گروه اجتماعی:موضوع بحران جمعیت یکی از مهم‌ترین موارد پیش روی آینده کشور است که بارها از سوی کارشناسان مورد بررسی و واکاوی قرار گرفته است و هر یک از دستگاه‌های دولتی نیز تاکنون سعی کرده‌اند با تدوین برنامه‌ها و ارائه سیاست‌های تشویقی گام‌هایی را برای ترغیب خانواده‌ها به فرزندآوری بردارند.
نتیجه این تکاپو و دغدغه‌مندی در نهایت طرح جامع و کاملی شد که به طرح افزایش جمعیت معروف است و از سوی شورایعالی انقلاب فرهنگی به مجلس شورای اسلامی ارائه شد. طرحی که کلیات آن به تصویب مجلس رسید اما در جریان بررسی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس برخی از مواد آن از جمله سیاست‌های تشویقی حذف شد؛ سیاست‌های تشویقی مانند پرداخت وام ۱۰میلیونی و اهدای زمین ۱۵۰متری برای فرزندان سوم تا پنجم برای همسرانی که فرزندآوری را در دستور کار خود قرار می‌دهند. این در حالی است که سیاست‌های تشویقی حلقه مفقوده اجرای طرح افزایش جمعیت است و اگر لحاظ نشود نمی‌توان به سرانجام‌رسیدن این طرح و مقبولیت مردمی آن امیدوار بود. در ادامه بخش‌هایی از مهم‌ترین سیاست‌ها و طرح‌هایی که از سوی شورایعالی انقلاب فرهنگی برای تشویق خانواده‌ها به فرزندآوری در نظر گرفته شده، منتشر می‌شود.
1ـ فرهنگسازی برای دستیابی به جمعیت مطلوب و اصلاح بینش و نگرش مدیران و مردم نسبت به پیامدهای منفی کاهش باروری بویژه زیر حد جانشینی
2ـ تدوین سیاست‌ها، برنامه‌ها و قوانین و مقررات حمایتی و تشویقی برای دستیابی به نرخ باروری مناسب، جمعیت مطلوب و لغو سیاست‌ها، برنامه‌ها و قوانین و مقررات مشوق کاهش باروری
3ـ تدوین الگوی سبک زندگی و ترویج آن بویژه فعالیت‌های اجتماعی، آموزشی و اشتغال زنان متناسب با معیارهای اسلامی و هماهنگ با مصالح خانواده به‌منظور ایفای هر چه کامل‌تر نقش مادری و همسری
4- ایجاد و استقرار نظام مدیریت فرابخشی و جامع جمعیت کشور
5- آمایش مستمر جمعیتی کشور و تدوین سیاست‌های مهاجرتی به منظور جهت‌دهی به جابه‌جایی‌های جمعیتی در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی
6- اهتمام به ارتقای کیفی جمعیت کشور از طریق متناسب ساختن نرخ باروری خانواده‌ها با شرایط و اقتضائات سلامت، معیشت و فرهنگ آنها
1-3- تهیه طرح جامع تولید و اجرای انواع برنامه‌های آموزشی، پژوهشی، اطلاع‌رسانی، نمایشی، تبلیغی و ... در رسانه‌های جمعی بویژه صدا و سیما و شبکه‌های استانی با هدف گفتمان‌سازی و ترویج فواید فرزندآوری و تبیین آثار منفی کاهش نرخ باروری با رعایت شرایط و مقتضیات راهبردی
2-3- تبیین نظریه جمعیتی اسلام و ترویج آن توسط روحانیت برای اصلاح نگرش مدیران و مردم نسبت به فواید باروری و افزایش نرخ آن
3-3- تدوین و اجرای برنامه‌های ترویجی، آموزشی، پژوهشی و خدمات پزشکی توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در جهت اصلاح نگرش عمومی
4-3- برنامه‌ریزی و فرهنگسازی در تسهیل ازدواج، کاهش سن ازدواج و استحکام خانواده
5-3- حمایت از گسترش شبکه‌های اجتماعی و سازمان‌های مردم‌نهاد حامی کاهش سن ازدواج جوانان و استحکام خانواده
7- اصلاح نگرش‌ها و برنامه‌های درسی در سطوح آموزش و پرورش و آموزش عالی نسبت به جمعیت مطلوب و فرزندآوری و استفاده از ظرفیت‌های آنها در این زمینه
8- بازنگری کلیه سیاست‌ها، برنامه‌های توسعه و قوانین و مقررات کشور با تأکید بر اصلاح قوانین و مقررات تنظیم خانواده
9ـ تدوین و تصویب برنامه‌های هوشمند برای ارتقای باروری
10ـ تدوین و اجرای الگوها و برنامه‌های حضور اجتماعی مطلوب و تنوع‌بخشی به مشاغل زنان متناسب با مسؤولیت‌های خانوادگی (همسری و مادری)
11ـ ایجاد بانک‌های اطلاعاتی جامع جمعیتی ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی و رصد مستمر تحولات جمعیتی در جهت اهداف و سیاست‌های جمعیتی کشور
12ـ سیاستگذاری توزیع و بازتوزیع جمعیت و اعمال آن در طرح‌ها و برنامه‌های توسعه ملی و منطقه‌ای
13ـ بازنگری و وضع قوانین و مقررات حمایتی و تشویقی فرزندآوری به‌صورت پلکانی با رعایت 3 معیار سن ازدواج، فاصله موالید و تعداد فرزندان ازطریق پیش‌بینی الزاماتی
1-13- پوشش بیمه اجباری درمان رایگان مادر و کودک از ابتدای بارداری تا پایان دوسالگی کودک برای کسانی که فاقد پوشش بیمه درمانی هستند.
2-13- اختصاص سبد تغذیه رایگان ماهانه به‌صورت بن کالا شامل پروتئین، لبنیات، برنج و حبوبات به میزان یک تا دو میلیون ریال به مادران باردار و دارای فرزند زیر 2 سال حداقل برای 3 دهک درآمدی پایین و نیازمندان براساس ارزش ریالی سال 1390 به عنوان سال پایه
تبصره: اقلام سبد تغذیه رایگان توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین می‌شود.
3-13- اختصاص بسته بهداشتی ـ درمانی رایگان شامل مکمل‌های غذایی، دارو، آزمایش‌های دوره‌ای و موردی و معاینه‌های ماهانه به مادران باردار و دارای فرزند زیر 2 سال برای حداقل 3 دهک درآمدی پایین و نیازمندان
تبصره: اقلام بسته بهداشتی ـ درمانی رایگان توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین می‌شود.
4-13- پوشش کامل بیمه‌ای برای درمان ناباروری‌های اولیه و ثانویه
تبصره: مرخصی استعلاجی و بدون حقوق قابل بازخرید نیست و حداکثر تا 6 سالگی کودک قابل استفاده است.
5-13- اختصاص مرخصی استحقاقی 2 هفته‌ای تولد فرزند به پدر
تبصره: این مرخصی قابل بازخرید نیست.
6-13- اجرای کامل طرح آتیه فرزندان با مبنا قرار گرفتن ارزش ریالی سال 1389 به عنوان سال پایه
7-13- پرداخت هدیه تولد فرزند به مادر به صورت سکه بهار آزادی
8-13- افزایش سنوات تحصیلی دانشجویان مادر به ازای هر فرزند تا 4 نیمسال و کاهش سقف واحدهای درسی در هر نیمسال تا سقف 8 واحد
تبصره: مرخصی استعلاجی و بدون حقوق قابل بازخرید و تا 6 سالگی کودک قابل استفاده است.
9-13- متناسب‌سازی نظام آموزشی کشور با ملاحظات جنسیتی و سیاست‌های جمعیتی در ساختار، محتوا و طول مدت تحصیل
11-13- مراکز آموزش عالی موظفند در توزیع و تخصیص وام دانشجویی، وام ودیعه مسکن و همچنین تخصیص خوابگاه‌های دانشجویی، دانشجویان متأهل دارای فرزند را در اولویت قرار دهند.
12-13- دانشجویان مادر دارای فرزند زیر 3 سال می‌توانند تا 50 درصد واحدهای درسی نظری دوره تحصیلی خود را به صورت نیمه‌حضوری یا مجازی بگذرانند.
تبصره: دستورالعمل اجرایی مربوط توسط وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و ابلاغ خواهد شد.
13-13- فراهم‌آوردن امکان حضور منعطف و کاهش ساعات کار موظف، ایجاد امتیازات خاص و تسهیلات لازم در طرح دورکاری و نیمه‌حضوری و سایر شیوه‌های مناسب اشتغال برای زنان باردار و مادران دارای فرزند زیر 5 سال
14-13- حق عائله‌مندی در کلیه قوانین و مقررات استخدامی به 2 برابر افزایش می‌یابد.
15-13- پرداخت پاداش اولاد به صورت ماهانه و به صورت پلکانی در کلیه قوانین و مقررات استخدامی کشور اعمال می شود.
16-13- اعطای مشوق‌های مالیاتی به خانواده متناسب با تغییرات در بُعد خانوار ازطریق تغییر در واحد مالیاتی از فرد به خانواده
17-13- حمایت از طراحی، ساخت و واگذاری مسکن‌های چندنسلی به خانواده‌های گسترده
18-13- احتساب خانه‌داری به عنوان شغل و کمک به بیمه بازنشستگی زنان متأهل خانه‌دار با پرداخت بخشی از حق بیمه توسط دولت متناسب با درآمد خانواده.
19-13- مادران شاغل دارای 3 فرزند و بیشتر می‌توانند با داشتن هر میزان سابقه کار، علاوه بر میزان سنوات خود به ازای هر فرزند با یک سال افزایش سنوات بازنشسته شوند.
20-13- مادران شاغل می‌توانند با هر میزان سابقه کار با همان میزان سنوات بازنشسته شوند.
21-13- پرداخت وام قرض‌الحسنه «فرزند» به مبلغ یکصد میلیون ریال به خانواده‌ها برای فرزندان سوم تا پنجم با بازپرداخت 10 ساله و بدون الزام به سپرده‌گذاری توسط بانک‌های عامل بر مبنای نرخ پایه سال 1391
تبصره: این تسهیلات به خانواده‌هایی که سن مادر حداکثر 39 سال باشد، اختصاص می‌یابد.
2-14- افزایش اعتبارات، امکانات، ساعات درسی و فعالیت‌های ورزشی دختران و پسران در مدارس و دانشگاه‌ها
3-14- ایجاد رشته‌های تحصیلی متناسب با جایگاه و نقش خانواده و زن براساس فرهنگ اسلامی، همچون مدیریت خانه و خانواده در مقاطع گوناگون توسط وزارتخانه‌های آموزش و پرورش و علوم، تحقیقات و فناوری
4-14- اجرای مستمر طرح غربالگری سلامت دختران و پسران در مدارس و دانشگاه‌ها
15ـ ترویج زایمان طبیعی و بدون درد و مقابله هدفمند با سزارین‌های غیرضروری و سودجویانه
16ـ خانواده‌های دارای 4 فرزند و بیشتر براساس نتایج آمایش جمعیتی و در دهک‌های پایین درآمدی جامعه می‌توانند حسب مورد از یکی از 2 امتیاز زیر بهره‌مند شوند:
16-1- دریافت وام خرید مسکن به میزان دو برابر سقف وام‌های اعطایی بانک مسکن و با باز پرداخت 30 ساله و حداقل سود بانکی بخش مسکن
16-2- دریافت یک قطعه زمین مسکونی به مساحت 200 ـ150 مترمربع در شهرستان محل سکونت به شرط ساخت و حداقل 15 سال سکونت در آن به استثنای کلانشهرهای کشور
ماده 3ـ به‌منظور راهبری، برنامه‌ریزی و نظارت و ارزیابی کلان جمعیتی، نهاد تخصصی مدیریت جامع جمعیت کشور ظرف مدت 3 ماه توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور تشکیل و با همکاری دستگاه‌های مربوطه، نسبت به تهیه برنامه عمل با تقسیم کار ملی و دستورالعمل‌های لازم اقدام و گزارش عملکرد را هر 6 ماه به شورایعالی انقلاب فرهنگی ارائه می‌نماید.
ماده 4ـ درصورت لزوم، قوانین و مقررات متناظر با هر یک از اقدامات ملی، حسب مورد از سوی مجلس شورای اسلامی و هیأت‌وزیران به تصویب می‌رسد.