۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۲:۱۰
معادله پيچيده مخالفان قذافي، سبزهاي حامي و ناتو در كشور نفت مرغوب

در لیبی چه می‌گذرد؟

گروه بين الملل: 4‌ ماه از حمله ناتو به لیبی می‌گذرد. اوضاع هر روز پیچیده‌تر می‌شود و کمتر کسی می‌تواند آینده این کشور را پیش‌بینی کند. «بهار عربی» خیلی زود به لیبی رسید و حتی تا مرز سرنگون کردن معمر قذافی‌، دیکتاتور سبز این کشور هم پیش رفت اما موانعی ایجاد شد تا انقلابیون پس از ماه‌ها مبارزه هنوز در خم کوچه اول باشند. طرح‌های صلح مطرح‌شده هم تاکنون گرهی از مشکلات این کشور باز نکرده و لیبی هر روز بیشتر در ورطه جنگ داخلی می‌افتد.هرچند هر از گاهی اخباری مخابره می‌شود که انقلابیون به دروازه‌های طرابلس رسیده‌اند اما بررسی دقیق سیر تحولات لیبی به هیچ‌وجه مؤید این ادعا نیست. در حال حاضر انقلابیون تلاش دارند با استفاده از سلاح‌های سبک و نیمه‌سنگین خود، با مزدوران قذافی مقابله کنند؛ تقابلی که تاکنون دستاورد چندانی نداشته است. افزون بر انقلابیونی که سلاح به دست گرفته‌اند، گروهی هم تلاش دارند با استفاده از تحرکات سیاسی و بدون توسل به خشونت، قذافی را به زیر بکشند و هر از گاهی به خیابان می‌آیند و به تظاهرات مسالمت‌آمیز علیه سرهنگ دست می‌زنند. دیکتاتور لیبی‌ هم بیکار نمی‌نشیند و مزدوران سبزش را برای مقابله با آنها به خیابان می‌فرستد تا آنها هم در جامه‌ای مسالمت‌آمیز با تظاهرکنندگان برخورد کنند و به طرفداری از دیکتاتور سبز شعار دهند. شورای انتقالی لیبی هم عملا چندان کار‌آمد نیست. هر چند برخی کشورها این شورا را به رسمیت شناخته‌اند اما این شورا عملا فاقد ابزارهای لازم برای تاثیرگذاری در تحولات لیبی است و در نظام بین‌الملل هم با توجه به اینکه توسط بسیاری از کشورها به رسمیت شناخته نشده است، مجال چندانی برای عرض‌اندام ندارد؛ بویژه که کشورهای غربی به‌رغم سر و صدای زیادشان حاضر نیستند برای کمک به این شورا دست به جیب شوند و شورای انتقالی عملا با کسری بودجه مفرط مواجه است. فارغ از ناکارآمدی شورای انتقالی، بسیاری از ناظران سیاسی بر این باورند که بازی پیچیده و به عبارتی دوگانه ناتو، وضع لیبی را پیچیده‌تر کرده است. به باور بسیاری بهترین حالت برای پیمان آتلانتیک‌شمالی، وضعیت کنونی است. شرایطی که نه قذافی و نه انقلابیون هیچکدام دست برتر را در عرصه نظامی نداشته باشند. به همین دلیل است که شدت حملات ناتو مرتبا کم و زیاد می‌شود تا بالانس مدنظر غرب میان دو طرف متخاصم ایجاد شود و باز به همین دلیل است که ناتو به جای نیروهای قذافی، به بمباران انقلابیون دست می‌زند و ده‌ها نفر از آنها را می‌کشد و زخمی‌ می‌کند، موضوعی که توسط انقلابیون هم تایید شده است. با این تفاسیر به نظر می‌رسد غرب به دنبال فرسایشی کردن جنگ لیبی است تا هم حضور خود را در این منطقه ژئوپولیتیک و ژئواستراتژیک تضمین کند و هم از پیروزی قطعی انقلابیونی که رویکردهای اسلامگرایانه دارند، ممانعت کند. دیگر گزینه‌ای که به باور بسیاری غرب دنبال می‌کند، موضوع تجزیه لیبی است. ایالات متحده و همپیمانانش معتقدند، می‌توانند سناریویی را که در سودان به اجرا گذاشتند و بر اساس آن این کشور را تجزیه کردند، در لیبی هم به اجرا بگذارند. در صورت وقوع این سناریو 2 کشور ضعیف به وجود خواهند آمد که هیچکدام نمی‌توانند منافع غرب را به چالش بکشند و در عین حال صادرات نفت را هم تضمین خواهند کرد و غرب از 2 درصد نفت جهان که تولید لیبی است، محروم نمی‌شود. هر چند حتی افکار عمومی نظام بین‌الملل هم تا حد زیادی متوجه این طرح غرب در لیبی شده‌اند اما پیمان آتلانتیک‌شمالی، بی‌توجه به نظر ملت‌ها، کماکان همین خط‌مشی را در لیبی دنبال می‌کند. تظاهراتی که علیه حمله غرب به لیبی در کشورهای مختلف برگزار شده، نشان از انزجار مردم از جنگ و جنگ‌طلبی آمریکا و همپیمانانش دارد.

 

احتمال مداخله زمینی ناتو

حتی برخی اخبار حکایت از آن دارد که ناتو انقلابیون را برای درخواست دخالت زمینی، تحت فشار قرار داده است؛ اما انقلابیون با این توطئه به‌طور کلی مخالفند.در همین حال یک کارشناس نظامی با بیان اینکه ناتو از دادن تجهیزات نظامی به انقلابیون لیبی طفره می‌رود، گفت: ناتو امکانات لازم برای پایان دادن به درگیری‌ها در لیبی را در اختیار دارد اما به نظر می‌رسد نگران تکرار سرنوشتی مشابه مداخله نظامی در عراق است.عبدالکافی اظهار داشت: سلاح‌هایی که فرانسه و برخی کشورهای دیگر در اختیار انقلابیون قرار داده‌اند، در سطح انتظار نیست. این کمک‌ها شامل سلاح‌های سبک هستند که هیچ کمکی به وضعیت انقلابیون نمی‌‌کند. رژیم قذافی سلاح‌های سنگین و دوربرد، نیروهای کارآزموده و شمار زیادی مزدور در اختیار دارد و انقلابیون در حال حاضر نیازمند سلاح‌های ضدزره، دوربرد و سنگین هستند. این کارشناس نظامی افزود: معمر قذافی در تلاش است تا از عامل زمان برای ایجاد دودستگی در میان کشورهای عضو ناتو و تغییر مواضع‌شان بهره‌برداری کند و به همین دلیل تلاش می‌کند تا با ذخیره‌سازی سلاح و وارد کردن نیروهای مزدور جنگ را طولانی کند.وی اضافه کرد: در مقابل ناتو نیز به افزایش انشعاب در اطرافیان قذافی برای سرنگونی وی امیدوار است. این احتمال هم وجود دارد که ناتو در بحران لیبی گرفتار شود.عبدالکافی در بخش دیگری از اظهاراتش تاکید کرد: انقلاب توسط مردم لیبی آغاز شده و جوانان لیبی قیام کردند تا کشورشان را بار دیگر بسازند و پس از سرنگونی رژیم قذافی در آن یک نظام دموکراتیک و آزاد به وجود آورند.وی با اشاره به اینکه جوانان انقلابی لیبی با دستان خالی به رویارویی با سلاح‌های سنگین رژیم قذافی رفته‌اند و در این راه شهدای زیادی را تقدیم وطن کرده‌اند، گفت: جوانان لیبی تصمیم نهایی‌شان را گرفته‌اند تا قذافی را از مسند قدرت به زیر کشیده، وی را بازداشت و به علت جنایاتش علیه مردم لیبی محاکمه و مجازات کنند. اما به‌رغم همه این توطئه‌ها و کارشکنی‌ها انقلابیون همچنان بر ادامه عمليات نظامي عليه رژيم قذافي اصرار دارند. مدير مرکز ديده‌بان حقوق بشر ليبي گفت که انقلابیون به هيچ وجه گفت‌وگو با معمر قذافي، ديکتاتور اين کشور را نمي‌پذيرند و بر ادامه مبارزه مسلحانه تا سرنگوني رژیم و آزادي مردم ليبي اصرار دارند. یکی از اعضای ارشد جنبش جوانان انقلابی لیبی با اشاره به این مصوبات گفت: استقرار نيروهاي حافظ صلح آفريقايي در خاک ليبي و واگذاري کنترل سواحل و حريم هوايي اين کشور به نيروهاي غربي در حکم دخالت در امور لیبی است. «بوللي» با بیان اینکه نيروهاي حافظ صلح در حل هيچيک از مناقشات موفق نبوده؛ مناقشات را به مرحله تجزيه بسياري از کشورها کشانده‌اند، گفت: پذيرفتن استقرار نيروهاي آفريقايي و غربي يعني تجزيه ليبي به 2 بخش شرقي و غربي و اين همان خواسته قذافي در اين مرحله است؛ زيرا وي در وضع بسيار بدي قرار دارد و مي‌خواهد لااقل در اين برهه بر طرابلس حکومت کند. وی افزود: مصوبات سران اتحاديه آفريقا حلقه نجات قذافي است. اگر انقلابيون فعاليت خود را متوقف کنند، قذافي با فرصت پيش آمده، آنها را شديدا سرکوب مي‌کند و بدين‌ترتيب خون‌ها و فداکاري‌هاي انقلابيون
به هدر مي‌رود.

همه دعواها به قذافی ختم می‌شود

گروه بین‌الملل: ‌روسیه روزهای خوبی را در مقابل خود نمی‌بیند. در حالی که کشورهای عضو ناتو به حضور مدودف برای به کرسی نشاندن هدفشان امیدوار بودند اما اجلاس سوچی نتوانست مسکو را متقاعد کند که تا به هدفشان برسند. نمایندگان  ۲۸ کشور عضو ناتو و مقام‌های ارشد روسیه روز دوشنبه (چهارم جولای2011) در تفرجگاه سوچی روسیه در نشست یکروزه خود 2 موضوع مهم مورد اختلاف را بررسی کردند. اول بحث چگونگی استقرار سامانه تهاجمی موسوم به «سپر دفاع موشکی» و دوم چگونگی ادامه جنگ در لیبی و نحوه عملیات ناتو در این  جنگ زیرا روسیه همواره از بمباران ائتلاف ناتو در لیبی انتقاد کرده و آن را نقض قطعنامه سازمان ملل می‌داند. همانطور که انتظار می‌رفت این مذاکرات به شکست انجامید اما چرا ناتو نتوانست با روسیه به تفاهم لازم برای این 2 موضوع مهم برسد؟مذاکرات روسیه و مقام‌های ناتو بر سر مساله لیبی  نیز بی‌نتیجه ماند لاوروف وزیرخارجه روسیه اعلام داشت که دوطرف نتوانسته‌اند درباره نحوه اجرای قطعنامه شورای امنیت به توافق برسند. قطعنامه ۱۹۷۳ شورای امنیت سازمان ملل، راه را برای حمایت ناتو از مخالفان و حمله به نیروهای حکومتی معمر قذافی هموار کرد. نماینده روسیه در سازمان ملل به این قطعنامه رای ممتنع داده بود. در چند ماه گذشته دولت مسکو بارها علیه زمان طولانی و شدت حملات ناتو به رژیم سرهنگ قذافی ابراز نگرانی کرده است. در جریان مذاکرات روسیه و مقام‌های ناتو در شهر ساحلی سوچی در کنار دریای سیاه، دمیتری مدودف رئیس‌جمهوری روسیه و جیکوب زوما همتای آفریقای‌جنوبی وی نیز حضور داشتند.روسيه بنا بر ملاحظاتي كه در ليبي داشت درباره قطعنامه شوراي امنيت راي ممتنع داد؛ ولي در حال حاضر به‌دلیل آنکه سقوط مهم‌ترین متحد خود را در شمال آفریقا حتمی می‌بیند بشدت نگران آن است که با روی کار آمدن یک دولت غربگرا در لیبی، موقعیت روسیه در معادلات این منطقه تضعیف شود. روسيه بعد از فروپاشي شوروي اصولا در چارچوب مناسباتش  با کشورهای شمال آفریقا، يك رابطه  راهبردي با لیبی و الجزایر برقرار كرده است كه ابعاد دفاعي، اقتصادي و سياسي را در بالاترين سطح شامل مي‌شود.

ارسال نظر
captcha
پربیننده