اسدالله خسروی: زمانی که رئیس کل بانک مرکزی به منظور ساماندهی بازار ارز و جمعآوری بساط سفتهبازان سودجو، وعده بمباران ارزی با قیمت منطقی را در صرافیهای کشور داد، کسی فکر نمیکرد این وعده و وعیدها بزودی محقق شود و نرخ رسمی دلار هر روز سیر نزولی را بپیماید. مطابق قانون، دولت باید کنترل بازار ارز را در مواقع خاص با رعایت اصول اقتصادی، مدیریت شناور کند تا نوسان قیمت در مسیر تعادل قرار گیرد. سناریوی جدید کاهش قیمت دلار از سوی بانک مرکزی اگر چه تاحدی به کاهش التهاب اخیر بازار ارز در کشور منجر شده اما با وجود نقدینگی کلان در جامعه در شرایطی که نرخ سود بانکی نیز کاهش یافته است ساماندهی آن در كوتاه مدت كمي سخت به نظر میرسد.چرا كه اين نقدينگيسرگردان در صورت عدم هدايت آن بهسمت توليد،هر روز سر از بازاري درمي آورد. محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی اخیرا وعده عرضه انبوه دلار یکهزار تومانی در بازار را داد و اعلام کرد: سیاست کاهش نرخ ارز همچنان ادامه مییابد. وی معتقد است وقتی بانک مرکزی به میزان کافی ارز در اختیار صرافیها و مردم قرار دهد دلیلی ندارد که نرخ آزاد ارز افزایش یابد و مردم به بازار مراجعه کنند.با اين وجودهمزمان با وعدههاي بانك مركزي مبني بر كاهش قيمت ارز رسمي و آزاد دیروز هم اين نرخها در مسير نزولي قرار گرفته بهنحوي كه اختلاف دلار بازار و بانك به 67 تومان رسيد. دیروز بانك مركزي نرخ رسمي دلار را 1085 تومان اعلام كرد اما با اين وجود اين ارز با قيمت رسمي در بازار 1083 تومان از مردم خريداري و 1087 تومان فروخته ميشد. دلار آمريكا در بازار آزاد و صرافيها نیز با قيمت 1144 تومان خريداري و 1154 به فروش ميرسید. اين روند نزولي موجب كاهش اختلاف رسمي و آزاد شده به نحوي كه اين فاصله هماكنون به 67 تومان رسيده است. نوسانات روزهاي اخير بازار ارز به جايي رسيده بود كه رئيس كل بانك مركزي به دفعات از برنامه اين بانك براي كاهش ارزش اين ارز در بازار رسمي و آزاد خبر داد. مشاهده روند نزولي قيمت دلار رسمي و آزاد و البته كاهش اختلاف اين 2 نرخ در روزهاي اخير اين نويد را ميدهد كه وعده بانك مركزي تا حدودي كارساز شده است. همچنين يورو نيز در بازار آزاد با نرخ 1640 تومان خريده و با نرخ 1660 تومان فروخته ميشد اين در حالي است كه بانك مركزي نرخ خريد و فروش اين ارز را 1538 تومان و 1543 تومان تعيين كرده است. پوند انگليس نيز كه در بانك مركزي 1733 تومان براي خريد و 1739 تومان براي فروش نرخگذاري شده است هماكنون در صرافيها با نرخ 1900 تومان خريداري و 1930 فروخته ميشود. فرانك سویيس هم دیروز در بازار آزاد با نرخهاي 1400 و 1440 تومان خريد و فروش ميشد؛ اين ارز در بازار رسمي با قيمت 1302 تومان خريداري و 1307 تومان به فروش رسید. با این وجود رئیسکل بانک مرکزی همچنان از برنامه جدید این بانک برای کاهش ۹۰ تومانی قیمت دلار در بازار آزاد خبر میدهد و معتقد است قیمت این نوع ارز را بسیار پایینتر از قیمت قبلی آن در بازار خواهیم کرد، ضمن اینکه پیشنهاد مجدد کاهش نرخ سود سپردههای بانکی را به شورای پول و اعتبار ارائه میکنیم. محمود بهمنی برنامه بعدی که در بازار ارز کشور توسط بانک مرکزی اجرایی خواهد شد را ادامه روند کاهشی نرخ دلار اعلام کرده وگفت: روند کاهشی نرخ دلار تا جایی پیش خواهد رفت که در بازار هیچگونه تفاوت قیمت ارزی وجود نداشته باشد و تعادل در بازار ارز ایجاد شود. رئیسکل بانک مرکزی با بیان اینکه فعلا روند نرخ دلار در بازار ارز کاهشی است، بیان کرد: در پایان ساعات روز گذشته (شنبه) قیمت دلار به مرز 1188 تا ۱۱90 تومان رسید که این امر نشاندهنده کاهش یافتن قیمت ۶۰ تومانی دلار در روزهای اخیر است. وی برنامه بعدی بانک مرکزی را کاهش ۹۰ تومان دیگر قیمت دلار در بازار آزاد اعلام و اضافه کرد: بانک مرکزی در روزهای اخیر بازار ارز را رصد کرده و در روزهای آینده نیز این کار را ادامه خواهد داد.بنا به این گزارش با توجه به قیمت ۱۱۹۰ تومانی دلار در بازار آزاد تا پایان روز شنبه و تداوم کاهش قیمت آن که ۹۰ تومان دیگر خواهد بود، قیمت این نوع ارز در محدود ۱۱۰۰ تثبیت خواهد شد. بهمنی معتقد است بانک مرکزی تصمیم دارد قیمت دلار را بسیار پایینتر از قیمت قبلی دلار در بازار برساند، یعنی قیمت را پایینتر از قیمتی که پیش از اجرای برنامه تکنرخی کردن قیمت دلار در بازار توسط بانک مرکزی اجرا شد، برساند. رئیسکل بانک مرکزی در پاسخ به این سوال که اگر بانک مرکزی تصمیم داشت نرخ دلار را به پایینتر از قیمت قبلی برساند، پس چرا قیمت دلار را ناگهان افزایش شدیدی داد، گفت: بانک مرکزی با این کار میخواست بازار را تست کند و ببیند بازار تا چه اندازه کشش دارد تا فاصله قیمت دلار دولتی و آزاد از بین برود. وی در پاسخ به این سوال که هنوز تفاوت قیمت بین دلار دولتی و آزاد وجود دارد و دلالان در بازار ارز جولان میدهند، اظهار داشت: برنامه جدید ارزی بانک مرکزی به دلالان و سفتهبازان بازار ارز و دلار ضربه میزند، همینجا اعلام میکنم که دلالان و سفته بازان با اجرای سیاستهای ارزی بانک مرکزی ضرر خواهند کرد.
افزایش نرخ سود سپردهها
بهمنی با بیان اینکه بانک مرکزی به هیچوجه مسؤول ضرر و زیان این افراد نیست، افزود: بانک مرکزی قصد دارد در آینده از دیگر ابزارها از جمله افزایش نرخ سود سپردهها برای تعادلبخشی به بازار ارز استفاده کند. وی از برنامه بانک مرکزی برای ارائه مجدد پیشنهاد افزایش نرخ سود سپردههای بانکی به شورای پول و اعتبار خبر داد و افزود: بانک مرکزی در نظر دارد نرخهای سود سپردههای بانکی را با توجه به شرایط افزایش دهد. رئیسکل بانک مرکزی دلیل این کار را ایجاد انگیزه در مردم و سپردهگذاران برای سپردهگذاری در بانکها عنوان و بیان کرد: تقاضای کاذب بازار ارز را با افزایش نرخ سود سپردههای بانکی از بین خواهیم برد.
حذف شركت داري از نظام بانكي
رئیس کل بانک مرکزی درباره واگذاري شركتهاي زيرمجموعه بانكها طبق بسته سياستي- نظارتي امسال، اظهار داشت: بانكها بايد كار اصلي خود يعني بانكداري اسلامي را در دستور كار خود قرار دهند و شركتداري بايد به بخش خصوصي واگذار شود. وي افزود: طبق بسته سياستي بانكها 6ماه مهلت دارند شركتهاي سرمايهگذاري، داراييهاي مازاد و تمليك شده بابت مطالبات خود را به فروش برسانند. رئيسكل بانك مركزي فروش داراييهاي مازاد بانكها را به مثابه افزايش سرمايه آنها دانست و گفت: در اين شرايط منابع مالي بانكها تقويت شده و آنها ميتوانند با پرداخت تسهيلات به كمك بخشهاي توليدي و صنعتي بيايند. بهمني ميزان جديت بانك مركزي در اجراي اين بند از بسته سياستي- نظارتي سال 90 را چنين عنوان كرد: اين ماده يك ضربالاجل 6 ماهه است كه بانكها حتما بايد در اين بازه زماني آن را اجرا كنند. وي با بيان اينكه بعد از گذشت 6ماه از سال 90 و عدم اجراي اين ماده از سوي بانكها، بانك مركزي تنبيهات لازم رادر دستور كار قرار خواهد داد، افزود: سال گذشته مجلس اختيار مجوز صندوقهاي قرضالحسنه، صرافيها، ليزينگها ونسبت سهم بانكها و همچنين بانكهاي خارجي را به بانك مركزي واگذار كرد.
احتکار دلار در برخی بانکهای خصوصی
عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس ضمن تشريح جزئيات كسري بودجه 90 دولت، از احتكار ارز و همچنين عدم گشايش اعتبار ارزي توسط برخي بانكهاي خصوصي و موسسات مالي و اعتباري از دو، سه ماه قبل از بحران ارزي اخير و افزايش شديد قيمت دلار در بازار آزاد خبر داد. عباسعلي نورا درباره كسري بودجه دولت و ارتباط آن با افزايش قيمت ارز و سكه توسط بانك مركزي گفت: به دليل ركود اقتصادي در كشور ناشي از مسائل سياسي، دولت به طور قطع امسال در بخشهايي از اقتصاد با كسري بودجه مواجه خواهد شد. وی افزود: البته دولت در درآمد هدفمندي يارانهها يك كسري بودجه خواهد داشت و پيشبيني ميشود رقم بالايي در حد 10 هزار ميليارد تومان كسري بودجه ناشي از درآمد هدفمندي يارانهها اتفاق خواهد افتاد. نورا تأكيد كرد: درآمد يارانهها طبق قانون بايد حتما از محل مابهالتفاوت اصلاح قيمت حاملهاي انرژي حاصل شود و راه ديگري براي اين درآمدها وجود ندارد.