آقای هاشمی! پیش از این اعلام شده بود قرار است بزودی پروانه ساخت فیلمها زیر نظر صنف واحد صادر شود. تا به امروز چه اقدامی درباره این تصمیم صورت گرفته است؟
هفتههاست جلسات کارشناسی پروانه ساخت تشکیل شده و ما تعداد بسیاری از پروژهها را بررسی کردهایم. تعدادی از پروژههایی را که حائز دریافت پروانه ساخت بودهاند به وزارت ارشاد ارسال کردیم و تعدادی دیگر که نواقص فنی داشتهاند به صاحبانشان ارجاع دادیم. البته این را هم بگویم که اتحادیه به هیچوجه وارد ممیزی فیلمنامه نمیشود، چرا که ممیزی صرفا در اختیار وزارت ارشاد بوده و ما فقط وظیفه کارشناسی فنی و تخصصی را به عهده داریم... این درخواستها بر اساس موضوعات، ژانرها و عوامل مورد بررسی قرار گرفته و تلاش داریم به انتخاب عوامل حرفهای سینما توجه ویژهای داشته باشیم.
این حرفهای شدن به چه معناست؛ صرفا به سابقه کار مربوط میشود یا تحصیلات و دانش تخصصی؟
یقینا همینطور است. هم سابقه کار و هم دانش تخصصی مورد نظر قرار میگیرد ولی چنانچه در 2صنف بازیگران و فیلمنامهنویسان خلاقیت و نوآوری وجود داشته باشد قابل پذیرش است به شرطی که این تاییدیه از صنف مربوط ارائه شود.
این نواقصی که در موارد درخواستی بوده شامل چه مواردی میشود؟
اشکالاتی در بعضی پروندهها وجود داشته که بیشتر به مسائل فنی فیلمنامه و تعدد موضوع مربوط میشود. این را هم اضافه کنم که ما بهراحتی از هیچ پروندهای نمیگذریم و اگر پروندهها 10 بار ارجاع داده شود و بازگردد آنقدر چکشکاری میکنیم تا مشکلاتش رفع شود، مگر اینکه خود تهیهکننده اثر نپذیرد.
آیا با بررسی پرونده عوامل فیلمها توسط صنف واحد، میخواهید فقط جلوی ورود پسرخالهها و اقوام دستاندرکاران به سینما را بگیرید یا اهداف دیگری هم در راستای این اقدام وجود دارد؟
یکی از این اهداف امنیت شغلی است که با ممانعت از ورود همین پسرخالهها و دخترخالهها همراه است. تنها صنفی که میتواند این کار را انجام دهد صنف تهیهکنندههاست. ممکن است بعضیها با این اقدام دلچرکین شوند ولی تمام سعی ما این است که امنیت شغلی را برای حرفههای سینما ایجاد کنیم. از طرفی این اقدام در راستای صنعتی شدن سینما و در اختیار گرفتن سینما توسط خود سینماگرهاست و این را هم در نظر داشته باشید که ما در پایان کار این حق را به دولت میدهیم که فیلم را بازبینی کند. ممکن است فیلمهایی هم مجوز نگیرد. این جزو حقوق دولت است و همه دولتها در تمام دنیا این حقوق را دارند. پس طبیعی است که حقوق دولت در اینجا هم حفظ میشود ولی بقیه حقوق در اختیار سینماگران است. نتایج این اقدام در شروع خیلی خوب بوده و تعدادی پروانه ساخت با اولویت دفاع مقدس، کودک و فیلمنامههایی در ژانرها و زمینههای مختلف صادر شده است که سعی داریم همینها را در اولویت حفظ کنیم.
مساله این است که خیلی از عوامل فیلمها به شکل تجربی وارد سینما شدهاند و افرادی از همین به اصطلاح پسرخالهها هستند که میتوانند جزو استعدادهای درخشان این سینما باشند. فکر نمیکنید با این اقدام...
خب از راه قانونیاش وارد شوند. بروند فیلم کوتاه بسازند یا اگر واقعا انگیزه بالایی در ورود به سینما دارند نباید دغدغه این را داشته باشند که اسمشان در تیتراژ وارد شود یا طلب دستمزد بکنند. میتوانند در گروه حضور داشته باشند ولی جزو فهرست عوامل نباشند. اینکه یک نفر فقط به دلیل آشنایی در یک پروژه حضور داشته باشد و یکشبه دستیار کارگردان و برنامهریز شود، اشتباه است؛ میتواند در محیط حضور داشته باشد و بعدها کارش را شروع کند.
پرونده کاری این عوامل فیلمها را خود صنف واحد تهیه میکند یا اینکه باید از خانه سینما درخواست کنید پروندهها را برای شما ارسال کنند؟
ما از اصناف میخواهیم به ما فهرست بدهند. در قراردادهای جدیدی که تنظیم میکنیم شماره صنفی افراد را هم در نظر گرفتهایم و افراد تازهوارد 2 صنف بازیگران و فیلمنامهنویسان هم باید نامه تاییدیه اصناف مربوط را ضمیمه کنند. در بررسیهای اولیه صدور پروانه ساخت فقط فهرست پیشنهادی را بررسی میکنیم.
آیا تاکنون تهیهکنندگانی خارج از اعضای صنف واحد هم درخواست پروانه ساخت داشتهاند؟
بله، صدور پروانه ساخت صرفا مربوط به اعضای صنف نمیشود.
میشود تعدادی از این تهیهکنندگان را نام ببرید؟
در این لحظه حضور ذهن ندارم ولی بعدا اسامیشان را اعلام میکنم. تعداد بسیاری از این افراد مورد تایید هم قرار گرفتهاند.
آیا احتمال نمیدهید با عملی شدن این اقدام صادر کردن پروانه ساخت توسط صنف واحد، درخواست تهیهکنندگان مخالف، از سوی صنف واحد رد شود؟ یعنی آیا امکان دارد اعضای صنف از روی کینهها و اختلافات قدیمی پروانه ساخت تهیهکنندگان مخالفشان را صادر نکنند؟
به هیچ عنوان. ما وجدان آدمها را در این کار در نظر میگیریم. اینجا دیگر بحث سینمای ملی است و نه دعوای شخصی. ما دعوای صنفی داریم، جای خود اما دعوای شخصی نداریم. البته تا زمانی که من در اتحادیه حضور دارم اجازه نمیدهم چنین اتفاقی بیفتد.
این روزها ادبیات تند شما بویژه در مقابل خانه سینما سر و صدای زیادی به راه انداخته است. حرفهایی از جانب شما به گوش میرسد که ممکن است برداشتهای مختلفی را رقم بزند و به نظر برسد که شما میخواهید با توسل به زور، وحدت ایجاد کنید.
ما از ابتدا وارد این ادبیات تند نشدیم. ما ادب داشتیم و سعی میکردیم همه سینما را حفظ کنیم. من تا پایان جشنواره بارها از سینماگرها خواستم با هم باشیم و کوچکی همه را میکردم اما ادبیات گستاخانه خانه سینما موجب این برخوردها شد. ادبیات زورگویی و گردنکشی خانه سینما آنقدر شعلهور شد که ما چارهای نداشتیم جز اینکه از این روش عدول کنیم... بحث این است که منافع بعضیها نمیگذارد اتحاد شکل بگیرد. بعضی جاها یکسری منافع سیاسی- اقتصادی وجود دارد که این مشکلات را ایجاد کرده است. من مطمئنم! وگرنه چطور ممکن است یک نظریهای آن هم در یک دولت، به 2 شکل مختلف عمل شود؟ از یک نظریه 2 جور برداشت شده است آن هم در یک دولت. من نمیتوانم این تضاد و تناقض را درک کنم. ما حاضر نیستیم کنار بکشیم. جریان سیاسی نباید وارد خانه سینما میشد که شد. ناهار خوردن و شام خوردن و پولهایی که به خانه سینما میرود این اتفاقات را رقم زده است. پول زیاد آدمها را گردنکش میکند!
آقای هاشمی! مساله این است که این ادبیات شما اختلافات ناخواسته دیگری را به وجود آورده؛ افرادی در خانه سینما و در دیگر اصناف این خانه عضوند که ممکن است با حرفهای شما ناخواسته به آنها توهین شود و آنها ناراحت و دلگیر شوند.
ما تمام تلاشمان این بود که این بچه شب را بیرون نماند اما این بچه شب بیرون ماند. تاسف من این است که عاقلهای این صنف و صراحتا بگویم عاقلهای دولت پادرمیانی نمیکنند. عدهای یک سمت دولت را گرفتهاند و عدهای سمت دیگر دولت قرار گرفتهاند و البته «بخشی از دولت» به این اتحاد آسیب رسانده است. اینجا بازنده اصلی فقط سینماست. ما این بازی را شروع نکردهایم. بخشی از دولت ریسمان را گرفته است و از دوطرف میکشد و سینماگرها را به جان هم انداخته است و دارد سوءاستفاده میکند.
یعنی نمیشود با رفتار و گفتمان دوستانهتری این صلح و اتحاد را ایجاد کرد، همچنان نیاز است واکنشهای دیگری صورت بگیرد؟
وقتی آدمهایی نشستهاند خانه سینما و پول زیادی در اختیارشان قرار گرفته، دیگر تعهد و تاب انتقاد را ندارند. بعد شکایت هم میکنند! خوب شکایت کنید! مگر ما از شکایت میترسیم؟! خانه سینما دیکتاتوری را در فرهنگ ایجاد کرده است. مدیریت خشن خانه سینما ریشه انتقاد را خشکانده و بعد مظلومنمایی هم میکنند، از آن طرف صنفهای خانه سینما در دوطرف این ریسمان فدا میشوند.