تومان در نظر گرفته شده است درباره نرخ‌هاي جديد کرايه اتوبوس‌ها گفت: پس از هدفمندي يارانه‌ها قيمت گازوئيل 9 برابر، قيمت گاز 7/5 برابر و قيمت بنزين 4 برابر شده است، همچنين هدفمندي يارانه‌ها بر افزايش هزينه‌هاي بخش حمل و نقل عمومي از دستمزد کارکنان گرفته تا تامين قطعات يدکي براي ناوگان تاثير زيادي داشته است.تشكري‌هاشمي افزود: در واقع مديريت شهري تاکيد بر آن داشت که در صورت امکان، نرخ کرايه‌ها افزايش نيابد تا با افزايش هزينه‌هاي سفر با حمل و نقل عمومي ميزان گرايش مردم به استفاده از اين وسايل کاهش نيابد اما با توجه به اينکه يارانه‌هاي در نظر گرفته شده جوابگوي افزايش هزينه‌ها نبود و مکانيزم جبراني براي افزايش نرخ سوخت پيش‌بيني نشد، افزايش نرخ کرايه‌ها تنها گزينه پيش‌رو بود. وي با بيان اينكه تعداد بليت هر مسير اتوبوس متناسب با طول مسافت از يك تا 4 بليت تعيين مي‌شود عنوان كرد: بنابراين حداكثر افزايش نرخ بليت اتوبوس در بخش خصوصي 100 تومان است.
تجریش – راه‌آهن 200 تومان نه 300!
وي درباره 2 برابر شدن نرخ كرايه اتوبوس خط ويژه راه‌آهن‌ـ تجريش نيز توضيح داد: با توجه به طول مسافت خط راه‌آهن‌ـ تجريش كرايه آن در سال‌جاري بايد به 325 تومان افزايش مي‌يافت كه با توجه به موضوعات ياد شده، سقف افزايش نسبت به نرخ سال گذشته اعمال و كرايه به 200 تومان افزايش يافت. وي به افزايش قيمت بليت مترو اشاره کرد و گفت: بليت تک سفره بين بليت‌هاي مترو بيشترين ميزان افزايش را داشته و 50 تومان گران‌تر شده است اما در مقابل در بعضي از انواع بليت‌هاي مترو هيچ افزايش قيمتي نداشتيم. معاون ترافيك شهردار تهران با بيان اينكه طي چند روز آينده برچسب نرخ همه تاكسي‌ها نصب می‌شود از شهروندان درخواست كرد تا تخلف رانندگان تاكسي يا اتوبوس را به سامانه نظارت همگاني شهرداري (1888) اطلاع دهند.
اگر چه با این اوصاف نمی‌توان انتظار به عقب‌نشینی شورای شهر از مصوبه خود داشت اما می‌توان از دولت این انتظار را داشت که با توجه به وظایف خود در برابر شهروندان نقش حاکمیتی خود را بازی کرده یا در میزان نرخ‌ها تجدیدنظر کرده یا یارانه‌های اختصاصی به حمل و نقل عمومی را هر چه سریع‌تر به شهرداری اعطا کند تا نارضایتی مردم بیش از پیش نشود.