به‌عنوان یک کشور کوچک و نسبتا فقیر، اروگوئه فوتبالیترین ملت فرد به فرد جهان را داراست. خیلی وقت پیش نبود که آلوارو رکوبا، بازیساز اروگوئه‌ای که برای اینترمیلان بازی می‌کرد، پردرآمدترین بازیکن کشور محسوب می‌شد که این نه فقط به خاطر مهارت‌های اعجاب‌انگیزش بلکه به خاطر ضعف این کشور نحیف برای تولید بازیکنان کلاس بالا نیز بود. رکوبا مشکل اعتماد به نفس نداشت و نمی‌توان او را به خاطر متواضع بودنش سرزنش کرد. وقتی در نوامبر 2005 در سیدنی او برای هواداران استرالیایی در دیدار پلی‌آف جام جهانی قیافه گرفت، هیچ‌کس فکر نمی‌کرد در نهایت استرالیایی‌ها قدرتی مثل اروگوئه را مقهور کنند؛ قدرتی که البته به خاطر گذشته باشکوه اما دورش در جام‌جهانی قدرت محسوب می‌شود. رکوبا اما پیش از مسابقه سیدنی به خبرنگاران گفته بود: «ما کشوری بزرگ، با گذشته‌ای بزرگ هستیم و روش بازی درستی داریم.» البته او این حرف‌ها را صرفا به پشتوانه پیروزی یک بر صفر تیمش در بازی رفت در مونته‌ویدئو می‌زد وگرنه چیز زیادی از گذشته بزرگ آن ملتی که رکوبا بزرگ می‌نامید باقی نمانده بود: «اروگوئه جنم بازی حسابی را دارد... اروگوئه، اروگوئه است». نظرات او از نظر خیلی از استرالیایی‌ها خودخواهانه آمد اما در واقع رکوبا نقش محوری فوتبال در میان اروگوئه‌ای‌ها را بازتاب می‌داد. برای چنین کشور کوچکی با تنها 5/3 میلیون نفر جمعیت، فوتبال برای اغلب مردم سابقه‌ای یکصد ساله دارد و می‌توان گفت اگر این ملت اندک هویتی در سطح آمریکای جنوبی دارد نیز از صدقه سر فوتبال است. این بازی بشدت با جامعه‌شان تنیده شده و با چنان حساسیتی دنبال می‌شود که برای مردم استرالیا به سختی قابل تصور است. «خولیو لانگیر» یک شهروند اروگوئه‌ای‌تبار در ملبورن این هفته برایم پیغام گذاشت: «فوتبال همه چیز است. همه از سنین پایین بازی می‌کنند و وقتی شما بزرگ شدید نخستین چیزی که به شما گفته می‌شود این است که چقدر پدرانتان در این رشته موفق بوده‌اند و چقدر حیاتی است که شما هم در آن به جایی برسید. همه می‌خواهند بازی کنند و در ورزش اروگوئه هیچ‌چیز دیگری به اندازه فوتبال به حساب نمی‌آید». سال 2001 در پلی‌آف جام‌جهانی وقتی که شکست 3 بر صفر استرالیا از اروگوئه در ورزشگاه سنتناریو (قرن) مونته‌ویدئو را پوشش می‌دادم هیچ تصوری از اهمیت آن پیروزی برای مردم میزبان نداشتم. تا اینکه یک راننده تاکسی خندان به من گفت: «اینکه تیم چطور بازی می‌کند هیچ اهمیتی ندارد، آنچه به حساب می‌آید نتیجه است».
تا آنجا که به استرالیایی‌ها مربوط می‌شد آنها یک هفته تمام مثل زندانی‌ها در هتل لوکسشان منتظر بازی بودند چون اهالی مونته‌ویدئو با دوره کردن هتل همان بلایی را سر آنها می‌آوردند که 61 سال پیش در شب فینال نخستین جام‌جهانی فوتبال (1930) بر سر اعضای تیم آرژانتین آوردند. در روز مسابقه سنتناریو 5 ساعت پیش از آغاز مسابقه پر شد. تعداد زیادی پیراهن آسمانی اروگوئه را پوشیده بودند و سیستم صوتی ورزشگاه در حالی که موسیقی سالسا پخش می‌کرد، ساکروز (لقب ملی‌پوشان استرالیا) را تازه‌کار خطاب کرد. اما از آن جالب‌تر شور و شعف جشن پس از مسابقه بود آنقدر که به‌عنوان طرف شکست خورده هم می‌توانستید با آنها همذات‌پنداری کنید. آنها جام‌جهانی را خیلی بیشتر از استرالیایی‌ها می‌خواستند. 4 سال بعد در سیدنی شرایط عوض شده بود و تقدیر فوتبال داشت به ریش رکوبا می‌خندید وقتی که ضربه جان آلویسی در ضربات پنالتی آخر مسابقه استرالیا را به قیمت حذف لاتین‌ها به جام جهانی آلمان فرستاد. اما این پایان اروگوئه نبود چون آنها پس از آن شکست دوباره به خودشان آمدند و فوتبال اروگوئه به رهبری دیه‌گو فورلان تا نیمه‌نهایی جام‌جهانی 2010 آفریقای‌جنوبی پیش رفت و تنها شکست لب به لب مقابل هلند آنها را از لمس دوباره جام‌جهانی پس از 70 سال محروم کرد. این در حالی بود که رقیب حیثیتی لاسلسته (آسمانیها) در یک‌چهارم نهایی گیر کرد. آرژانتین مارادونا در جام‌جهانی دچار همان سرنوشتی شد که یک سال بعد آرژانتین باتیستا در کوپاآمهریکا بدان دچار شد اما اهمیت ماجرا در این بود که این بار لاسلسته، آلبی چلستی (سفید و آسمانیها) را در یک‌چهارم نهایی کوپا و در خانه خودشان حذف می‌کرد.
برای بسیاری از عشق فوتبالی‌ها در اروگوئه، آن پیروزی دشوار در نبرد سانتافه و در ضربات پنالتی، بسیار بیشتر از پیروزی قاطع و یک طرفه 3 بر صفر در فینال کوپاآمهریکا و مقابل دوقلوهای جغرافیایی‌شان پاراگوئه ارزش داشت. تنها چیزی که طعم پیروزی در فینال را نسبت به پیروزی بر آرژانتین شیرین‌تر می‌کرد نیز باز به آرژانتین مربوط می‌شد چون با فتح کوپای 2011، اروگوئه در آرژانتین، آرژانتین 14 تایی را جا گذاشت و 15تایی شد. تصورش را بکنید کشوری که در هیچ زمینه دیگری جلوی آرژانتین و برزیل توان ایستادن ندارد در فوتبال آمریکای جنوبی از هر دوی این غول‌ها پرافتخارتر است. پس آیا می‌توان در اینکه ملت اروگوئه فرد به فرد، فوتبالیترین ملت جهان هستند تردید کرد؟ شاید برزیل جام‌های جهانی بیشتری (5 جام در مقایسه با 2 جام اروگوئه) برده باشد و چند نسل تیم‌های پرستاره پرورده باشد و آرژانتین برادر بزرگ‌تر اروگوئه هم در آن سوی رود نقره‌ای (ریورپلاته) بزرگ‌ترین ستاره‌های فوتبال جهان را معرفی کرده باشد، شاید هواداران آلمانی و ایتالیایی علاوه بر کامیابی متعدد تیم‌های ملی‌شان در جام‌جهانی یا جام ملت‌های اروپا به افتخارات باشگاه‌هایشان در معتبرترین رقابت باشگاهی (لیگ قهرمانان اروپا) بنازند ولی 2 غول آمریکای جنوبی و قدرت‌های اروپایی هر یک جمعیت چندین برابر اروگوئه و اقتصادهایی به مراتب بزرگ‌تر دارند. اگر سایز جمعیت و اقتصاد یک کشور را ملاک قرار دهیم، قطعا هیچ کشور دیگری نمی‌تواند با اروگوئه در عملکرد فوتبالش رقابت کند. اقتدار لاسلسته به 1916 بازمی‌گردد، زمانی که آنها برای نخستین نسخه کوپاآمهریکا به آرژانتین آمدند و آن را فتح کردند و سال بعد هم درست در همان جا دوباره میزبان را شکست دادند. در آن زمان و طی 15 سال پس از آن، اروگوئه بهترین تیم جهان بود. تیمی که 3 عنوان از 7 دوره بعدی جام قهرمانی آمریکای جنوبی را برد و علاوه بر این با فتح فوتبال المپیک به‌طور متوالی در سال‌های 1924 و 1928 همه را شگفت‌زده کرد. 2 سال بعد، اروگوئه این افتخار را داشت که نه‌تنها نخستین جام‌جهانی فوتبال را در 1930 میزبانی کند بلکه با هدایت کاپیتان افسانه‌ای‌اش «خوسه‌نا ساتزی» نام این ملت در تاریخ فوتبال جاودانه شد و آنها جام‌جهانی را بردند، و باز هم با شکست دادن آرژانتین. از همان روز بود که ورزشگاه بزرگ مونته‌ویدئو، لقب ورزشگاه سده (سنتناریو) را به خود گرفت و تبدیل به قلب فوتبال اروگوئه شد. اما اقدام بعدی اروگوئه‌ای‌ها در گسترش اجتماعی فوتبال در سراسر جهان، بازی دادن به بازیکنان سیاهپوست با اصالت آفریقایی در تیم ملی‌شان بود در حالی که در آن زمان که سیاهان برای آسمانیها به میدان می‌رفتند، تمام کشورهای حاشیه غربی اقیانوس اطلس از کانادا و آمریکا گرفته تا ونزوئلا، برزیل و آرژانتین دچار نژادپرستی وحشتناک علیه نژاد سیاه بودند. این موضوع در کشورهای آمریکای لاتین بیداد می‌کرد و اقلیت سفیدپوست اروپایی حاکم، خطوط نژادی پررنگی دور حقوق رنگین‌پوستان کشیده بود، طوری که در اغلب باشگاه‌های بزرگ حتی فوتبال بازی کردن برای غیرسفیدپوست‌ها ممنوع بود. اما در آن مقطع اروگوئه کشوری مترقی محسوب می‌شد که از دولتی پیشرو با اهداف بهسازی اجتماعی برخوردار بود و با این دیدگاه بود که خطوط نژادی شکسته شد. برای همین وقتی در فینال جام‌جهانی 1950 در ماراکانا، اروگوئه با سیاهانش برزیل را شکست داد، همراهی بسیاری از رنگین‌پوستان کشور شکست خورده را جلب کرد. آن پیروزی پیش از پیروزی‌های دهه بعد ستاره‌های سیاه یا دورگه برزیلی بر احراز هویت سیاهپوستان از طریق فوتبال تاثیرگذار بود. «آلسیدس گیگیا» که گل پیروزی‌بخش اروگوئه را در فاصله 11 دقیقه به پایان جام 1950 و در مقابل چشم 200 هزار برزیلی ورزشگاه ماراکانای ریودوژانیرو به ثمر رساند را می‌توان اولین سیاهپوست قهرمان تاریخ فوتبال نامید. دوست اروگوئه‌ای من «لانگیو» حالا می‌گوید: «هنوز هم هر وقت در برزیل بازی داریم، بخت بیشتری احساس می‌کنیم. آنها هم دوست ندارند به اروگوئه بیایند چون برای همیشه آن روز را به یاد دارند...».
منبع: مرکو پرس