گروه سیاسی: اگرچه تحرکات انتخاباتی برای مجلس نهم در حد رایزنی‌ها انجام می‌شود اما این روزها می‌توان به وضوح جهت‌گیری‌های طیف‌های مختلف را مشاهده کرد. 8 ماه دیگر به انتخابات مجلس مانده اما فضای رسانه‌ای و سیاسی خیز زاویه‌داری به سوی این انتخابات برداشته است. محور غالب این فضا، موضوع برخی تلاش‌ها برای رایزنی با اصلاح‌طلبان و دیگری چگونگی وحدت اصولگرایان است. رایزنی با اصلاح‌طلبان اما بیشترین انتقادها را از سوی برخی چهره‌های جریان برآمده از سوم تیر به خود دیده است. این چهره‌ها که بعضا دولتمردان کابینه نهم بودند نسبت به رایزنی‌های صرفا سیاسی با اصلاح‌طلبان و بازگرداندن آنان به فضای سیاسی کشور موضع مخالف دارند. پس از محمد حسین صفار‌هرندی، این‌بار نوبت به دیگر وزیر دولت نهم رسید تا به انتقاد از بازگشت اصلاح‌طلبان بپردازد. کامران باقری لنکرانی، وزیر سابق بهداشت در کابینه اول محمود احمدی‌نژاد درباره نسبت اصلاح‌طلبان و فضای سیاسی کشور معتقد است: «در گام اول بايد چند موضوع مهم را از هم تفكيك كرد». لنکرانی این تفکیک را اینگونه آغاز کرد: «كساني‌كه در 22 خرداد سال 88 به صحنه آمدند و به كانديداهايي غير از كانديداي پيروز رأي دادند، به هيچ وجه نبايد مخالف نظام تلقي شوند بلكه آنها همه كانديداها را در چارچوب نظام مي‌دانستند و در انتخابات نيز به تشخيص خودشان رأي دادند. لذا اين اشخاص به هيچ‌وجه نه فتنه‌گر هستند و نه مورد بازخواست. ولي ما در عين حال جرياني كه پس از انتخابات بروز كرد و سعي داشت در مجاري خارج از قانون، اقدام به ماجراجويي كند را فتنه‌گر مي‌دانيم و حتي اگر امروز هم بيايند و بگويند پشيمان شده‌ايم؛ اين مساله، مجوز حضور دوباره آنها در صحنه نخواهد بود و به نظر مي‌رسد حداقل مجازات براي جرم آنها اين است كه براي هميشه از حضور در صحنه‌هاي مختلف محروم باشند». وی به گروه سوم هم اشاره و خاطرنشان کرد: «گروه سومي هم هستند كه در اين زمينه سكوت كرده‌اند، البته سكوت اين افراد برنامه‌ريزي شده يا براي حمايت از فتنه نبود و آنها فقط دچار ترديد بودند. به نظر من آنها براي حضور در صحنه مشكلي ندارند اما از امتياز مثبت هم برخوردار نيستند. عدم تصميم‌گيري و عمل در زمان مناسب و غافل بودن نشان‌دهنده بي‌بصيرتي است و سكوت‌كنندگان قطعاً از اين امتياز منفي بزرگ برخوردارند. این اظهارات صریح وزیر محبوب دولت نهم البته مورد تایید جریان اصولگرایان برآمده از سوم تیر است؛ اصولگرایانی که سوم تیر 84 را باعث پیدایش یک جریان اصیل و انقلابی می‌دانند و معتقدند هرگونه تخطی از این اصول اصیل منجر به آسیب می‌شود ضمن اینکه باید از این گفتمان در مقابل گفتمان‌های غیر‌اصیل حراست کرد. لنکرانی یکی از این آسیب‌ها را «نسخه‌های تقلبی اصولگرایی» می‌داند. وی دراین‌باره به فارس گفت: هر وقت گفتماني مورد اقبال‌عمومي قرار مي‌گيرد و جلوه پيدا مي‌كند، نوع تقلبي آن هم به بازار مي‌آيد كه اين مساله احتمال آسيب‌پذيري و بروز خطر براي آن گفتمان را فراهم مي‌كند. این استاد دانشگاه با بيان اينكه در طول تاريخ انقلاب هم شاهديم كه دشمنان به محض توفيق يك گفتمان يا تفكر، نوع تقلبي آن را مطرح كردند، گفت: هم‌اكنون نيز فضاهاي پيراموني گفتمان اصولگرايي همين گونه است و در موقعيت كنوني كه اصولگرايي و كارآمدي برخي از اجزاي آن مورد اقبال عمومي قرار گرفته است اين نگراني وجود دارد كه گفتمان‌هاي تقلبي هم پيرامون اين گفتمان به وجود بيايد. باقري لنكراني همچنين «غرور و غفلت» را دیگر آسیب گفتمان اصولگرایی دانست. وي افزود: به هر حال تمام اين توفيقات به دست آمده در گفتمان اصولگرايي مرهون تلاش‌هاي طولاني، ساده‌زيستي‌ها، از خود‌گذشتگي‌ها و رعايت تقوا بوده است. حال اگر قرار باشد اين سرمايه‌گذاري‌ها فراموش شود و همه توفيقات را معطوف به برخي افراد بدانيم، اين هم يك خطر بزرگ است كه من از جانب آن احساس نگراني مي‌كنم.
اصولگرایی منهای ساکتین
جریان نوگرای اصولگرا که وزرای سابق دولت چهره‌های شاخص آن هستند البته در بخش‌هایی با برخی اصولگرایان اشتراک دیدگاه دارند. علیرضا سلیمی، عضو شورای مرکزی جمعیت رهپویان درباره چگونگی وحدت اصولگرایان اعتقاد دارد: «بسیاری از افراد در جریان فتنه سکوت کردند یا به فتنه‌گران یاری رساندند، این افراد به هیچ وجه اصولگرا محسوب نمی‌شوند و نباید در لیست انتخاباتی اصولگرایان حضور داشته باشند». وی درباره ملاک‌های انتخاب لیست واحد اصولگرایان گفت: رفتار آنها در انتخابات دهم خیلی مهم است. سلیمی افزود: ولایتمداری به معنای واقعی و در صحنه عمل و پافشاری بر اصول در هنگام هجوم بی‌امان دشمن می‌تواند معیارهای دقیقی باشد که ما بر اساس آن ملاک‌ها را حدس بزنیم. نماینده مردم محلات در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه سابقه افراد نیز نقش مهمی در شناخت آنها دارد، گفت: به همین دلیل هم اکنون اصلاح‌طلبان سراغ افرادی رفته‌اند که سابقه روشنی ندارند و به نوعی مهره سفید محسوب می‌شوند و در تایید یا عدم تایید آنها نمی‌توان سخنی را بر زبان آورد. وی ادامه داد: اینگونه افراد طعمه اصلاح‌طلبان بر سر راه شورای نگهبان هستند تا این شورا را در مقابل یک ترفند پیچیده قرار دهند و نیروهای خود را از تور شورای نگهبان عبور دهند، بنابراین سوابق روشن و مواضع افراد در سال‌های اخیر می‌تواند نقطه تمایز آنها با افرادی باشد که در سال‌های اخیر به آرمان‌های انقلاب اسلامی و ولایت‌فقیه اعتقاد جدی داشته‌اند.
مکانیسم وحدت
چگونگی اجماع اصولگرایان نیز موضوع دیگری است که اصولگرایان درباره آن به هم‌اندیشی می‌پردازند هرچند در میانه راه برخی کج‌سلیقگی‌ها و زیاده‌طلبی‌ها باعث برخی دلخوری‌ها شده است که نمونه آن موضوع گلایه‌های علی‌اکبر ولایتی است. اما لنکرانی توصیه می‌کند اگر به جای اشخاص به مفاهیم اصولگرایی توجه شود، وحدت حاصل می‌گردد. وی تصریح کرد: «ما اگر به‌جاي اينكه درباره افراد صحبت كنيم، به اصول و مباني توجه كنيم و هركس كه از اين مباني تخطي كرد را مورد تذكر قرار بدهيم و از مماشات بپرهيزيم، آنگاه قدم اول را براي وحدت برداشته‌ايم».
سازه‌های وحدت
مواضع جریان نوپای اصولگرا البته درحالی است که جریان سنتی اصولگرا نظرات دیگری درباره مفاهمه دارد. به اعتقاد محمد‌نبی حبیبی، دبیرکل حزب موتلفه اسلامی «سازه‌هاي محكمي براي تداوم روند همگرايي اصولگرايان شكل گرفته است». حبیبی البته سیر تکاملی اصولگرایان را با پوشش «جامعتین» می‌داند. وی گفت: نقش جامعه مدرسين حوزه علميه قم و جامعه روحانيت مبارز تضمين تداوم همگرايي اصولگرايي است. عمده اصولگرايان نيز پذيرفته‌اند زير چتر جامعتين اتحاد و همبستگي خود را براي تحقق رهنمودهاي مقام معظم رهبري درباره كارآمدي نظام حفظ كنند. وي ادامه داد: تا زماني كه همه اضلاع اصولگرايي در مسير آهنگ رهبري نظام حركت مي‌كنند، روند همگرايي سرعت و شتاب بيشتري به خود گرفته است.
اصولگرایی پلورالیستی
دبيركل حزب موتلفه اسلامي در ادامه نگاه این تشکل باسابقه اصولگرا به روند تحولات انتخاباتی را آشکار کرد. حبیبی با نفي اين فرضيه كه در ميان اصولگرايان تقسيم‌بندي وجود دارد، تصريح كرد: گفتمان اصولگرايي كه در جامعه به عنوان يك گفتمان مسلط پذيرفته شده است، تجزيه‌پذير و تقسيم‌پذير نيست. همه كساني كه در دل آرزوي پيشرفت كشور، بسط عدالت و خدمت بيشتر به مردم را دارند زير چتر اين گفتمان قرار مي‌گيرند لذا دليلي براي اختلاف وجود ندارد. این اظهارات محمد‌نبی حبیبی البته نوعی نگرش بسیط به تحولات را نیز نشان می‌دهد.