اسدالله خسروی: این روز‌ها سر هر کوی و برزن نام بانکی جدید خودنمایی می‌کند که بانیان آن ابتدا با نیت خدمات‌دهی مناسب و مدرن از بانک مرکزی مجوز تاسیس گرفته‌اند. اگرچه صدور مجوز‌ها در تاسیس بانک‌ها، موسسات مالی و اعتباری جدید و صرافی‌ها در راستای افزایش سطح خدمات نوین الکترونیکی در یک رقابت سالم و برای جلب رضایت مشتریان است اما آنگونه که مشاهده می‌شود تعدد شعب بانکی به نام‌های مختلف تجاری، ملی، مذهبی و نهادی طی چند سال اخیر، نوآوری خدمات پیشرو متناسب با پیشرفت جهانی را به همراه نداشته و بیشتر آنها میزان فعالیت خود را متمرکز سودآوری‌های کلان اقتصادی کرده‌اند. به عبارت دیگر بانک‌ها این روز‌ها از وظایف خود که همانا «واسطه وجوه» هستند فاصله گرفته و خود با توجه به داشتن منابع برای دستیابی به سودآوری‌های هنگفت وارد بازار بورس، بیمه، مسکن و حتی کارگزاری شده‌اند. با توجه به این موضوع بانک مرکزی اخیرا با هشدار به برخی بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری که شرایط قوانین و قواعد بانک مرکزی را در فعالیت‌های خود رعایت نمی‌کنند محدودیت‌هایی ایجاد کرده و با آهنگ کند صدور مجوز به بانک‌ها و موسسات جدید مالي و حتی صرافی‌ها به دنبال شفاف‌سازی در رتبه‌بندی بانک‌ها و موسسات مالی است تا روند فعالیت آنها در ارائه خدمات کنترل و بررسی شود. قائم‌مقام بانک مرکزی در گفت‌و‌گو با «وطن‌امروز» عدم همراهی این بانک در ارائه صدور مجوز بانک‌های جدید، موسسات و صرافی‌ها را به جهت فعالیت نامتعارف اخیر برخی آنها در سرویس‌دهی مناسب عنوان کرد و گفت: برخی بانک‌ها متاسفانه با خروج از رسالت کاری خود به بنگاه‌های اقتصادی سودآوری تبدیل شده‌اند که این روند موجب حساسیت بانک مرکزی در ارزیابی صدور مجوز‌ها و رتبه‌بندی بانک‌ها شده است. سیدحمید پورمحمدی با بیان اینکه هیات مدیره بانک‌ها باید از علم و تجربه کافی در نحوه بانکداری برخوردار باشند، افزود: اقدام بانک مرکزی در تایید صلاحیت مدیران بانکی به همین منظور است.وی در پاسخ به اینکه ایجاد بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری جدید چه تاثیری در تسریع خدمات و تنوع آن به مشتریان و اقتصاد کشور بجا می‌گذارد، افزود: در صورتی که بانک‌های جدید با هدف تامین نقدینگی بخش‌های مختلف اقتصادی، گسترش سرمایه‌گذاری و تامین نیاز شهروندان فعالیت کنند گام‌های مثبتی در جهت توسعه اقتصادی کشور برداشته می‌شود که متاسفانه برخی از آنها در جهت سودآوری بیشتر به نقش بازاریابی و دلالی روی آورده‌اند که این رویه به ضرر اقتصاد کشور و عدم رقابت سیستم بانکی منجر شده است. وی به حساسیت بانک مرکزی در کنترل و ارزیابی برای صدور مجوز ایجاد بانک، موسسات مالی و صرافی‌ها اشاره کرد و گفت: تاسیس بانک‌ها باید با شرایط و قواعد بانک مرکزی صورت گیرد و ایجاد صرافی‌ها نیز بستگی به ارزیابی خاص دارد چراکه اکنون بیش از 20 هزار متقاضی ایجاد صرافی در کشور وجود دارد و بانک مرکزی در اواخر سال گذشته مجوز 600 صرافی را تایید کرده و تا چند ماه آینده پس از ارزیابی مراحل ایجاد صرافی‌ها بتدریج واجدان شرایط مجوز تاسیس صرافی دریافت می‌کنند.
آغاز دور جدید ردصلاحیت مدیران بانکی
تأیید شد
قائم مقام بانک مرکزی همچنين برخی اخبار مبنی بر آغاز دور جدید تایید و ردصلاحیت هیات مدیره بانک‌های دولتی و خصوصی را تایید کرد. سیدحمید پورمحمدی گفت: دور جدید بررسی تایید و رد صلاحیت هیات مدیره نظام بانکی را از یک بانک خصوصی آغاز کرده‌ایم. وی از ارائه هرگونه توضیح بیشتر در این باره خودداری کرد اما اظهار داشت: بزودی در این باره اطلاع‌رسانی خواهیم کرد. مقامات ارشد بانک مرکزی به بخش تایید صلاحیت این بانک اطلاع داده‌اند که با بررسی سوابق اعضای هیات مدیره نظام بانکی، اسامی مدیرانی که سابقه امور بانکی چندانی ندارند، استخراج و از هیات مدیره کنار گذاشته شوند. این موضوع که به تازگی از یک بانک خصوصی آغاز شده است بزودی بانک‌های دیگر را هم شامل خواهد شد. براساس تبصره 3 ماده 96 قانون برنامه پنجم توسعه، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران براساس مقررات قانونی، اختیار سلب صلاحیت حرفه‌ای و لغو مجوز و محکومیت متخلفان فعال در حوزه پولی به پرداخت جریمه را دارد. در صورت سلب صلاحیت حرفه‌ای، اعضای هیات مدیره و مدیران عامل بانک‌ها و موسسات اعتباری توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از مسؤولیت مربوط منفصل می‌گردند. ادامه تصدی مدیران مربوط در حکم دخل و تصرف غیرقانونی در وجوه و اموال عمومی محسوب می‌شود.
خطر افزایش بانک‌ها؛ خلق پول
افزایش نقدینگی و تورم
ابوالقاسم جمشیدی کارشناس اقتصادی در پاسخ به اینکه آثار اقتصادی افزایش بانک‌های جدید را چه‌طور ارزیابی می‌کنید؟ گفت: از نظر من، تنها خطر تاسیس این بانک‌ها، خلق پول ناشی از فعالیت آنها و در نتیجه افزایش نقدینگی و تورم است. خلق پول چون در تولید مصرف نمی‌شود، خطرناک است. خلق پول زمانی مناسب برای اقتصاد است که به سمت تولید هدایت شود. جمشیدی تصریح کرد: در شرایط تحریم، با توجه به اینکه مواد اولیه، تجهیز ماشین‌آلات و بهره‌گیری از تکنولوژی‌های جدید، برای واحدهای تولیدی بسیار گران تمام می‌شود، در نتیجه محصول تولیدی نیز گران و غیرقابل رقابت با محصولات وارداتی که از حمایت‌های تشویقی نیز برخوردار است، می‌شود. وی افزود: اگر فضای کسب و کار در تمام زمینه‌‌ها رقابتی بود و فضای رقابتی محدود نبود، فعالیت بانک‌های جدید می‌توانست به نفع اقتصاد کشور باشد، ولی در شرایط فعلی این کار، هزینه‌هایی را به اقتصاد ملی تحمیل می‌کند. به اعتقاد من بانک مرکزی باید در دادن بیش از حد مجوز تاسیس بانک‌های جدید تجدیدنظر کند. از سویی نباید زیر برخی فشارها، به ارائه مجوز اقدام کند. لازمه ایجاد بانک‌های جدید، ایجاد فضای رقابتی و کسب و کار است. در شرایطی که فضای کسب و کار رقابتی نیست، ایجاد بانک‌های جدید دلیلی ندارد، چرا که در این شرایط قیمت تمام شده پول بالاست و هزینه آن را باید مصرف‌کننده بپردازد که خود تحت فشار تورم سالانه قرار دارد.
توقف ارائه مجوز به بانک آریا
براساس آخرین تصمیم‌گیری‌ها در بانک مرکزی، روند ارائه مجوز به بانک آریا توسط بانک مرکزی متوقف شد، این در حالی است که بانک آریا به عنوان بانکی جدید درخواست اخذ مجوز از بانک مرکزی را ارائه کرده بود. همچنين توسعه بانک گردشگری به عنوان بانکی نوپا که به تازگی مجوز فعالیت از بانک مرکزی را دریافت کرده است، طبق ابلاغیه بانک مرکزی متوقف شد.براساس اين گزارش روند مجوزدهی بانک مرکزی به بانک‌های جدید متوقف شده است، در حالی که سال گذشته بانک مرکزی یکی از برنامه‌های مهم خود را بررسی ارائه مجوزهای جدید بانکی اعلام کرده بود. رامین پاشایی‌فام معاون سابق اقتصادی بانک مرکزی درباره توقف ارائه مجوزهای جدید بانکی گفت: باید اجازه داد که در فضای رقابتی هر متقاضی تاسیس بانک وارد بازار فعالیت شود، محدود کردن ارائه مجوزهای بانکی باعث ایجاد رانت و سرقفلی برای بانک‌هایی می‌شود که در حال فعالیت هستند، بسیاری از موسسات اعتباری طی سال‌های گذشته بدون مجوز بانک مرکزی فعالیت می‌کردند که نظارت بر عملکرد ساماندهی ارائه مجوز به آنها در دستور کار بانک مرکزی قرار گرفته است. وی با ابراز مخالفت از ایجاد رانت با عدم ارائه مجوزهای جدید توسط بانک مرکزی، تاکید کرد: سرعت گردش پول نشان می‌دهد که نیازمند تغییر هستیم.