دوران خدمت سربازی شاید خاطره‌انگیز‌ترین دورانی است که در ذهن هر فردی که زمانی را به قولی زیر پرچم گذرانده، باقی می‌ماند اما برخی از جوانان که به سن مشمولیت می‌رسند ذهنیتی دیگر دارند که همراه ترس از دست رفتن 18 ماه از فرصتی است که می‌توانند یا برای ادامه تحصیل برنامه‌ریزی کنند یا برای اشتغال و شروع زندگی مشترک. این افراد سربازی را نوعی چالش در دوران زندگی خود می‌دانند. با این وجود در کشور ما خدمت سربازی، وظیفه و اجبار بوده و مسؤولان برای کاهش مشکلات جوانان برنامه‌هایی را از جمله کاهش مدت سربازی در صورت ادامه تحصیل افراد، کسری خدمت و حتی معافیت‌هایی را با شرایط خاص در نظر گرفته‌اند. در این باره سراغ سردار موسی کمالی، مدیر امور مشمولان ستاد کل نیروهای مسلح رفتیم و در گفت‌وگویی پیرامون خدمت سربازی، نظرات وي را جویا شدیم. سردار برای ما از دلایل اجباری بودن سربازی، برنامه‌های آتی و تصمیماتي كه ممكن است درباره مدت زمان این دوران اتخاذ شود، گفت و در ادامه به مجازات و برخورد با فراریان و غایبان از خدمت اشاره کرد. او همچنین درباره معافیت‌ها و تسهیلاتی که برای نخبگان و تحصیلکردگان در نظر گرفته شده به ما توضیح داد.
سردار! ابتدا بفرمایید دلیل اجباری بودن خدمت سربازی در ايران چیست و چرا ارتش حرفه‌ای تشکیل نمی‌شود؟
عوامل مختلفی در اجباری بودن یا نبودن نظام خدمت وظیفه موثر است. در کشورهایی که استقلال دارند، دفاع مردمی دارند، حکومت ملی دارند، مواجه با تهدیدات هستند یا از نظر اقتصادی در مضیقه هستند یا عوامل بسیار دیگر موجب میشود بخشی از مسؤولیت امر دفاع برعهده مردم قرار گيرد. باید به سابقه این اجبار هم توجه کرد، سابقه سربازی به بعد از انقلاب فرانسه برمی‌گردد. آن زمان شعار دموکراسی و سپردن کار مردم به مردم و از بین بردن طبقات نظامی را عنوان و اعلام کردند، بخشی از مسؤولیت امر دفاع را برعهده مردم بگذاریم و سربازی را اجباری کردند. با این حال بعد از جنگ دوم جهانی کم‌کم احساس کردند تهدیدات کمتر شده، تجهیزاتشان بیشتر شده و تهدید مرزی ندارند، بنابراین بعد از جنگ سرد و فروپاشی شوروی سابق این اجبار حذف شد. با این وجود حدود 70 کشور خدمت سربازی وظیفه یا ملی دارند. از سوی دیگر یکسری کشورها همچون كشورهاي حاشیه خلیج‌فارس به دلیل اینکه کشور مردمی و یکپارچه ملی نداشتند زیر بار خدمت سربازی نرفتند زیرا یک قوم و مذهب اقلیت دارند که خدمت به حکومت‌شان می‌کند، بنابراین بردن افکار و اندیشه‌های مختلف مردم در خدمت سربازی برایشان مشکل‌ساز است اما درباره ایران، به علت اینکه راهبردی تدافعی دارد و بناست از عزت، استقلال و تمامیت ارضی خودش دفاع کند، راهبرد، دفاع مردمی است. بنابراین بخشی از دفاع به مردم و بخشی به بسیج سپرده شد. با این توصیف در کشور پرونده‌ای برای حذف خدمت سربازی مفتوح و مطرح نیست و خدمت سربازی به صورت وظیفه‌ای ادامه خواهد داشت.
هم‌اکنون که در صلح بسر می‌بریم نمی‌توان این پیشنهاد را داد؟
این پیشنهاد ابعاد مختلفی دارد و اگر قرار به پیشنهاد باشد از طریق ستاد کل نیروهای مسلح بابش باز میشود. بحث اقتصادی یکی از عوامل مهم در این بحث است. ارتش حرفه‌ای بودجه کلانی نیاز دارد که برای حقوق، مزایا و نگهداری یک فرد به عنوان پیمانی لازم است. عامل دیگر موقعیت جغرافیایی و سوق‌الجیشی کشور است. فردی که استخدام میشود باید فاصله شمال تا جنوب کشور را طی کند تا مثلا به سیستان و بلوچستان فرستاده شود اما در اروپا به دلیل کوچکی کشورها، جابه‌جایی ظرف 2 ساعت انجام میشود. با این وجود این موضوع بررسی شده و اخیرا نیز پروژه تحقیقاتی از سوی کارشناسان انجام و در این باره جلسه خبرگی برگزار شد که در نهایت حدود 8 تا 10 درصد افراد معتقد بودند ارتش حرفه‌ای در ایران باشد. بنابراین نظر اکثریت شکل‌گیری «نظام جامع خدمت وظیفه» بود به این معنی که بهره‌وری و اوقات فراغت سربازان را افزایش داد.
به نظر جنابعالی افرادی که دوره سربازی را طی کرده‌اند در زمان نیاز کارآیی بهینه دارند؟
در کشور ما دوره خدمت سربازی 30 سال است. این دوره از
18 سالگی با احضار و رسیدگی و... شروع میشود و همین‌که فرد وارد سن 50 سالگی شد عملا خدمت تمام میشود و شناسنامه‌اش کارت پایان خدمت محسوب میشود. قانونگذار در کشور خدمت وظیفه را به 4 دوره تقسیم کرده است: 1- ضروری 2- احتیاط 3- ذخیره اول 4- ذخیره دوم. پس از دوره ضرورت که 24 ماه است، فرد وارد دوره احتیاط میشود که 8 سال است و بعد ذخیره اول و دوم. در شرایط فعلی با توجه به حضور بسیجیان، افرادی که احتیاط و ذخیره محسوب می‌شوند، فراخوان نشده‌اند اما ساماندهی شده‌اند. پرونده‌هایشان موجود است و اگر بحرانی باشد فرد جایگاهش مشخص است که کجا باید خدمت کند. پیش از این مشکلی که داشتیم این بود که فرد وقتی از نیروهای مسلح خارج می‌شد ما اطلاعات و آدرسی نداشتیم و نمی‌دانستیم کجاست اما اکنون با کد ملی و کارت هوشمند پایان خدمت این کار را تصحیح کرده‌ایم و اگر فردی یک بار از کارت هوشمندش استفاده کند، مشخص میشود در کجا حضور دارد و چه عملیاتی انجام داده است. همچنین برنامه‌ای داریم که به صورت آزمایشی افراد دوره احتیاط را برای مدت خیلی محدود فراخوان کنیم. این برنامه آتی ماست و در آن فراخوان سازماندهی جدیدی صورت می‌گیرد و فرد متوجه میشود که جایگاهش کجاست.
زمان این فراخوان مشخص است؟
این یک‌آیین‌نامه نیاز داشت که پیش‌نویس آن تهیه شده و آن را به هیات دولت فرستادیم و منتظریم دولت نظرش را اعلام کند. ممکن است افرادی که فراخوان می‌شوند شاغل باشند، دانشجو باشند بنابراین در صورت غیبت باید مشخص بشود که چه عواقبی خواهد داشت، لذا نظر دولت لازم است و نیازی به مجلس نیست و فرمانده کل قوا تصمیم نهایی را ابلاغ خواهند فرمود.
یکی از دغدغه‌های جوانان مدت زمان خدمت وظیفه است. با توجه به گفته‌های فرمانده ناجا که از احتمال افزایش این زمان خدمت خبر داد، بفرمایید طرحی در این باره مطرح است؟
مدت خدمت سربازی در قانون 24 ماه است و در طرح اصلاح قانون سربازی، مجلس پیشنهاد کاهش داد که مورد موافقت ستاد کل نیروهای مسلح قرار نگرفت و در نهایت همان 24 ماه باقی ماند. مدت خدمت سربازی با توجه به نیاز نیروهای مسلح و تعداد مشمولان تعیین میشود و تعادلی ایجاد میشود بین نیاز به نیرو و مدت زمان سربازی. اکنون شرایطی داریم که احساس کردیم با توجه به موالید دهه 60 تا 70، تعداد مشمولان ما زیاد است بنابراین تصمیماتی گرفتیم از جمله اینکه مدت خدمت سربازی را کاهش و معافیت‌ها و کسر از خدمت را گسترش دادیم که با خدمت در مناطق محروم و عملیاتی، ارائه مدرک تحصیلی، پروژه تحقیقاتی، عضویت در بسیج و خانواده ایثارگران و... افراد از آن بهره بردند. همه این تصمیمات گرفته شده و مهلت پایانی آن پایان سال 90 است. اواخر امسال بررسی انجام می‌گیرد و با توجه به مقتضیات زمانی تصمیمات جدید گرفته خواهد شد. صحبت سردار احمدی‌مقدم، فرمانده ناجا درست بوده و این احتمال وجود دارد. ممکن است مدت سربازی برای گروهی از 18 ماه به 20 ماه برسد. شاید هم بگوییم وضع کنونی ادامه پیدا کند.
افرادی هستند که به خاطر از دست ندادن شغل، سربازی نمی‌روند، برخورد با این افراد که غایب هستند یا پس از معرفی خود، فرار می‌کنند به چه ترتیبی است؟
افرادی که کلا خود را معرفی نمی‌کنند غایب محسوب می‌شوند و افرادی که معرفی می‌کنند و سپس مراجعه نمی‌کنند فراری محسوب می‌شوند. در سال‌های گذشته مشوق‌هایی در نظر گرفتیم و غیبت افراد را عفو کردیم. در بررسی‌هاي ستاد مشخص شد نتیجه مثبتی نداشته و تعداد غایبان بیشتر شد. عده‌ای نيز این تصور را داشتند که این روال عادی است که بموقع مراجعه نمی‌کنیم و بعد از مدتی بخشوده می‌شویم لذا تصمیم گرفته شد دیگر بخشش اضافه خدمت قبل از اعزام را نداشته باشیم اما افرادی که بعد از اعزام فراری می‌شوند به بهانه‌های مختلف بخشیدیم. به‌طور مثال 17 مورد در نظر گرفتیم که اگر فرد این شرایط را داشته باشد بخشیده میشود. پس از آن به مقامات محل‌های 17 به بالاتر (سردار به بالا) مجوز داده شد تا افرادی که حسن انجام خدمت سربازی(در حین خدمت) داشته باشند را ببخشند که تعداد قابل‌توجهی بخشیده می‌شوند. در عین حال قانونی داریم به نام جلب و دستگیری مشمولان غایب و فراری که هر سال سازمان وظیفه نیروی انتظامی این افراد را دستگیر و به خدمت اعزام می‌کند. این موجب شد مشمول غایب به حداقل برسد، بنابراین در طرح جدید که در پلیس به تصویب رسیده مجازات این افراد و افرادی که اینها را به‌کارگیری کنند تشدید شد. اعلام کردیم فردی که تا 3 ماه غیبت کند 3 ماه اضافه خدمت می‌خورد و اگر تا یک سال غیبت کند، 6 ماه اضافه خدمت می‌خورد و اگر بیش از یک سال باشد فراری محسوب میشود و به مراجع صالح قضایی معرفی میشود. میزان مجازات سربازان فراری در دادگاه تعیین میشود و از اضافه خدمت تا زندان و جرائم نقدی از سوی قاضی اعمال میشود. در عین حال گفتیم هر که سربازهای غایب را به‌کارگیری کند باید برای بار اول هزینه یک‌سال خدمت یک سرباز را بپردازد و اگر بار دوم و بیشتر تکرار کند باید هزینه سالانه 3 سرباز را پرداخت کند و چون این به صرفه نیست شرکت‌ها و بنگاه‌هاي تولیدی و اقتصادی این افراد را به کارگیری نمی‌کنند.
اوایل امسال اعلام شد برای کسر از خدمت سربازی سقف جدید و محدودیت در نظر گرفته شده است، علت چه بود و آیا عطف بماسبق میشود؟
این کار به 2 علت انجام شد؛ اول اینکه می‌خواستیم تعداد مشمولان را با نیاز نیروهای مسلح به تعادل برسانیم که اهمیت بیشتری داشت. همچنین خواستیم کارآیی سرباز بیشتر شود. احساس کردیم فردی که 14 ماه به بالا کسر خدمت دارد بنابراین عملا کارآیی ندارد بنابراین تنظیم کردیم که فرد دست‌کم نصف مدت خدمت سربازی را در اختیار باشد، بنابراین میزان کسر خدمت از 9 ماه بیشتر نیست. هر فردی در سال 88 و 89 خدمت کرده است، مقررات سال 89 برایش جاری است. افرادی هم که مدارکشان را سال 89 گرفتند، چه این مدارک دست خودشان هست و چه پست کردند و از طریق پلیس+ 10 اقدام کردند اینها نیز مشمول قانون گذشته هستند. بنابراین تنها افرادی که در سال 90 مراجعه می‌کنند برای کسر خدمت، برابر مقررات جدید با آنها رفتار میشود.
افرادی منتظر عفو رهبری برای اعلام معافیت از خدمت هستند، در این باره برنامه‌ای وجود دارد؟
درباره عفو رهبری چیزی که سابقه داشت، یک‌بار سال 58 بود که از سوی شورای انقلاب اعلام شد و یک‌بار سال 82. در سال 58 کلا مشمولان که تا آن زمان نرفته بودند، مورد عفو قرار گرفتند. ضابطه این است که مدت خدمت سربازی 30 سال است و وقتی آخرین گروه افراد به 30 سال برسند عفوی صورت می‌گیرد تا تسویه صورت گیرد و تعداد مشمولان غایب مشخص شود، لذا فعلا هیچ برنامه‌ای برای عفو مشمولان به صورت دوره‌ای وجود ندارد و تاکید و توصیه ما به همه جوان‌ها این است که منتظر چیزی به نام عفو نباشند و هر چه سریع‌تر متولدان 55 به بعد خودشان را معرفی و تکلیف نظام وظیفه خود را مشخص کنند.
درباره افرادی که به صورت امریه خدمت می‌کنند. چه نظارتی بر شکل‌گیری رابطه‌بازی دارید و آیا این افراد از کسر خدمت برخوردارند؟
هدف ما این است که جریان رابطه‌بازی نباشد، لذا شرایطی تعیین شده و با متخلفان برخورد می‌کنیم. افرادی که به‌عنوان سهمیه امریه درخواست می‌شوند باید یکی از شرایط عضو خانواده ایثارگران، تاهل، تحت پوشش کمیته امداد، معاف از رزم یا بورسیه سازمان هدف بودن را داشته باشند، همچنین نباید از اقوام درجه یک‌نسبی و سببی مسؤولان آن سازمان باشند. افراد باید تعهد محضری بدهند و اگر احراز شود که جز این چند نکته بوده، هم سهمیه امریه قطع میشود و هم فرد ماموریتش لغو سپس به امور قضایی نیروهای مسلح معرفی و برخورد میشود. نظارت از طریق گزارش‌های مردمی، مصاحبه با خود فرد و نظارت از سوی ستاد کل نیروهای مسلح است و مواردی پیش آمده که ضوابط رعایت نشده و برخورد صورت گرفته است. مقررات کسر از خدمت نیز در همه ادارات ساری و جاری است و تنها کسر خدمت سربازی برای مناطق محروم عملیاتی شامل کسانی که در دستگاه‌های غیرنظامی هستند، نمی‌شود، بنابراین در دیگر موارد باید به مقررات پایبند باشند.
سردار! هم‌اكنون در آموزش‌هاي دوره خدمت بین افراد دارای تحصيلات تكميلي و ديپلم و زيرديپلم چه تفاوتي وجود دارد؟
بخشی از آموزش‌ها، آموزش رزم مقدماتی است یعنی همه افراد آموزش می‌بینند که چگونه از یک اسلحه خاص استفاده کنند، چگونه در مواقع ضروری از ساختمان، زمین و محیط برای دفاع از خود و حمله به دشمن استفاده کنند. این دیگر فرقی نمی‌کند که فرد چه مدرکی داشته باشد و همه این آموزش را مي‌بینند اما یکسری آموزش‌هایی است که عقیدتی، سیاسی، فرهنگی و آموزش بحث بصیرت است که با توجه به مدرک تحصیلی فرق می‌کند. افراد لیسانس به بالا را به پادگان‌های خاص برده و مربیان خاصی تعليم مي‌دهند و افراد دیپلم و زیر دیپلم در پادگان‌های جداگانه آموزش مي‌بينند. براي مثال اساتید دانشگاه‌ها را به پادگان شهید مدرس کرج كه نخبگان و استعدادهای برتر آموزش مي‌بينند، مي‌بريم.
قرارگاه خاتم‌الانبیاء چندی پیش فراخوانی برای سربازی نخبگان اعلام کرد که از سوی ستاد با واکنش همراه شد، سرانجام نخبگان می‌توانند در این قرارگاه خدمت کنند؟
قرارگاه جزو نیروهای مسلح است و از خدمت سربازان نمونه استفاده می‌کند اما داوطلبانه نیست و سقف مشخص دارد. خودشان هم انتخاب نمی‌کنند و ما به قید قرعه افرادی را برای خدمت در آنجا مامور می‌کنیم. برای افرادی که به عنوان استعداد برتر و نخبه شناخته می‌شوند، اعلام کردیم کل مدت خدمت سربازی را می‌توانند با موضوع مسائل کشور و لشکری نیروهای مسلح پروژه تحقیقاتی بگیرند و اگر این تحقیقات در بنیاد نخبگان ستاد کل نیروهای مسلح تایید شود به عنوان کل مدت خدمت سربازی محسوب میشود و کارت پایان خدمت می‌گیرند. نخبه بودن را باید بنیاد ملی نخبگان ریاست جمهوری تایید کند ولی اینکه چه پروژه‌ای انجام شود و ارزیابی برعهده بنیاد ملی ستاد کل است. همچنین گفتیم همه مشمولان فوق‌لیسانس به بالاتر می‌توانند یکی از موضوعات نیروهای مسلح را انتخاب کنند و پروژه ارائه بدهند و بین 2 تا 16 ماه را کسر خدمت می‌دهیم لذا چیزی هم که قرارگاه گفته بود شبيه استفاده از خدمت سرباز و پروژه بود که مقداری برای ما مشکل‌ساز شد و بعد مجبور شدیم آن را اصلاح کنیم.
نخبه بودن افراد را چه ارگاني تایيد مي‌كند؟
استعداد برتر را باید بنیاد ملی نخبگان ریاست‌جمهوری (دولت) تعیین کند ولی چه پروژه‌ای را بگیرد و بررسي آن باید در بنیاد نخبگان ستاد کل نیروهای مسلح تایید شود. فراتر از اين نيز تسهيلاتي داريم براي همه مشمولان فوق‌لیسانس و بالاتر كه می‌توانند بیایند و یکی از موضوعات نیروهای مسلح را انتخاب کنند و پروژه ارائه دهند و بین
2 ماه تا تمام مدت خدمت را كسري بگيرند.
سربازها اوقات فراغتي دارند كه مي‌توانند براي تحصيل استفاده كنند. چندي پيش هم دانشگاه علمي- كاربردي خبر داد از سربازان سپاه دانشجو مي‌گيرد. آيا اين با قانون مغايرت ندارد و سربازان اجازه ادامه تحصيل دارند؟
خبری بود که دانشگاه علمی- کاربردی منتشر کرد و برخي را به انحراف کشاند. متاسفانه رسانه‌ها و دانشگاه علمی- کاربردی این مساله را رسانه‌ای کردند در حالی که آزمایشی و براي یکهزار سرباز بود. ما نمی‌خواهیم چیزهایی بگوییم که در آینده قرار است بشود و بعد از
10 سال هم نشود. اصل قضیه این است که در لايحه‌اي که در مجلس است سعي شد براي اوقات فراغت سربازان رشته‌ها و واحدهایی را به صورت پودمانی تعریف کنیم. براي مثال فردی تک‌تیرانداز است، فردی توپچی تانک است، یکی راننده است و مشاغل مختلف، بیاییم به صورت علمی تعریف کنیم مثلا آرایشگر درجه 2 یا درجه یک، یکسری کتاب‌ها و جزوات در اختیارشان قرار دهیم و کلاس‌های تقویتی و آموزشی بگذاریم. اگر كسي این دوره را طی کند گواهينامه و مدرکي مي‌گيرد كه در بازار كار هم اعتبار داشته باشد. در واقع ما این کار را با سازمان فنی– حرفه‌ای شروع کردیم و همین کار را می‌خواهیم با توافق دانشگاه علمی- کاربردی انجام دهيم. برای آزمایش مقرر شد یکهزار نفر از سربازان را انتخاب کنیم تا در مراکز دانشگاه امام حسین(ع) شهرها و استان‌های مختلف اين آموزش‌ها را ببينند تا در اوقات فراغت بتوانند حرفه‌اي بياموزند و مدركي داشته باشند. استاد نيز از دانشگاه امام حسين(ع) است و فقط با دانشگاه علمي- كاربردي هماهنگی می‌کنیم كه چه واحدها و چه مدرکی ارائه شود. براي ادامه تحصيل در حين خدمت زمان مناسب نيست زيرا سربازي 18 ماه است و 3 ماه در پادگان آموزشي است و 15 ماهه هم نمی‌تواند این دوره را طی کند. سربازان نیروی انتظامی که معمولا آماده‌باش هستند و امکان چنین كاري ندارند. با اين وجود ما دنبال این مساله هستیم که دوره‌های حین خدمت را برای غنی‌سازی اوقات فراغت سربازان تعریف کنیم شبيه فنی- حرفه‌ای كه زمینه شغلی میشود برایشان و پس از پايان خدمت می‌توانند این را ادامه بدهند. در ارزیابی‌ها هم مشخص شد دنبال همین شغل رفته‌اند بنابراين با هماهنگي دولت دنبال این هستیم که بتوانیم آموزش‌های مهارت ملی را پيش ببريم طوري كه دولت کمک کند به آموزش در داخل پادگان‌ها.
چرا براي آموزش، مشمولان بايد به شهرهاي دورتر از محل زندگي بروند؟
در بحث آموزش ابلاغ کردیم که سعی شود فرد به نزدیک‌ترین پادگان آموزشی محل سکونت خودش اعزام شود و نظارت می‌کنیم و چون از نظر اقتصادي نيز هزینه‌ها را باید پایین بیاوریم چنین چیزی را داریم اجرا می‌کنیم اما این با يگان خدمت فرق می‌کند چون ممکن است فرد در شهر خودش آموزش ببیند اما در مرحله دوم تقسیم شود. اما یکسری مسائلی پیش می‌آید که مجبوریم این کار را بکنیم، مثلا فرض کنید هیات علمی را فقط یک جا هست كه آموزش مي‌دهند یعنی از سراسر کشور باید بیایند در کرج یا مثلا استعدادهای برتر فقط در کرج است. در مواردي نيز مثلا پادگانی هست که ممکن است در خراسان جنوبی باشد و ظرفیت خالی دارد اما در کرمانشاه یک دوره ظرفيت ندارد كه به ناچار مجبوریم تعدادی از اینها را به آنجا منتقل کنیم ولی این به عنوان سیاست و روش نیست. با اين وجود باز هم سعي مي‌شود استان‌هاي همجوار انتخاب شود و استان دوردست در آخر است.
لایحه اصلاح قانون سربازی که سال 88 به تصویب مجلس رسید در چه مرحله‌ای قرار دارد و چرا اجرایی نمی‌شود؟
متاسفانه به این قانون که با تبلیغات گسترده‌ای از سوی برخی نمایندگان به تصویب رسید، ایراد بار مالی برای دولت وارد شد و نگرانی ما این است که عمر مجلس و دولت فعلی کفاف ندهد و به مجلس بعدی کشیده شود. قانون خوبی است که تنها 3 یا 4 ماده آن بار مالی دارد که دولت باید نظرش را در این باره اعلام کند. با این حال طرحی توافقی با نمایندگان دولت به هیات وزیران ارائه شد که بار مالی طرح بشدت کاهش پیدا می‌کند و به یک‌چهارم مصوبه مجلس می‌رسد. دولت هم به ما قول داده که اين طرح در اولویت قرار بگیرد. از سوی دیگر اخیرا نامه‌ای به رئیس مجلس و رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی نوشتیم و درخواست کردیم هرچه سریع‌تر تکلیف این لایحه را مشخص کنند.
درباره وضع بهداشتی سربازها و پادگان‌ها چه نظارت‌هايي صورت مي‌گيرد و وضعيت نسبت به گذشته چطور است؟
هزینه‌ای که برای خوراك و پوشاک سربازان پرداخت میشود از هزینه‌ای که برای پرسنل صرف میشود بیشتر است. قبلا غذای رده‌های مختلف با سرباز فرق می‌کرد اما اكنون این‌طور نیست و مشابه است. بر اساس طرحي كه داريم میزان غذایی که یک جوان با توجه به سن و سالش باید صرف كند و کالری‌اي كه بايد به بدنش برسد همه محاسبه شده و هر ساله در کمیته‌های مختلف بررسی میشود و تیم‌های مختلف نظارت می‌کنند. گاهي نيز خود بنده براي سركشي به آشپزخانه‌ها مي‌روم و کارت بهداشتی پرسنل، میزان غذایی که در طول روز طبخ میشود، میزان گوشت و نحوه توزيع غذا را بررسي مي‌كنم. نتیجه گزارش‌هاي نظارتي نيز بررسي و ضعف‌ها انعکاس داده میشود و اگر احیانا تخلفی صورت گرفته باشد با آن برخورد میشود. درباره بهداشت هم در چند سال اخیر براي همه سربازان دفترچه بیمه صادر میشود كه قبلا وجود نداشت. پيش از اين پزشکان از پذيرش سربازان کراهت داشتند چون برای دریافت مبلغ، دچار سرگردانی می‌شدند اما اكنون این‌طور نيست. از طرف ديگر سرباز باید قبل از ورود به پادگان واکسن مننژیت بزند، در پادگان‌ها هم دوباره یک معاینه اولیه صورت می‌گیرد و کسانی را که احساس شود در بیرون معاینه دقيق نشده‌اند یا فرد کتمان حقیقت کرده به درمانگاه‌ها و مراکز بهداشتی معرفی می‌كنند.
اخيرا بحث خروج ورزشكاران از كشور با حرف و حديث‌هايي همراه بود و تيم‌هاي ملي براي مسابقات بين‌المللي مشكلاتي دارند، دليل اين امر چيست؟
مشکلی که ما با ورزشکارها داشتیم این بود که تعدادی از ورزشکارها بویژه در سطح ورزش همگانی مثل فوتبال، والیبال، بسکتبال و... به صورت غیرقانونی در تیم‌های مختلف فعالیت می‌کردند، سپس موقع اعزام که می‌خواستند مجوز بگیرند و خارج از کشور بروند، سازمان وظیفه عمومی به اینها مجوز نمی‌داد. بعد هم می‌گفتند خدمت سربازی مانع شده و مشکلات دارد. براي مثال براي بازی در اوکراین که می‌خواستند اعزام شوند اعلام كرديم اگر سربازی افراد تعیین تکلیف نشود اجازه خروج از کشور نمي‌دهيم اما هشدار را جدی نگرفتند و روز اعزام از خروجشان جلوگيري شد. پس از آن نيز هشدار دادیم كه اگر ظرف فرصتي كه تا مسابقات آينده وجود دارد ورزشكاران تكليف سربازي خود را مشخص نكنند دوباره از خروجشان جلوگيري مي‌شود، بنابراين برخي سریع آمدند و فدراسیون فوتبال و کمیته ملی المپیک پيگيري كردند تا مشكل بيشتر افراد حل شد و از 15 نفر که مدارک دادند 3-2 نفری مشکلشان حل نشد كه اسامي را اعلام نمی‌کنیم. در عین حال به توافقی برای آینده رسیدیم كه از این پس هیچ باشگاهی حق ندارد قراردادي با فردي که 18 سالش تمام شده و تا 50 ساله است، ببندند مگر اینکه کارت پایان خدمت يا کارت معافیت یا مجوز از سازمان وظیفه عمومی داشته باشد. به فدراسيون فوتبال و سازمان تربيت بدني نيز ابلاغ شده است و از اين توافق استقبال صورت گرفت. بنابراين از اين پس اگر متوجه شویم خلاف این رویه انجام شده است، اولا با فرد مورد نظر برخورد می‌کنیم، حتی ممکن است در روز بازی جلویش گرفته شود و نمي‌گذاریم بازی کند در ثانی به هیچ‌وجه در آینده به این افراد اجازه خروج نخواهیم داد. این مساله را به جد دنبالش هستیم و فدراسیون‌ها قول داده‌اند این را اجرا کنند. اگر باشگاه‌ها نتوانند با سربازهای ما قرارداد ببندند مشکل حل میشود. بعضی افراد سرباز و مشمولند، وقتی خبرنگار می‌پرسد کدام تیم می‌روی، می‌گوید اولویت اول من خارج است. در حالی که این مشمول است، نمی‌تواند برود. ما احساس می‌کنیم اطلاع‌رسانی نشده، لذا اگر اطلاع‌رسانی شود درباره ورزشکارها بسیاری از مشکلات‌مان حل میشود. درباره تیم‌های نظامی هم این‌طور ابلاغ کرده‌ایم که هر باشگاه نظامی و انتظامی هم بخواهد با سربازی قرارداد ببندد باید مجوز تربیت بدنی ستاد کل نیروهای مسلح را داشته باشد، لذا سازمان‌ها می‌توانند اینها را شناسایی کنند.
چرا ورزشكاران نمي‌توانند در خدمت تيم ورزشي سربازي خود را بگذرانند؟
اعلام كرده‌ايم که می‌تواند بیاید سرباز قهرمان شود. اگر فردی که در سطح تیم‌ملی است بیاید به عنوان سرباز قهرمان بشود، می‌توانیم این را در اختیار فدراسیون قرار دهیم اما مشکل اینجاست که نمی‌تواند در تیم‌های دولتی و خصوصی فعالیت کند، براي همين استقبال نشد.
برخي افراد هستند كه واحد‌هاي درسي دانشگاهي را پاس نمي‌كنند تا ديرتر به خدمت بروند، براي تحصيل هم سقف زماني مشخص شده است؟
برای اين امر زمان مشخص شده است؛ براي فوق‌دیپلم حداکثر
3 سال، کارشناسی پیوسته 6 سال، کارشناسی ارشد 3 سال و اگر از این زمان خروج پیدا کند فرد غایب محسوب میشود. مثلا فردی بود که
5 سال بود می‌گفت دانشجو است در حالی که 5 واحد هم پاس نکرده بود كه اين توهين به خدمت نظام وظيفه است.
سردار! معافیت 3 برادری هنوز اجرايي مي‌شود؟
بله، معافیت‌ها و مصوبات سال‌های گذشته را با تغییراتی جزئی اعلام کردیم. معافیت 3 برادری هم کماکان به قوت خود باقی است و اگر 3 نفر از یک خانواده خدمت سربازی انجام داده‌اند فرزند چهارم معاف است.
در آخر درباره شايعات و اخباري كه درباره نظام وظيفه منتشر مي‌شود چه هشداري براي مشمولان و خانواده‌هاي‌شان داريد؟
فعلا ما خبر خاصی نداریم. فعلا مقرراتی را كه جاری است تا آخر سال هست لذا خواهشی که از خانواده‌ها داریم اين است كه به شایعات توجهی نکنند؛ ممکن است يك نفر در مجلس يا دولت خبری را اعلام کند اما اين در حد یک‌پیشنهاد است و نظر. خبری که درباره سربازی اعلام میشود از 2 منبع صادر میشود؛ یکی از ستاد کل نیروهای مسلح است و ديگري مسائل اجرایی مربوط به خدمت سربازی كه سازمان وظیفه عمومی نیروی انتظامی اعلام می‌كند. سیاست ما هم این است که اطلاع‌رسانی به صورت جدی صورت بگیرد زيرا عدم اطلاع موجب بروز مشکلاتی میشود. از جمله درباره همین ورزشکاران که خیلی مسائل را که گوشزد می‌کنیم مي‌گويند اصلا اطلاع نداشتيم. مثلا ورزشکاری از قانون اطلاع نداشت و با یک باشگاه خارجی قرارداد بسته بود اما نمی‌توانست از ایران خارج شود. اگر اجازه می‌دادیم خلاف قانون بود و اگر اجازه نمی‌دادیم ممکن بود باشگاه مورد نظر از طریق AFC برای باشگاه و فوتبال ما دردسرساز شود كه در نهایت اجازه دادیم که برود 2 سال قراردادش را انجام داده و بازگردد. بعضا هم به خود فوتبالیست می‌گوییم چرا تکلیفت را مشخص نمي‌کنی، می‌گوید فلان مدیر يا فلان نماینده گفته تو بمان من مشکلت را حل خواهم کرد، در حالی که آن شخص چنین اختیاری ندارد.