گروه بينالملل: یک هفته از حمله خونین در نروژ میگذرد با این حال زواياي آن هنوز روشن نشده و حاشیههای این اقدام هولناک هر روز ابعاد تازهای به خود میگیرد. جالب آنکه ظاهرا خلأ قانونی موجود در ایالات متحده درباره فروش سلاح، سبب شده است که تروریست نروژی سلاحهای خود را از آمریکا تهيه کند.
یک عضو مجلس نمایندگان آمریکا با اشاره به این موضوع گفت که واشنگتن باید درباره قوانین سهلانگارانه فروش سلاح در این کشور که جنایاتی همچون قتلعام نروژ را امکانپذیر میکند، شرمنده باشد.
به گزارش پایگاه خبری MSNBC کارولین مککارتی، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا گفت: آمریکا باید از این مساله که قوانینش اجازه میدهد مهمات سنگین فروخته شده در این کشور در کشتار نروژ استفاده شود، خجالتزده باشد. او گفت: ما حکم مرگ به کشورهای دیگر جهان صادر میکنیم.
آندرس برینگ برویک، عامل حملات تروریستی روز 22 ژوئیه (31 تیرماه) نروژ پیش از انجام حملات یک مانیفست 1500 صفحهای در اینترنت منتشر کرده بود كه در آن شرح داده که چگونه از قوانین سهلانگارانه خرید سلاح در آمریکا استفاده کرده است. برویک در مانیفست خود مراحل آمادهسازی انجام حملات تروریستی را به شکل کامل شرح داده است. این تروریست نروژی در جریان 2 حمله جداگانه در اسلو و جزیره اوتویا دستکم 76 شهروند نروژی را به قتل رساند.
عضو مجلس نمایندگان آمریکا گفت: «متاسفانه هماکنون مشخص شده است که افراد به راحتی میتوانند اینجا بیایند، سلاح بخرند، خشابهای بزرگ بخرند و با هیچ مشکلی هم مواجه نشوند». وی با انتقاد از امکان تهیه آسان خشابهای با ظرفیت بالا در آمریکا گفت: این مساله قتلعام در مقیاس بزرگ را امکانپذیر میکند. وی در ادامه تاکید کرد: «چه تعداد انسان بیگناه باید بمیرند تا ما درک کنیم قوانین ایمن اسلحه در آمریکا میتواند زندگی انسانها را نجات دهد؟». مک کارتی همچنین گفت که مانیفست برویک یکماه پس از پیام ویدئویی آدم غدان، سخنگوی القاعده درباره استفاده از ضعفهای موجود در قوانین خرید و فروش سلاح در آمریکا منتشر شده است.
خشابهای با ظرفیت بالا پیش از این چندین بار در قتلعام شهروندان آمریکایی نیز استفاده شده است. در یکی از آخرین نمونهها در حملهای که در تاسکن ایالت آریزونای آمریکا انجام شد، 6 تن کشته و 13 تن مجروح شدند. گابریل کیلفورد، نماینده مجلس نمایندگان نیز در میان مجروحان حادثه بود. انجمن ملی تفنگ آمریکا با رد قانون پیشنهادی مککارتی اعلام کرده است که این قانون حملهای به اصلاحیه دوم قانون اساسی آمریکاست و خشابهای بزرگ یکی از ابزارهای معمول دفاع شخصی در این کشور است. ممنوعیت فروش خشابهای با ظرفیت زیاد یک بار در سال 1994 تصویب شد ولی در سال 2004 دوره زمانی آن قانون به پایان رسید و دیگر تمدید نشد.
دريافت اسلحه از آمريكا به وسيله پُست!
برویک در مانیفست خود شرح داده است که 10 خشاب 30 دور را از یک تولیدکننده مهمات آمریکایی خریده است و این مهمات برای وی با پست ارسال شدهاند. برويك در حمله خود از 3 اسلحه Pump Action Shotgun ،Bolt Rifle وRuger mini-
14 استفاده كرده كه آخري سلاح محبوبش بوده است. وی در اين مانیفست نوشته است که هر یک از خشابها را به قیمت 34 دلار خریداری کرده است و مجموع هزینه تهیه مهمات برای وی 550 دلار بوده است. سوال مهمي كه پيش ميآيد اين است كه چگونه اين سلاحها از طريق اداره پست در اختيار برويك قرار گرفته است.
افزایش انتقادات از پلیس نروژ
در همین حال ینس استولتنبرگ، نخستوزیر نروژ اعلام کرد: کمیسیونی برای تحقیق درباره بمبگذاری و تیراندازی روز ۲۲ ژوئیه در اسلو و جزیره اوتویا تشکیل میشود. او گفت: این کمیسیون که همه احزاب سیاسی با تشکیل آن موافقت کردهاند، همه اتفاقات مربوط به آن حادثه را تحلیل خواهد کرد. نخستوزیر نروژ همچنین یک برنامه یادبود ملی را اعلام کرد و گفت: دولت بخشی از هزینه مراسم خاکسپاری قربانیان را تامین خواهد کرد. این در حالی است که سرعت واکنش پلیس به حمله دوم آندرس برینگ بريويك در جزیره اوتویا زیرسوال رفته است. مقامات پلیس نروژ در روزهای پس از انجام حوادث اعلام کردهاند پلیس نروژ 90 دقیقه پس از آغاز تیراندازی در جزیره اوتویا به محل حادثه رسیده است. سرعت واکنش پلیس و اینکه چرا هلیکوپتری برای رسیدن سریعتر پلیس به جزیره وجود نداشته از جمله مسائلی هستند که مورد انتقاد قرار گرفتهاند. یک هفته پس از حملات تروریستی 31 تیرماه بعضی از کارمندان دولتی به تدریج به سر کارهای خود بازمیگردند. در نخستین حمله تروریستی این روز در بمبگذاری اسلو شماری از ساختمانهای دولتی از جمله دفتر نخستوزیری بشدت آسیب دید. استولتنبرگ درحال حاضر در ساختمان وزارت دفاع در بخش دیگری از شهر کار میکند. هنوز معلوم نیست که آیا ساختمان نخستوزیری بازسازی میشود یا تخریب خواهد شد.
برويك همدست داشته، نداشته ؟!
افزون بر این مقامهای نروژی در اظهارنظرهايي متناقض معتقدند بريويك به تنهایی عمل کرده است. برویک در بازجوییهای اولیه گفت با شبکههای تروریستی دیگری همکاری داشته است اما پلیس اعلام کرد برویک تنها عمل کرده و همدستی نداشته است. پس از انجام حملات، مقامات و رسانههای نروژی اعلام کردند، برویک به گروههای راستگرای افراطی وابسته است و حتی اخباری درباره ارتباط وی با گروههای انگلیسی منتشر شد. با این حال رئیس سازمان اطلاعات داخلی نروژ گفته که تاکنون شاهد و مدرکی که حاکی از ارتباط بريويك با گروههای راست افراطی نروژ یا کشورهای دیگر باشد به دست نیامده است. او در عین حال افزود که درباره احتمال وجود همدست یا همدستانی برای بريويك تحقیقاتی در جریان است. به اذعان رسانههاي محلي در يك هفته اخير يك سردرگمي در اعلام مواضع مقامات نروژي مشهود بوده كه خود بر ابهامات پرونده افزوده است. اين مقامات در روز اول حادثه سعي داشتند عامل حملات را گروههاي مسلمان معرفي كنند.
هویت قربانیان
اینها در شرایطی است که هنوز هویت همه مقتولان شناسایی نشده است. پلیس نروژ در ساعات ابتدایی پس از حملات تروریستی نروژ اعلام کرد، 93 تن در این حملات کشته شدهاند اما پس از چند روز تخمینهای اولیه کاهش یافت و شمار کشتهشدگان حملات تروریستی دوگانه 76تن اعلام شد. هنوز هویت تمام کشتهشدگان به طور کامل افشا نشده و تعدادی از حاضران در جلسه شاخه جوانان حزب کارگر در جزیره اوتویا مفقود هستند. تاکنون هویت و آدرس تعدادی از قربانیان اعلام شده است و مقامات پلیس نروژ گفتهاند که هر روز اسامی جدیدی را اعلام خواهند کرد تا بهتدریج هویت همه قربانیان مشخص شود و بستگانشان هم مطلع شوند. بنا بر گزارش پليس نروژ از آن جا که گلوله به صورت برخی از قربانیان این حمله اصابت کرده، شناسایی این افراد به کندی صورت میگیرد.
عضو شبكه تروريستي ضداسلامي
آندرس بريويك در تازهترین اعترافات خود اعلام کرده که وی بخشی از یک شبکه تروریستی ضداسلامی است که علاوه بر نروژ و سوئد، در کشورهای دیگر هم عضو دارد. روزنامه انگلیسی گاردین در خبری به نقل از وکیل برویک نوشت که وی عضو شبکه ضداسلامی بوده و هماکنون دیگر اعضای این شبکه در چند کشور اروپایی فعالند. بر پایه این گزارش، نشست تفهیم اتهام بريويك، غیرعلنی بود چرا که مقامات نگران این بودند وکلای بريويك برای متواری شدن، سیگنالهایی را در اختیار دیگر اعضای این شبکه بگذارند. بريويك گفته است که گروه آنان، 2 حلقه در نروژ و چندین حلقه دیگر در کشورهای دیگر اروپایی دارد و این در حالی است که مقامات پلیس نروژ نیز با تردید به اظهارات بريویک نگاه میکنند. در همین حال پدر بریویك نیز هفته گذشته در گفتوگویی با رسانهها گفت: «پسر من یك تروریست است و من دیگر با این تروریست هیچ ارتباطی ندارم». وی همچنین به رسانهها گفت که بهتر بود پسرش خودكشی میكرد تا اینكه این همه انسان را بكشد. پدر بریویك در حال حاضر در یك روستای كوچك در جنوب فرانسه بسر میبرد و پسرش را از 15 سالگی ندیده است.