هر چند فضاي رقابتي ايجاد شده در بازارهاي داخلي و بينالمللي، غربالوار مرز بين صنعتگر و سودجو را نمايان كرده است اما فضاي ناچيز باقيمانده در اين عرصه را ميتوان با ترسيم تصويري واقعیتر از صنعت و معدن ايران از بين برد تا آناني در خيال خويش، ورود به ميدان توليد را بپرورانند كه مردان راستين اين كارزار باشند. يكي از قلمهاي خوشدست ترسيم اين تصوير شفاف، برنامهريزي براي گسترش و توسعه صنعتي بر پايه «توازن» است.
در ايام بزرگداشت «صنعت و معدن» بايد گفت كه هدايت منابع مالي و معنوي در ايجاد بنگاههاي جديد به سوي مناطق مختلف، مناسب و داراي مزيت و البته پراكندگي مناسب، «بستر دلبخواهي» را در صنعتسازي برميچيند. در چنين شرايطي امكانات، حمايتها و تسهيلات در نظر گرفته شده براي صنعتگران نيز با خلوص و عدالتي بيشتر، هزينه گسترش صنعتي و معدني كشور خواهد شد، توسعهاي كه بار ديگر بخشهاي اقتصادي كشور را نيز بر دوش خواهد كشيد. آن كس كه سوداي صنعتگري به سر گيرد را هراس و وسواسي از «در كجا؟» و «كدام ديار؟» بودن نخواهد بود، او به كار ميانديشد و بيشك خرسندتر خواهد شد به جايي روانهاش كنند كه پيشبينيها از فضاي كسب و كاري بهتر حكايت كند.
«توازن صنعتي» را علياكبر محرابيان، وزير سابق صنايع و معادن اسفندماه گذشته در آيين بهرهبرداري از 170طرح صنعتي و معدني در شيراز، محور برنامهريزيهاي وزارت صنايع و معادن در آغاز راه شتابگيري صنعتي شدن استان فارس دانست. نگاهي به نقشه پراكندگي واحدهاي افتتاحي در سطح استان نيز تاييدكننده سخن وزير بود.
اين رويه دورنمايي روشن نه تنها از توسعه صنعتي ديار حافظ و سعدي، بلكه از جهتگيري اصوليتر سرمايهگذاري صنعتي در كشور نشان ميدهد. نشانهاي كه با تلفيق آن با نتايج هدفمندي يارانهها، طرح آمايش صنعت و معدن و برنامههايي از اين دست، اميد به پيمودن راه صنعتي شدن ايران با سرعتي بالاتر را بيشتر ميكند. به اين عوامل اضافه كنيد رويكرد جدي و «همتدار» اخير در حوزه صنعت و معدن را. تمركز بر «توليد صادرات محور» واژهاي است كه تحقق آن در عرصه عمل بسيار دشوارتر از فرآيند تولدش در حوزه سخن است. رسيدن به اين هدف به ارزاني و آساني ميسر نخواهد شد مگر آنكه هزينههاي آن پرداخت شود. شايد تغيير حوزه فعاليت و حتي حذف واحدهاي توليدي كه به هر دليل «نميتوانند» آيندهاي روشن در رسيدن به اين هدف را ترسيم كنند، بازنگري و حتي توقف واحدهايي كه بدون در نظر گرفتن اين آرمان اقتصادي در حال احداث هستند و موافقت با ايجاد بنگاههاي توليدي با شرط دست يازيدن به بازارهاي جهاني كمترين هزينههاي اين انقلاب در صنعت باشد. راه پيش روي اقتصاد و بويژه توليد، سنگلاخ خواهد بود و هر چرخي به سهولت از آن نخواهد گذشت. كمي تاخير در غربال صنعت ايران در سالهاي گذشته روي داده اما هنوز دير نشده است.
* معاون وزير صنايع