گروه فرهنگ و هنر: کمتر از یک ماه مانده به ماه مبارک رمضان خبرهای تازه‌ای درباره جزئیات طرح ویژه اکران فیلم در سینماها در این ماه مخابره می‌شود که کمتر محلی برای امیدواری به سرانجام این طرح باقی می‌گذارد بویژه اگر تجربه 2 سال گذشته در اجرای طرح‌های ویژه برای استقبال مخاطبان از سالن‌های سینمایی در ماه رمضان که پیش‌تر به‌عنوان فصل بی‌رونق اکران به‌شمار می‌رفت را مرور کنیم. طرح اکران فیلم‌های سینمایی تا پاسی از شب در ایام ماه مبارک رمضان به دلیل استقبال کمرنگ مخاطبان در ساعات روز، نخستین‌‌بار در سال 88 از سوی برخی سینماداران به اجرا درآمد و اتفاقا چنان مورد توجه قرار گرفت که کم‌کم عنوان طرح «افطار تا سحر» را برای آن برگزیدند. این طرح که با افزایش چشمگیر فروش فیلم‌ها در ماه رمضان به نسبت دوره‌های مشابه در سال قبل به اتمام رسید برای سال‌های بعد بهانه‌ای به دست سیاستگذاران سینمایی داد تا این‌بار با دورخیز و آنچه «برنامه‌ریزی» قلمداد می‌شود سراغ این طرح بروند. نخستین خروجی این رویکرد در سال 89 باز هم به یک اتفاق بدل شد البته نه چون سال اول به‌دلیل استقبال مخاطبان که بالعکس به‌خاطر رکود عجیب سینماها و در یک کلام «شکست کامل طرح»! با توجه به تجربه این 2 سال هم دورخیز در جهت برنامه‌ریزی «دقیق» و «حساب‌شده» برای اکران فیلم‌ها در رمضان 90 به همان اندازه که امیدوارکننده است نگران‌کننده نیز محسوب می‌شود!
4 فیلم در اکران رمضان
با این همه طرح اکران ویژه فیلم‌ها در ماه رمضان که در آغاز «افطار تا سحر» نام داشت و کم‌کم به نام «اذان تا اذان» هم خوانده شد (این نامگذاری بعدها با انتقاد شخص وزیر ارشاد مواجه شد تا نگرانی برخی چهره‌های مذهبی در زمینه مقابله طرح با مساجد مرتفع شود) امسال با تغییر عنوان از سوی شورای صنفی اکران در دستور کار قرار گرفته است. بنابر تازه‌ترین خبرها فیلم‌های سینمایی «یوسف پیامبر(ع)»، «سفر سرخ»، «هفت‌پرده» و یک فیلم کودک و نوجوان امسال در طرح ویژه ماه مبارک رمضان روی پرده خواهند رفت. ترکیب این آثار در کنار ترکیب اصلی اکران در این ماه از همین امروز هم انتقاداتی را برانگیخته است؛ خبرگزاری مهر روز گذشته در گزارشی با عنوان «سهم سینمای دینی در ایام معنوی تعیین شد!» نوشت: طرح ویژه ماه مبارک رمضان در حالی شکل اجرایی به خود می‌گیرد که فیلم‌های پیشنهادی به این طرح، سئانس‌های در نظر گرفته شده و هزاران دلیل دیگر می‌تواند زمینه شکست این طرح را فراهم کند. نگاهی به وضع اکران این فیلم‌ها شاید شرایط را بیش از پیش مشخص کند. البته نباید پخش مجموعه‌های تلویزیونی ماه رمضان را نیز در موفقیت یا شکست این طرح نادیده بگیریم. برخی مواقع پخش این آثار به علت تعدد مجموعه‌ها تا ساعت نزدیک نیمه‌شب ادامه پیدا می‌کند. در برخی شرایط ممکن است مجموعه خوش‌ساخت و مورد علاقه مخاطبان تلویزیون که به صورت شبانه پخش می‌شود مانع رفتن مردم به سینما شود.
این ترکیب جذاب است؟!
اما فیلم‌هایی که به طرح ویژه رمضان معرفی شده‌اند را نمی‌توان آثاری دانست که مخاطب به خاطر دیدن آنها در سئانس‌های نیمه‌شب به سینما برود. البته منظور سطح کیفی و محتوایی آثار نیست بلکه به طور نمونه درباره فیلم سینمایی «یوسف پیامبر(ع)» می‌توان گفت فیلمی است که مجموعه تلویزیونی آن پخش شده و در قالب یک بسته در شبکه نمایش خانگی موجود است و اگر در شرایط دیگری و در قالب یک گروه سینمایی اکران می‌شد قطعا با استقبال بیشتری می‌توانست روبه‌رو شود، هر چند حوزه سینما و اکران غیرقابل پیش‌بینی است. فیلم «سفر سرخ» نیز با توجه به جوایزی که در جشنواره فجر سال گذشته دریافت کرده است، می‌توانست در یک گروه سینمایی روی پرده برود یا در هفته گرامیداشت دفاع مقدس که ارتباط موضوعی- محتوایی داشت روی پرده برود که حداقل در این ایام افسوس نداشتن فیلمی با موضوع مرتبط را نخوریم! ضمن اینکه نمایش آن تنها در 2 سئانس کافی نیست. فیلم «هفت‌پرده» تولید سال 79 است و نمایشش در این طرح عجیب به نظر می‌رسد. اما نکته مهم‌تر درباره فیلم‌های انتخابی این است که هیچکدام از این فیلم‌ها جز «یوسف پیامبر(ع)» سنخیتی با حال و هوای معنوی این ایام ندارد. «هفت‌پرده» نخستین فیلم سینمایی فرزاد موتمن است که در سال 79 ساخته شده، فیلم داستان 4 جوان است که برای حل مشکل مالی خود گرد هم آمده و با هم مشورت می‌کنند. آنها پس از توافق با هم تصمیم به تلاش مجدد برای تهیه پول گرفته اما پس از ناکامی و ناامیدی تصمیم به سرقت می‌گیرند. فریبرز عرب‌نیا، عسل بدیعی، مهدی احمدی، مانی کسراییان، گلشیفته فراهانی، ماهایا پطروسیان، بهزاد فراهانی و... در این فیلم بازی می‌کنند که فیلمنامه آن متعلق به سعید عقیقی است. «سفر سرخ» هم نخستین فیلم بلند سینمایی حمید فرخ‌نژاد است که نزدیک به 10سال امکان نمایش نداشت و سال گذشته در جشنواره بیست و نهم فجر روی پرده رفت. در روز سقوط خرمشهر تعدادی نیروی مردمی همراه 2 مجروح، 2 پرستار و گروهی از مردم به قصد خروج از شهر به پلی می‌رسند که به دست نیروهای ارتش عراق افتاده است. گروه تصمیم می‌گیرد برای نجات غیرنظامیان، جدا از آنها طی مسیر کند و در گذر از مسیرهای مختلف با ماجراهایی از جنگ درگیر می‌شوند.
تنها 2 سئانس اضافی
از 2 سال پیش طرح ویژه اکران ماه رمضان با عنوان طرح «اذان تا اذان» آغاز و در همان ابتدا با استقبال بسیاری از مخاطبان روبه‌رو شد. در این طرح مخاطبان می‌توانستند در کنار فیلم‌های روی پرده به دیدن آثار تاریخ سینمای ایران همچون «هامون»، «مادر» و... بروند. طرح نمایش فیلم‌های تاریخ سینمای ایران تنها در یک سال اجرا شد که با استقبال مخاطب روبه‌رو بود. در همان زمان بلیت سینما در این سئانس‌های فوق‌العاده به صورت نیم‌بها ارائه می‌شد که این موضوع می‌توانست به جذب مخاطب بیشتر کمک کند. در سال گذشته این طرح فقط شامل فیلم‌هایی شد که روی پرده بودند و این موضوع موجب افت فروش فیلم‌ها در ماه رمضان 89 شد. از طرفی اداره اماکن با اجرای این طرح مخالفت‌هایی داشت و حتی چندین بار موجب شد این طرح با تعطیلی روبه‌رو شود و با رایزنی مسؤولان دوباره ادامه پیدا کرد. امسال هم شورای صنفی نمایش برای رونق دادن به این فصل مرده اکران، طرحی با عنوان اکران ویژه ماه رمضان در برنامه دارد. سالن‌های سینمایی پس از اتمام سئانس‌های موظف می‌توانند فیلم‌هایی را که از طرف وزارت ارشاد پیشنهاد شده را در 2 سئانس به نمایش بگذارند. این فیلم‌های پیشنهادی عبارتند از «هفت‌پرده» فرزاد موتمن، «سفر سرخ» حمید فرخ‌نژاد، «یوسف پیامبر(ع)» فرج‌الله سلحشور و یک فیلم در ژانر کودک و نوجوان. البته این فیلم کودک قرار است از طرف فارابی اعلام شود. سینماداران در تلاش هستند مانند 2سال پیش بلیت‌ها را به صورت نیم‌بها در این 2 سئانس در اختیار مخاطبان قرار دهند که با استقبال بیشتری روبه‌رو شوند.
شاید بلیت‌ها نیم‌بها شود
مدیر سینما آفریقا و یکی از اعضای انجمن سینماداران در همین راستا از تلاش برای نیم‌بها کردن بلیت‌های طرح ویژه ماه رمضان خبر داد. محمدرضا صابری گفت: با برنامه‌ریزی‌های انجام شده در نظر گرفتیم که در طرح ویژه ماه رمضان آخرین سئانس نمایش فیلم ساعت یک بامداد باشد تا مردم بتوانند به عبادات خود در این ماه برسند. وی افزود: با توجه به کم شدن تعداد سئانس‌های فوق‌العاده نسبت به سال قبل مشکلاتی از سوی اداره اماکن به وجود نمی‌آید. البته نامه‌نگاری و رایزنی‌هایی برای این طرح انجام شده و دیگر مخالفتی برای برگزاری آن وجود ندارد. چند فیلم نیز توسط ارشاد برای نمایش در سئانس‌های فوق‌العاده پیشنهاد شده است. این سینمادار در ادامه عنوان کرد: اگر یک فیلم کودک را بنیاد سینمایی فارابی برای اکران معرفی کند، قطعا یکی از فیلم‌های پیشنهادی ارشاد اکران نخواهد شد. صاحبان فیلم و پخش‌کننده‌ها می‌توانند آثار پیشنهادی خود برای اجرا در این طرح را به شورای صنفی نمایش معرفی کنند. وی با اشاره به فیلم‌هایی که قرار است در این ماه روی پرده بروند، گفت: امسال خوشبختانه فیلم‌هایی خوبی چون «اینجا بدون من»، «سوت پایان»، «آقا یوسف»، «شبانه‌روز» و... در ماه رمضان روی پرده می‌روند که هرکدام از این آثار می‌توانند مخاطب داشته باشند و این فصل را جدا از طرح ویژه اکران رمضان زنده کنند. این آثار نسبت به سال گذشته قابل قیاس نیست. صابری تاکید کرد: یکی از رمزهای موفقیت این طرح نیم‌بها کردن بلیت‌ها در سئانس‌های فوق‌العاده بود. تلاش می‌کنیم امسال هم این موضوع را دنبال کنیم تا شاهد موفقیت در جذب مخاطب باشیم.