نشست نقد و بررسي فيلم «آقايوسف» با حضور
علی رفيعي، مرتضي متولي و بازيگران فيلم هانيه توسلي و مهدي هاشمي برگزار شد. رفیعی درباره فاصله ساخت «آقا يوسف» با فيلم قبلي‌اش «ماهي‌ها عاشق مي‌شوند» گفت: فاصله‌اي كه بين ساخت اين 2 فيلم به‌وجود آمد، احتمالا بين «آقايوسف» و فيلم آينده‌ام اتفاق خواهد افتاد. در حال حاضر 7 فيلمنامه مكتوب و جلد شده وجود دارد كه مي‌توانم آنها را كار كنم. وي درباره ساخت فيلم «آقايوسف» خاطرنشان كرد: قبل از ساخت «آقايوسف» فيلمنامه‌هاي ديگري برايم اولويت داشتند اما در همه آنها محل وقوع داستان در شهرستان‌ها بود و من مجبور شدم به سراغ فيلمنامه‌اي بروم كه داستان آن در تهران باشد. در واقع مي‌توانم بگويم من از سر ناچاري فيلمنامه‌اي را انتخاب كردم كه هم در تهران باشد و هم تعداد بازيگرانش نسبت به فيلمنامه‌هاي ديگر كمتر باشد. رفيعي با بيان اينكه ساخت «آقايوسف» بيشتر انرژي و روحيه او را گرفته است، تصريح كرد: ساخت اين فيلم از لحاظ انرژي، روحيه و آنچه كارگردان براي پشت دوربين رفتن نياز دارد مانند يك ماراتن طولاني بود. در واقع مي‌توانم بگويم من «آقايوسف» را به قيمت از دست دادن بيش از 80 درصد توانم ساختم و اگر آقاي متولي برحسب شانس توسط يكي از دوستان معرفي نشده بود به سختي مي‌توانم بگويم كه «آقايوسف» ساخته مي‌شد. وي با اشاره به مشكلاتي كه گروه توليد قبل و هنگام فيلمبرداري داشتند، گفت: آقاي متولي پس از اضافه شدن به تيم توليد در كمترين زمان كار را در بخش پيش‌توليد شروع كردند، ايشان به دليل مشكلاتي كه وجود داشت به ناچار محدوديت‌هايي را براي من قرار دادند كه به عنوان مثال مي‌توانم به اينكه فيلم حتما بايد در 55 روز فيلمبرداري شده و تنها در طول آن از 144 يا 145 حلقه فيلم استفاده شود، اشاره كنم. رفيعي ادامه داد: طبيعي است كه يك كارگردان دوست دارد تعداد روزها و نگاتيو بيشتري براي فيلمبرداري در اختيار داشته باشد اما مي‌دانستيم بودجه‌اي كه روز به روز قرض گرفته‌ايم نمي‌تواند به ما اين رخصت را بدهد. البته در انتهاي كار آقاي متولي بارها اين نكته را به من يادآور شدند که مي‌توان وقت بيشتري را براي كار اختصاص داد اما ما در هر صورت فيلمبرداري را به پايان رسانديم. كارگردان «آقايوسف» در ادامه در پاسخ به سوال يكي از حاضران مبني بر اينكه آيا بازنويسي فيلمنامه موجب تغيير داستان اوليه آن شده است، گفت: اين فيلمنامه 11 بار بازنويسي شد كه نسخه نهايي آن با نسخه ابتدايي تفاوت چنداني نداشت. به نظرم نسخه ابتدايي، داستان بسيار تلخي داشت در حالي كه در داستان فعلي شخصيت‌ها شيرين هستند اما بستري كه در آن قرار مي‌گيرند تلخ است.
شخصيت‌ها را قضاوت نمي‌كنم
وي در پاسخ به سوال يكي ديگر از حاضران كه از او پرسيده بود آيا به نوع نگاه آقايوسف به دخترش حق مي‌دهيد، اظهار كرد: من شخصيت‌ها را قضاوت نمي‌كنم، اين را درام و شخصيت‌هاي آن به ما مي‌آموزد. به نظر من نبايد براي تماشاگر تصميم گرفت و بايد به هوشياري و خلاقيت او را بها داد. به نظر من اينكه بخواهم بگويم در فيلم نوع نگاه «آقايوسف» به دخترش درست است يا خير تعيين تكليف براي تماشاگر است. كارگردان «آقايوسف» در پاسخ به سوالي پيرامون اينكه آيا تركيب هنرپيشه‌ها در طول زمان پيش‌توليد تغيير كرد، گفت: من ناگزير هستم از افراد نام نبرم. براي شخصيت «آقايوسف» از آنجا كه آقاي هاشمي در ابتدا نمي‌توانستند در اين فيلم حاضر شوند 2 نفر مدنظر قرار گرفتند. در يكي از اين موارد آن بازيگر هنگام دورخواني به من گفت روي زمين زانو نمي‌زند و دستش را در سطل و لگن نمي‌كند. نظر ايشان آن بود كه آقاي مشايخي هم وقتي در گذشته نقش رفتگر را بازي كرد انتقادهاي زيادي شنيد و اينگونه بود كه ايشان از ما جدا شدند. وي ادامه داد: پس از آن بازيگر ديگري بود كه من به ايشان تمايل نداشتم اما بعد از اضافه شدن آقاي متولي به تيم ما اصرار كردم كه حتي در صورتي كه مجبور باشيم پروژه را چند وقتي متوقف كنيم بهتر است آقاي مهدي هاشمي نقش «آقايوسف» را بازي كند.
سرگرمي بايد معرفت ايجاد كند
رفيعي در بخش ديگري از اين نشست در پاسخ به سوال يكي از خبرنگاران مبني بر اينكه آيا تاكيدي كه دوربين در «آقايوسف» روي خصوصيت‌هاي ظاهري مي‌كند تعمدي است، گفت: به هر جهت هر كارگرداني به كمك طراحانش به ترفندهايي متوسل مي‌شود كه درام را پر‌كشش‌تر كرده و درگيری تماشاگر و قصه را دامن بزند. در هر صورت تاكيدات ما در فيلم روي جزئيات بسيار آگاهانه بود. وي با اشاره به اينكه مخاطب تاكيداتي كه در فيلم اشاره شده است را مي‌فهمد، گفت: من «آقايوسف» را در زمان جشنواره 11 مرتبه با مخاطبان ديده‌ام و تمام حرف‌هاي مردم را كه زير لب درباره دختر و پدر مي‌زدند، شنيده‌ام. به نظر من مهم‌ترين رسالت هنر دراماتيك سرگرم كردن است و اين سرگرمي بايد به شرطي باشد كه معرفت ايجاد كند. من نيز به سهم خودم ترفندهايي را به كار گرفتم كه مخاطب را درگير كنم كه او از فيلم جلو نزند.
هزینه «راز» 2 برابر «آقايوسف»
رفيعي در بخش پاياني سخنانش در پاسخ به اين سوال كه آيا فيلم بعدي‌تان را آماده ساخت داريد، گفت: من فيلمنامه‌اي به نام «راز» در دست دارم كه پروانه ساخت آن را گرفته‌ام اما به دلايلي آن فيلم ساخته نشد. آرزويم اين است كه «راز» را بسازم. اما مشكل آن هزينه‌اي است كه فكر مي‌كنم 2 برابر «آقايوسف» و حدود يك‌ميليارد تومان خواهد بود. اگر اين فيلم ساخته شود قول مي‌دهم بازگشت سرمايه داشته باشد اما چه كسي است كه در اين فيلم سرمايه‌گذاري كند. وي خاطرنشان كرد: متاسفانه گناه من اين است كه فيلم اولم با سرمايه شخصي ساختم و اين فيلم براي من بازگشت سرمايه نداشت، به همين دليل همه فكر مي‌كنند من روي گنج نشسته‌ام و مي‌توانم فيلم‌هايم را خودم تهيه كنم. زماني كه براي «آقايوسف» نزد آقاي شايسته رفتيم ايشان براي ما يك پناهگاه بودند اما كوتاهي‌ای كه آقاي مصطفي شايسته در حق «آقايوسف» كرد در سينماي ايران نمونه است. رفيعي با انتقاد از عدم حمايت از«آقايوسف» گفت: اين درست نيست كه مقدار نگاتيوهاي من معادل ميزان نگاتيوهاي دورريز برخي از فيلمسازهاي ديگر باشد. به نظر من چنين تضاد آشكاري امكان ندارد و من بابت آن بسيار خشمگين هستم چرا كه اكنون بايد هم پاسخگوي بانك كارآفرين باشم، هم فيلمنامه بعديم را بنويسم و هم در فكر پرداخت قبوضم باشم.
انتقاد تهیه‌کننده از شرایط اکران
در ادامه اين نشست مرتضي متولي، تهيه‌كننده فيلم در ابتدا با اشاره به سخنان دكتر رفيعي مبني بر بي‌مهري به «آقايوسف» گفت: «آقايوسف» اولين فيلمي بود كه من تهيه‌كنندگي آن را داشتم و از اين بابت بسيار خرسندم اما معتقدم اگر مي‌خواهيم رقابت كنيم بايد فضاي رقابت فضايي سالم باشد. ما در ابتدا به هيچ‌وجه انتظار فروش ميلياردي از فيلم نداشتيم اما اين دليل مناسبي براي كار كردن روي آن نبود. به همين دليل من اشتباه نكردم و اگر هم به نظر برخي كار كردن در «آقايوسف» اشتباه بود، اميدوارم اين اشتباه را دوباره با آقاي دكتر رفيعي تكرار كنم. تهيه‌كننده «آقايوسف» در ادامه سخنانش با انتقاد از شرايط نامناسب تبليغات و اكران فيلم عنوان كرد: ما در مرحله اول از ابتدايي‌ترين شرايط تبليغاتي در سطح شهر محروم بوديم. همچنين هنگام گروه‌بندي‌هاي سينمايي در يكي از ضعيف‌ترين گروه‌هاي سينمايي قرارداد بستيم. همچنين قرار بود فيلم در نوبت چهارم سال 90 اكران شود اما متاسفانه نوبت چهارم به فيلم ديگري داده شده و ما به نوبت پنجم رسيديم. در اين شرايط نامه‌اي به شوراي صنفي نوشتيم و از آنها درخواست كرديم فيلم بعد از ماه رمضان اكران شود اما اين استرس را داشتيم كه زمان پرداخت بدهي‌هايمان فرارسيده است. وي ادامه داد: متاسفانه به دليل آنكه تصور مي‌كرديم اكران «آقايوسف» به بعد از ماه رمضان منتقل خواهد شد شركت پخش‌كننده در تهيه اقلام تبليغاتي كوتاهي كرد. همچنين از آنجا كه ما به گروه، دسته و نهادي وابسته نيستيم، نتوانستيم تعدادی بيلبورد براي فيلممان بگيريم به همين دليل مجبور شديم از شهرت دكتر استفاده كرده و از آقاي سرسنگي بخواهيم براي تبليغات ميداني «آقايوسف» به ما كمك كند. متولي افزود: در كنار اين انتقادات بايد از آقاي ضرغامي و آقاي مشيري كه در چند سال گذشته به سينماي ايران توجه خاصي دارند تشكر كنم. اما اين را هم مي‌گويم آنچه از تلويزيون پخش مي‌شود تيزرهاي ما نيست چرا كه نمي‌توان در تلويزيون پلان كلوزآپ صورت زن را داشت، در واقع تيزري كه از تلويزيون براي «آقاي‌يوسف» پخش مي‌شود تيزري كاملا مردانه است.
هاشمی: هيچ‌وقت به من نقش «آرنولد» را نمي‌دهند
به گزارش ايسنا، مهدي هاشمي، بازيگر نقش «آقايوسف» نيز كه در اين نشست حضور داشت، گفت:«آقايوسف» فيلمي خاص با ريخت خوب است. معمولا در بسياري از فيلم‌هايي كه ساخته مي‌شود دقتي در طراحي‌ها، رنگ بندي‌ها و قاب‌ها نمي‌شود. به نظر من «آقايوسف» فيلم خاصي است چرا كه آقاي دكتر رفيعي آن را كارگرداني كرده است، ايشان قبل از آنكه يك كارگردان بزرگ تئاتر باشند، طراح صحنه بزرگي هستند. وي در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به حكايتي كه رفيعي از سخنان يكي از بازيگران براي بازي در نقش «آقايوسف» تعريف كرد، گفت: ما بازيگرها حول محور شخصيتي‌مان نقش‌ها را بازي مي‌كنيم و به همين دليل است كه طبيعتا هيچ‌وقت به من نقش «آرنولد» را نمي‌دهند. نمي‌خواهم آن بازيگري كه گفته بود روي زمين خم نمي‌شوم را تطهير كنم اما بايد گفت در سينما به «همفري بوگارت» نيز نمي‌آيد كه خانه مردم را تميز كند اما به من مي‌آيد كه نقش رفته‌گر را بازي كنم. در دفاع از همكارانم خواستم بگويم هر كه هر طور دلش مي‌خواهد بازي مي‌كند. در بخش پاياني نشست اتاق رسانه ايران، هانيه توسلي با ابراز خرسندي از اينكه در «آقايوسف» بازي كرده است، گفت: من واقعا از اينكه با دكتر رفيعي كار كرده‌ام بسيار خرسندم. همچنين يكي از خصوصيات اين فيلم براي من همبازي شدن با آقاي مهدي هاشمي بود.