گروه فرهنگ و هنر: سرانجام جدیترین شعار اعضای شورایعالی سینما به تحقق رسید و «تشکیل سازمان سینمایی» با حضور رئیسجمهور مصوب شد. این خبر در حالی در تعطیلات پایان هفته روی خروجی خبرگزاریها رفت که چندی پیش زمزمههایی درباره ناکارآمدی و نیز نداشتن «خروجی موثر» در نقد شورایعالی سینما رسانهای شده بود اما در جلسه اخیر این شورا نه فقط درباره «سازمان سینمایی» که در موضوعات دیگری نیز تصمیمات مهمی اتخاذ شد که احتمالا دامنه تاثیرات آن تا چند سال آینده در سینمای ایران امتداد خواهد داشت.
پس از چند ماه بیخبری
شورايعالي سينما با حضور رئيسجمهور به عنوان رئيس این شورا، نخستین جلسه خود را 9 ديماه سال 89 برگزار كرد و از همان زمان فعالیتها و تصمیمات این شورا زیر ذرهبین رسانهها قرار گرفت. دومين جلسه این شورا تقريبا يك ماه بعد (12 بهمنماه) برگزار شد و پس از آن (بدون احتساب جلسات كميتههاي تخصصي)، شورايعالي بيش از 4 ماه تشكيل جلسه نداد تا سهشنبه گذشته (7 تيرماه) که سومين جلسه این شورا با حضور رئیسجمهور برگزار و تشكيل سازمان سينمايي كشور طی آن به تصويب رسيد و مقرر شد مصوبه آن در روزهاي آينده با امضاي رئيسجمهور ابلاغ شود. سومين جلسه شورايعالي سينما شامگاه (سهشنبه، 7 تيرماه) به رياست محمود احمدينژاد برگزار شد و پس از بحث و تبادلنظر تشكيل سازمان نظام صنفي سينمايي به تصويب رسيد. در اين جلسه همچنين مقرر شد ماليات مستقيم و ماليات بر ارزش افزوده فعاليتهاي سينمايي و هنري طبق قوانين سازمان نظام مالياتي كشور از سوي سينماگران و تهيهكنندگان پرداخت شده و در مقابل از محل يارانههاي اختصاص يافته به حوزه سينما در بودجه سال 90 از ساخت و نمايش آثار هنري حمايت شود.
صندوق بیمه فرهنگ و هنر
یکی دیگر از تصمیمات مهم اتخاذ شده در این شورا تشكيل صندوق بيمه فرهنگ و هنر بود كه سرمايه اوليه آن قرار است از سوي معاونت برنامهريزي و نظارت راهبردي رئيسجمهور تامين شود. همچنين اعضا تصويب كردند قوانين حوزه سينما و تئاتر بازنگري شده و با ساماندهي دوباره در قالب يك لايحه از سوي دولت به مجلس شوراي اسلامي پيشنهاد شود. در سومين جلسه شورايعالي سينما ساخت پرديس سينمايي تهران با هدف احداث كاخ جشنوارههاي سينمايي به تصويب رسيد و قرار شد بودجه آن در سال 90 تامين شود. همچنين شورايعالي سينما تصويب كرد كميسيون تخصصي اين شورا آييننامهاي تدوين كند تا بر اساس آن 15 درصد ظرفيت صندليهاي سينماهاي نمايشدهنده هر فيلم سينمايي با اختصاص يارانه به صورت رايگان در اختيار افراد قرار گيرد. در اين جلسه بر اتخاذ تدابيري به منظور گستردهتر شدن دايره معافيتهاي گمركي حوزه سينما تاكيد شد. تعدادي از اعضاي شورايعالي سينما در اين جلسه در سخناني برخورد دكتر احمدينژاد با سينما را برخوردي شريف و ارزشمند توصيف كرده و اظهار داشتند: سعهصدر و ديد شامل و جهاني رئيسجمهور در مواجهه با حوزه سينما را بايد غنيمت شمرد و اين زاويه نگاه را به الگويي در برخورد با سينماي كشور تبديل كرد.
تشكيل آكادمي علوم و فنون سينما
همچنين در خبر ديگری روابط عمومي معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلام اعلام كرد: در سومين جلسه شورايعالي سينما تشكيل آكادمي علوم، فنون و تجربه و هنر سينما به تصويب رسيد. اهداف اين آكادمي، ارتقاي تواناييهاي فني و تكنيكي، افزايش دانش بصري و محتوايي و رشد نظريهپردازي، ثبت تجربهها و حمايت از نگرههاي جديد و قالبهاي نوين، همچنين دستيابي به ارزشهاي هنري و زيباييشناسي متناسب با فرهنگ ايراني و اسلامي است. تشكيل كرسيهاي نظريهپردازي، تدوين و تاليف كتابهاي آموزشي و سينمايي، ارتباط و همكاري با انجمن و باشگاههاي سينمايي در عرصه بينالمللي و برگزاري جشن سالانه و تشويق فيلمهاي برتر به نمايش درآمده در هر سال و معرفي، تشويق و حمايت از شخصيتهاي برتر سينمايي از مهمترين برنامههاي اين آكادمي عنوان شدهاست. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در پي تصويب تشكيل سازمان سينمايي كشور، توضيحاتي را درباره اين سازمان و همچنين مصوبات جديد شورايعالي ارائه داد. سيدمحمد حسيني كه در بخش خبري سيما سخن ميگفت، درباره يارانهها و معافيتهاي مالياتي براي سينماداران توضيح داد: يك بحث، استهلاك ديون معوقه سينماداران است كه قرار شد در سال 90 و 91 حمايت جديتري در اين باره صورت گيرد. بحث ديگر، معافيت و سود گمركي براي ورود كالا و خدمات سينمايي بود كه در جلسه شورايعالي سينما با حضور رئيسجمهور مطرح شد. حسيني همچنين اعلام كرد: موضوع ديگر، پيشبيني بودجه استرداد ماليات بر ارزش افزوده است كه از سينماگران اخذ ميشود و از اين طريق، مالياتي كه از آنها گرفته شده،
جبران خواهد شد.
معافيتهاي مالياتيسينماگران
پس از اعلام این جزئیات توسط وزیر فرهنگ و ارشاد رئيس اتحاديه تهيهكنندگان سينماي ايران هم با اشاره به يكي از مصوبات شورايعالي سينما پيرامون ماليات سينماگران گفت: معافيتهاي مالياتي برخي از فعاليتهاي سينماگران كه در گذشته به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيده بود، همچنان پا برجاست. سيدضياء هاشمي در گفتوگو با ايسنا با بيان اينكه مصوبه مالياتي شورايعالي سينما، مصوبه مجلس شوراي اسلامي پيرامون معافيت مالياتي سينماگران را نفي نميكند، اظهار كرد: سازمان دارايي هميشه در سيستم مالياتياش سعي ميكند در اظهارنامهها و فعاليتها نقطه منفي پيدا كرده و ماليات را تمام و كمال بگيرد. آنها طبق مادههايي همچون ماده 15 و 16 آیيننامه اجرايي بعضا مالياتهاي سينماگران را كاملا دريافت ميكنند كه اين مساله موجب اعتراض بسياري از سينماگران است. وي ادامه داد: با اين مصوبه شورايعالي سينما، اگر سينماگري در طول يك سال كار نكرد يا فراموش كرد كه اظهارنامهاش را پركند از همه جوانب متضرر نميشود. با اين مصوبه او بهرغم آنكه در پر نكردن اظهارنامه تخلف كردهاست اما باز هم ميتواند از معافيتهاي مالياتي مصوب مجلس استفاده كند.
افزایش بلیت سینماها؟
سيدضياء هاشمي در پاسخ به اين سوال كه آيا با تصويب دريافت ارزش افزوده از سينما قيمت بليت افزايش خواهد يافت، تصريح كرد: قيمت بليت سينما بدون اين مصوبه هم بايد امسال افزايش مييافت اما سينما در حال حاضر كشش كوچكترين افزايش قيمتي را در بليت ندارد، همين الان هم ميبينيم كه روزهايي كه بليت نيمبهاست مردم بسيار بيشتر از روزهاي عادي از سينما استقبال ميكنند. وي با تاكيد بر اينكه قيمت بليت سينما افزايش نخواهد يافت، گفت: نبايد هيچ افزايش قيمتي در بليتهاي سينما داشته باشيم. ارزش افزوده مصوب كه روي قيمت بليتها محاسبه ميشود را بايد 2 طرف تهيهكننده و سينمادار تامين كنند تا فشاري به مخاطبان نيايد. وي در پايان سخنانش با اشاره به عوارضي كه شهرداري از فيلم و سينما دريافت ميكند، خاطرنشان كرد: سال 1387 مجلس شوراي اسلامي قانون را مصوب كرد كه در آن شهرداري را از دريافت عوارض از فيلم و سينما نهي ميكرد اما از زمان همان مصوبه تا امروز شهرداري 5 درصد عوارض را از فيلم و سينما دريافت ميكند. ما در اتحاديه تهيهكنندگان اين مساله را پيگيري ميكنيم و قصد داريم حتي عوارض گرفته شده در اين سالها را نيز بازپس بگيريم.
حذف معاونت سینمایی
یکی از نکات جالب توجه درباره مصوبه اخیر شورایعالی سینما، پایان کار یکی از جنجالیترین معاونتهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. با تشکیل سازمان سینمایی، معاونت امور سینمایی از رسمیت ساقط شده و همه امور مرتبط با سینما به این سازمان واگذار میشود. اتفاقی که سبب میشود بالاترین مقام سیاستگذاری سینما همتراز با وزیران صاحب کرسی در هیات دولت باشد و از قدرت رایزنی بالاتری برای پیشبرد اهداف و برنامههای مرتبط با سینما بهرهمند شود. اما آیا تبدیل معاونت سینمایی به «سازمان سینمایی» آنگونه که بسیاری امید به آن بستهاند تاثیری در بهبود حرکت سینمای ایران خواهد داشت؟تشکیل سازمان سینمایی کشور که مستلزم تعطیلی معاونت سینمایی و ارتقای سطح تصمیمگیری، سیاستگذاری و هماهنگی با سایر ارگانهاست، حکم تجربهای تازه در مسیر تحول مدیریت سینمای کشور دارد اما این تجربه الزامات و توجهاتی را هم میطلبد. حبیب کاوش از کارگردانان پیشکسوت سینمای ایران در این زمینه معتقد است: چارهای جز محقق شدن سازمان سینمایی در کشور نیست و هر روز که این موضوع به تعویق بیفتد برای سینما خسرانآور خواهد بود. حبیب کاوش معتقد است: موضوع ارتقای معاونت سینمایی به سازمان سینمایی از قبل هم مطرح شده بود. زمانی که آقای شمقدری مشاور رئیسجمهور بود طی جلسهای با برخی سینماگران و برای برون رفت از مشکلات کلان سینما موضوع ارتقای معاونت به سازمان از طرف بنده و چند تن از دوستان دیگر مطرح شد و معتقد بودیم که در قالب معاونت سینمایی، هیچگاه مسائل و مشکلات سینما به دلیل گستردگی و دخالت برخی سازمانهای مختلف که در امر سینما فعال هستند امکانپذیر نخواهد بود. در مقابل این دیدگاه هوشنگ توکلی از بازیگران پیشکسوت سینما معتقد است قبل از تبدیل شدن معاونت سینمایی به سازمان سینمایی باید همه مشکلات سینما حل شود تا این مشکلات به سازمان راه پیدا نکند. هوشنگ توکلی میگوید: اکنون ما شاهد مشکلات تاریخی سینما هستیم که سالها گریبانگیر آن بوده و این مشکلات هنوز حل نشدهاست؛ لذا طبیعی است وقتی قرار است حجم پروسه مدیریت سینما بزرگ شود و از معاونت به سازمان تبدیل شود، به نوعی از حل مشکلات فرار میکنیم چرا که این مشکلات در سازمان بزرگتری مثل سازمان سینمایی، گم میشود و آنگاه ریشه میدواند و در آینده نزدیک بحرانیتر خودش را نشان میدهد. ای کاش قبل از اینکه این نقل و انتقالات صورت بگیرد مشکلات سینما را رفع کنیم.