1- فوتبال هلند همیشه سمبل استعدادهای ناگهانی بوده است، نسلهایی که خاطره ما و تاریخ فوتبال هستند. نسل کرویف، کرول، آریهان و نیسکنز، شروع و نسل مثلث طلایی میلان گولیت، ریکارد و فانباستن ادامه این راهند. اما فوتبال و نسلها هرچند تاریخ را زیبا میکنند اما قهرمان تاریخ را مینویسد. پیری و زوال فرا میرسد. آژاکس و ونگال اما هستند. برادران دی بوئر، فاندرسار، داویدس، سیدورف، بوگارت و کلایورت با میانگین سنی عجیب قهرمان اروپا میشوند. تا سالها فوتبال هلند تامین است. جوانگرایی صرف نیست. میانه میدان دست رایکارد است.
2-فرگوسن خوب راه قهرمانی انگلستان را یاد گرفته است اما تا منچستر جهانی فاصلهای به اندازه قهرمانی اروپا هست. نسل کانتونا رو به پیری و رخوت می رود اما فرگوسن بزرگ تازه اینجا متولد می شود. تحولی عظیم در راه است. جوانانی جدید از آکادمی باشگاه در روزهایی که پول دوای هر دردی نیست. نیکی بات، پل اسکولز، برادران نویل و دیوید بکام؛ وراث کانتونا میرسند. سیستم هم این نیست که تمام تیم جوان شود؛ تلفیق جوانی و تجربه. طولی نمیکشد که منچستر بدون سلطان اریک قهرمان اروپا میشود. منچستر حالا سمبل فوتبال دنیاست و آن چند دقیقه پایانی بازی در یاد همگان میماند. فرگوسن این سیستم را هرچند کمتر اما تا همین حالا ادامه داده است؛ نمونهاش قهرمانی با کریس به جای بکام.
3- فرانسه زمان زیادی است که جزو تیمهای برتر اروپا نیست. شاید هرگز مثل ایتالیا و آلمان نبوده است. اما هر چه باشد میزبان جامجهانی است و یادگار نسل پلاتینی، تیگانا و ژیرس. سمبل فوتبالش هم کسی نیست جز کانتونا. اما مرغ ژاکه یک پا بیشتر ندارد. نه کانتونا و نه حتی ژینولای فانتزی. حرف از قهرمانی فرانسه نیست، حرف حرف برزیل و رونالدوی نابغه است. کسی حتی هانری، ترزگه، لبوف، بلان، بارتز، پتی، تورام و ویرا را حساب نمیکند. شاید زیدان را کمی بشناسند. نه این زیدان را. فرانسه اما در فینال با نسل جدیدش و زیدانش، رونالدو را تا مدتی از یاد ما میبرد. حالا زیدان بالاتر از پلاتینی است؛ قهرمان جهان.
4- ایران با وجود افتخارات بسیار و سابقه طولانی در فوتبال آسیا در افولی عجیب به سر میبرد. بازیکنان نسل قبلی یا رفتهاند یا چیزی جدید برای ارائه ندارند. مقدماتی 94 هم چیزی کمتر از فاجعه نیست. مربی جدید تیم ملی محمد مایلیکهن معرفی میشود. میتواند نسل قبل را بازسازی و نسل جدید را رها کند اما دست به تلفیق میزند؛ جوانها کنار باتجربهها. دایی و عابدزاده در کنار خداداد، میناوند، یزدانی و کریم باقری. ایران سوم جام ملتها میشود اما هیچ کس نه تیم را فراموش میکند و نه جمال قاندور مصری. تیمی با همین زیربنا به جامجهانی میرود. بعد از 20 سال. برانکو هم کمی شبیه به آن در بازیهای آسیایی کرهجنوبی را در خانه شکست میدهد و ایران با آن نسل به جامجهانی میرود. همین کره که حالا میگویند 30 سال از ما جلوتر است.
5- بارسا تیمی است که فقط میتوان با نامش دوستش داشت. نه به اندازه رئال قهرمانی و نه به همان اندازه ثبات دارد. ونگال کارهایی میکند اما محو است و زود تمام میشود. تلفیقی هم نیست. همان نسل آژاکس را اینجا تجربه میکند. کهکشانیها اما هرگز اجازه نفس کشیدن نمیدهند. لاپورتا وکیلی جوان است که عنان بارسا را به دست میگیرد. در گام اول ریکارد مربی و رونالدینیو به جای بکام استخدام میشود. بارسای رویایی شاید شکل گرفته است اما بعد از 2سال زیر سایه رئال بودن مشخص میشود قرن ریکارد هم تمام است. مربی جانشین، پپ گوآردیولای محبوب اما جوان و کمتجربه است. باخت در بازی اول شروع انتقادات است اما پیکه و بوسکتس نشان میدهند بارسا آمده است بماند. اعتقاد به جوانی در کنار تجربه ژاوی و پویول ماندگاری امروز و فردا نیست.
6- کاری که ریکارد شروع کرده بود را گوآردیولا به حد اعلای خود میرساند. شوستر ادعا میکند بارسا را نمیشود برد. اخراج. پلگرینی فوقالعاده کار میکند. اما اخراج. ولی آقای خاص هم دنیایی دارد. بعد از باخت بارسا به اینتر، گوآردیولا هم شکل ریکارد را میگیرد و مورینیو برای خشکاندن ریشه کامل این بارسا و اتمام این نسل به رئال میآید. فقط یک جام حذفی سهم مورینیو میشود و زیر فشار بارسا کسی مورینیو را خاص نمیبیند. رکوردهایش هم میشکند. لاماسیا شکستناپذیر مینماید. مورینیو که فصل قبل میگفت عاشق 30 سالههاست دنبال نوری شاهین و نیمار جوان میرود.
7-جوان خوب است اما نه در اینجا -نه در فوتبال ما- که با نابودی تیم امیدش، فقط گفتند ممکن بود در مرحله بعد حذف شویم. سرپرستها اخراج شدند اما نگفتند همین نسل میتوانست تاریخ فوتبال ایران را بسازد. تاریخ فوتبال پر است از نمونههای این تغییر نسل؛ نسلی که مرد از مرداب فوتبالی میآمد که پدیده شاخصی نداشت. نفهمیدند با یک ورق پاره تاریخ فوتبال ما را کشتند نه یک تیم را.