گروه سیاسی: احمد داوود اوغلو، وزیر خارجه ترکیه در ادامه سفر بسیار مهم خود به تهران با محمود احمدی‌نژاد، دیدار کرد. سفر داوود اوغلو که به اعتقاد کارشناسان با هدف تلاش برای کسب نظر موافق ایران برای ایجاد یک سازوکار میانجی در تحولات منطقه تشکیل شده مورد توجه رسانه‌های مهم دنیا قرار گرفته است. ابراز تمایل ترک‌ها به نقش‌آفرینی جمهوری‌اسلامی ایران در تحولات منطقه به عنوان میانجی می‌تواند دربردارنده نکات ارزشمندی باشد. اوغلو پس از دیدار با علی‌اکبر صالحی و سعید جلیلی، با دکتر احمدی‌نژاد نیز دیدار کرد؛ دیداری که رئیس‌جمهور در آن از اهمیت مناسبات ایران و ترکیه گفت و اشاره‌ای به ایده‌های ایران برای حل رویدادهای منطقه کرد. رئيس‌جمهور در این دیدار تصریح کرد نقش‌آفرینی همزمان ایران و ترکیه می‌تواند اقدامات بزرگي را به نفع 2 ملت و ملت‌هاي منطقه انجام دهد. احمدی‌نژاد خطاب به داوود اوغلو، نگرانی برخی کشورها از مناسبات ایران و ترکیه را گوشزد کرد و سپس با اشاره به نقش مثبت و تاثيرگذار 2 كشور در تحولات منطقه، گفت: دشمنان از نزديكي روابط بين ايران و تركيه ناراحت و نگران هستند، چرا كه آن را برخلاف منافع خود و به نفع ملت‌هاي منطقه ارزيابي مي‌كنند. ادامه صحبت‌های دکتر احمدی‌نژاد، بیان برخی نظرات ایران درباره تحولات منطقه بود. رئیس‌جمهور که پیش از این بارها به حکام عربی هشدار داده بود فریب نقشه آمریکا را نخورند، در این دیدار بار دیگر بر این مهم تاکید و تصریح کرد: كشورهاي منطقه بايد مراقب باشند تا در نقشه آمريكا بازي نكنند. آنها به دنبال آن هستند تا با فريبكاري و به راه انداختن دعواي شيعه و سني، علوي و غيرعلوي، ترك و كرد به هدف اصلي خود يعني نجات رژيم صهيونيستي و بهبود اوضاع اقتصادي خود دست پيدا كنند. به خوبی پیداست احمدی‌نژاد در این بخش از صحبت‌هایش بویژه استفاده از عبارت « علوی– غیرعلوی» به پازل دشمن در منطقه اشاره کرده و در عین حال موضع ایران را اعلام می‌کند. به عبارت دیگر این بیان می‌تواند به این معنا باشد که باید در همه کشورهای منطقه نسبت به موضع و استراتژی آمریکا هوشیار بود و نمی‌توان در برخی کشورها با اهداف آمریکا مقابله کرد اما در عین حال در برخی دیگر نظیر سوریه، در دام آمریکا افتاد.
شرایط آرامش
رئيس‌جمهور در ادامه این دیدار برخی نکات کلیدی دیگر درباره شرایط منطقه و چگونگی پایان یافتن چالش‌ها و التهابات را بیان کرد. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، وی با اشاره به تحولات اخير در منطقه، گفت: امروز ملت‌هاي منطقه بايد از حقوق برابر، حق راي، امنيت و عزت برخوردار باشند و ديگر هيچ دولتي نمي‌تواند آزادي و عدالت را از مردم خود سلب كند و در برابر مطالبات آنها پاسخگو نباشد. اما نکته اساسی در صحبت‌های احمدی‌نژاد اصلاحات کلی در منطقه بود. رئيس‌جمهور گفت: جمهوري اسلامي ايران معتقد است امروز همه دولت‌هاي منطقه مي‌توانند با ايجاد اصلاحات و برآورده كردن خواسته‌هاي مردم، كشورشان را اداره كنند. تاکید رئیس‌جمهور بر اصلاح منطقه البته با حمایت قاطع وی از مقاومت همراه شد به گونه‌ای که گفت: رژيم صهيونيستي بزرگ‌ترين خطر براي كشورهاي منطقه است و بايد تلاش شود همه اقدامات در راستاي محدود كردن اين رژيم جعلي صورت بگيرد و هرگونه اقدامي در راستاي اهداف اين رژيم به معناي خودكشي است. احمدي‌نژاد با بيان اينكه كشورهاي منطقه بايد در مقابل طراحي‌هاي بيگانگان هوشيار باشند و اجازه ندهند آنان در امور داخلي كشورشان دخالت كنند، گفت: اگر پاي بيگانگان به امور كشورهاي منطقه باز شود مطمئنا همه كشورهاي منطقه ضرر خواهند كرد، زيرا در اين صورت بيگانگان با ورود به مسائل داخلي يك كشور به طور غيررسمي در امور دیگر كشورها نيز دخالت خواهند كرد.
مسؤولیت سنگین ایران و ترکیه
داوود اوغلو هم در دیدار با رئیس‌جمهور گفت: امروز جهان اسلام در حال عبور از بحران خاصي است و در اين شرايط ايران و تركيه از مسؤوليت سنگيني برخوردار هستند. همكاري تهران– آنكارا مي‌تواند مشكلات موجود در منطقه را حل و فصل كند و در برقراري امنيت پايدار در منطقه موثر باشد، لذا گسترش بيشتر روابط 2 كشور علاوه بر اينكه به نفع 2 كشور است به نفع همه ملت‌هاي منطقه خاورميانه نيز خواهد بود. وی در ادامه تصریح کرد: امروز براي حل مشكلات منطقه خاورميانه بايد از ظرفيت‌هاي جمهوري اسلامي ايران كه تعيين‌كننده است، استفاده شود. وزیر خارجه ترکیه اما پس از دیدار با رئیس‌جمهور ایران در تشریح سفر خود و درباره سوریه اینچنین گفت: آنكارا مي‌خواهد فرآيند اصلاحات در كشورهاي دوست منطقه بدون خدشه وارد شدن به شرايط امنيتي در اين كشورها و بدون تهديد امنيتي با روش‌هاي مسالمت‌آميز دنبال شود، به همين علت نيز درصدد انجام مشورت‌هاي فشرده با كشورهاي منطقه است. آنكارا بويژه در ارتباط با سوريه به تماس‌هاي خود ادامه خواهد داد. عبور سوريه از ماه مبارك رمضان در شرايط امن و صلح‌آميز بسيار مهم است. تركيه به تماس‌هاي خود با همه طرف‌ها ادامه خواهد داد تا تحولات منطقه بدون به خطر انداختن ثبات منطقه و در راستاي پاسخگويي به تقاضاي مشروع مردم پيش رود. داوود اوغلو با تاكيد بر اينكه تركيه سرنوشت سوريه را سرنوشت خود مي‌داند و خواهان تامين امنيت و جلوگيري از تنش در آن كشور است، گفت: ادامه فرآيند سالم اصلاحات در سوريه در راستاي خواسته‌هاي مردم مورد توافق قرار گرفته است. او با اشاره به قول‌هايي كه بشار اسد درباره اصلاحات داده، گفت: بايد هرچه زودتر گام‌هاي جدي در اين زمينه برداشته شود.
موفقیت‌های ایران در منطقه
در شرایطی که کشورهای اسلامی خود به دنبال سازوکاری جداگانه برای حل و فصل شرایط هستند، رسانه‌های آمریکایی همچنان در تحلیل‌های خود، از تضعیف ایالات متحده و تقویت ایران پس از این انقلاب‌ها می‌گویند. در تازه‌ترین این ارزیابی‌ها، مجله آمریکایی «نشنال ريويو» در مقاله‌اي موضع‌گيري‌هاي دولت آمريكا در قبال تحولات اخير خاورميانه بویژه ايران را ضعيف ارزيابي كرده و پيشرفت‌هاي ايران در عرصه هسته‌اي را چشمگير و نگران‌كننده قلمداد مي‌كند. اليس جوردن، نويسنده مقاله نشنال‌ريويو با اشاره به تبعات انقلاب‌هاي عربي بر توازن استراتژيك بين ايران و آمريكا مي‌نويسد، ايران اين روزها بسيار به خود مطمئن شده است. در ادامه این مقاله آمده است: آمريكا از طرفي در حال خارج كردن نيروهايش از افغانستان و عراق است و از طرفي تمايل چنداني به دخالت در مسائل ليبي نشان نمي‌دهد. تعدادي از دشمنان ديرين ايران در جهان عرب سني مذهب- دولت‌هايي كه دهه‌ها برخلاف مواضع ايران در راستاي حمايت از سياست‌هاي آمريكا عمل كرده‌اند- گرفتار جنبش دموكراسي‌خواهي خاورميانه شده‌اند. دولت‌هاي حاشيه خليج‌فارس مانند بحرين كه بخش اعظم جمعيت آن را شيعيان تشكيل مي‌دهند، به نوعي دچار تزلزل شده‌اند. در اين ميان تهران نيز سرگرم پيشبرد برنامه‌هاي موشكي خود است. این تحلیلگر آمریکایی در ادامه این ارزیابی به توان موشکی ایران اشاره کرده و می‌نویسد: وزير خارجه انگليس اخيرا اعلام كرد ايران دست به آزمايش موشك‌هايي زده كه توانايي حمل كلاهك هسته‌اي را دارد؛ اهدافي كه هدف اين سلاح‌ها قرار خواهند گرفت، احتمالا اسرائيل و اروپا هستند اما پاسخ كاخ سفيد به اين اقدامات چيزي جز سكوت نبود.
موضع اوباما ضعیف بود
نشنال‌ريويو در ادامه مقاله خود به ضعف تصمیم‌گیری اوباما در قبال تحولات منطقه اشاره کرده و می‌نویسد: اين موضع را نمي‌توان رهبري از پشت صحنه، آنچه يكي از مشاوران اوباما در تبيين شيوه رهبري او گفته بود، دانست. اين وضعيت بيشتر به صحبت كردن از پشت‌پرده شباهت دارد. نتيجه اين سياست چه شد؟ جسارت تهران بیشتر شد. اكنون دولت ايران بهار اعراب را فرصت مغتنم ديگري مي‌بيند. رابرت گيتس، وزير سابق دفاع آمريكا مي‌گويد ايران بهار اعراب را به راه نينداخت ولي روشن است تلاش مي‌كند هرجا كه بتواند و به هر شكل ممكن از آن به نفع خودش استفاده كند. ادامه این ارزیابی به تحرکات دیپلماتیک ایران اشاره دارد: برنامه‌هاي ايران كه به‌طور كل برضد آمريكاست يكي پس از ديگري عملي مي‌شود. در مصر به كشتي‌هاي جنگي ايراني كه با هدف «تعليم» به سمت سوريه، متحد نزديك ايران، در حركت بودند اجازه تردد در كانال سوئز داده شد. اين نخستین‌باري بود كه پس از انقلاب 1979 ايران چنين اجازه‌اي به كشتي‌هاي ايراني داده مي‌شد. مقامات ارتش آمريكا علت اوج‌گيري اخير خشونت در عراق- از سال 2008 تا به حال، ژوئن امسال خونين‌ترين‌ماه براي سربازان آمريكايي بوده است- را نه القاعده بلكه شيعيان طرفدار ايران مي‌دانند. پس از سخنراني اوباما درباره افغانستان، احمدي‌نژاد، حامد كرزي را براي ديدار از تهران به ايران دعوت كرد. سپس كرزي و آيت‌الله خامنه‌اي نيز ملاقاتي باهم داشتند. اليس جوردن در نهایت خاطرنشان کرده است: ناظران سياست ايران علاقه‌مند هستند تدابير ايران را به «شطرنج سه‌بعدي» تعبير كنند. الان وقت آن رسيده كه كاخ سفيد عينك سه‌بعدي‌اش را بر چشم بزند. ما براي مقابله با ايران در جهان پس از بهار اعراب به راهبرد جديدي نيازمنديم. پيشنهاد من در اين راستا اين است؛ اين راه‌حل كم‌هزينه‌تر از راه‌حل نظامي و موثرتر از تحريم‌هاي اقتصادي است. اوباما علاقه‌مند است از دورويي ايران سخن بگويد پس بگذاريد فرصت از دست رفته ايراني دموكراتيك را دوباره احيا كنيم. بياييد به حمايت از گروه‌هاي اپوزيسيون و مخالف جمهوري اسلامي بپردازيم.