این نوشته چند نکته مختصر است درباره اظهارات اخیر سیدحسن خمینی در جمع برخی اصلاحطلبان. فارغ از مشی جریانی حسن خمینی و بهرغم پیدا بودن ماهیت عقیدتی وی در عرصههای اجتماعی، به 2 مورد از مواضع وی اشاره میشود. او گفته است: «بيکاري گسترده و فقر عميقي در جامعه وجود دارد و وضع معيشتي سختي حاکم است.» انتخاب واژگان «گسترده، عمیق و سخت» برای توصیف بیکاری، فقر و معیشت به خوبی مختصات ذهنی گوینده درباره این مقولات را آشکار میکند.
انتظار نبوده و نیست که مبنای این قبیل اظهارات در کلام گوینده بیاید تا شاهدی بر قوام بنای ادعا باشد و بر همین سبیل قرار نیست وی در ادامه این ادعا به تشریح مبانی اقتصادی در وضع معیشتی چند سال اخیر بپردازد که نه تخصصی بر او بار است و نه چندان سادهزیست که ادعا شود وضع معاش جامعه برای وی ملموس است. شاید این بار نیز همانند ماجرای اعتراض به پخش مستند «شاخص»، اين اظهارات صرفا واکنشی باشد به شنیدههای نزدیکان از وضع اقتصادی! با این حال اما روا نیست، آن هم از یک روحانی و متولی بیت امام(ره) که شرایط کشور را آنگونه که نیست نشان دهد. انتظارها از حسن خمینی این است که به بدیهیات اقتصادی احترام بگذارد و اگر به وی توصیه میشود درباره مسائل اقتصادی سخنی بگوید، به عنوان مثال از ضریب جینی بگوید که نشانگر شکاف اقتصادی است و در دولت خاتمی به بیشترین میزان خود یعنی 42/0 رسید اما در دوره احمدینژاد کمترین رقم در 24 سال گذشته یعنی 38/0 را ثبت کرد و این یعنی افزایش درآمد پابرهنهها؛ همانهایی که امام، انقلاب را مدیون آنان و پایینشهریها میدانست. انتظار از حسن خمینی این است که به گسترش بیمههای اجتماعی و افزایش دریافتی کمیته امداد، ساخت 30 هزار واحد مسکونی برای محرومان کمیته امداد، افزایش 2 میلیون نفری افراد تحت پوشش بیمه اجتماعی، افزایش 19 برابری ساخت مسکن برای محرومان، 2 برابر شدن سرانه وام بازنشستگان، رشد 32 درصدی گازرسانی به روستاها و... اشاره کند چرا که به فرموده امام(ره): «طریق اسلامی این است که مستضعفین را حمایت کنند».
آیا هدفمندی فقر را عمیقتر کرد یا اینکه اصطلاحی به عنوان فقر مطلق را از فضای اقتصادی کشور حذف کرد؟ انتظار از سیدحسن خمینی این بود که اندکی قبل از سخنرانی خود در جمع دوستان اصلاحطلبش، گزارش صندوق بینالمللی پول درباره وضع اقتصادی ایران را مطالعه میکرد؛ گزارشی که چشمانداز روشنی را برای رشد اقتصادی ایران پیشبینی کرده و طی روزهای اخیر موجب سکوت مخالفان اقتصادی دولت شده است. آياحسن خمینی هنوز این گزارش را نخوانده است؟ شاید اعتبار شنیدهها بیشتر از چنین گزارشات معتبری باشد. از زبان امام خمینی(ره) این توصیه یادآوری میشود: «همه چیزهایی که ما داریم از این مردم است یا خصوصا از این مستضعفین، آن بالاییها به مردم کاری ندارند.» انتظار از سیدحسن خمینی این است که ضدیت سیاسی او با رئیسجمهور نباید به شأن رفیع بیت امام خدشهای وارد کند. به عبارت دیگر نباید این ضدیت با پوشش بیت امام(ره) دنبال شود. تمام اعتبار او به حضورش در بیت امام(ره) است و بسیار جفاست در حق امام و انقلاب اگر برخلاف سیره معظمله رفتار شود.
نکته دوم در صحبتهای او اینگونه بود: «همه ميخواهيم جامعه اسلامي شود اما اگر مسؤولان جامعه منيت را کنار نگذارند، جامعه هرگز اسلامي نخواهد شد».
حقیقتا سخن حقی است که باید در جایگاه حقیقی خود مورد استفاده قرار گیرد. خودبزرگبینی و احساس تملک بر یک مجموعه آن هم به واسطه نسبت نسبی، نوعی تلقی الیگارشیک از مجموعه حکومت و به تبع آن بروز و ظهور رفتارهای بیگانه با انتظارات توده مردم که در برخی موارد به ضعف استقلال در فهم امور تنه میزند، آفات یک کنشگر سیاسی است که البته سزاوار است در این قلم، نوباوگی کنشگر نیز مورد اشاره قرار گیرد تا اندکی فهم شرایط واقعیتر شود.
منیتزدایی از مکارم اخلاق است و جای امیدواری است که آقاي سیدحسن خمینی بر این رذیله واقف شدهاند. ايشان طی 2 سال گذشته رفتارهایی مرتکب شدند که توده مردم که علاقهمندان واقعی به امام(ره) هستند، از آنها رنجیدهخاطر شدند. ریشه همه این رفتارها نیز «منیت» و احساس «آقازادگی» بوده است. منیت و خودبزرگبینی است که موجب میشود رئیسجمهور 25 میلیونی هیچگاه در حرم امام(ره) مورد استقبال قرار نگیرد. منیت و خودبزرگبینی است که موجب میشود در جلسات دوستان فتنهگر، صراحتا به عدم تقلب در انتخابات اعتراف شود اما این واقعیت بسیار مهم هیچگاه نه در قالب اعتراف و نه در قامت اصلاح نمودار نشود! آیا نادیده انگاشتن رای مردم و تعجیل در اعلام همبستگی با فتنهگران از عوارض منیت و روح خودکامگی نیست؟ آیا سیلی زدن به وزیر کشور آن هم به یک دلیل کاملا شخصی از حقوق قطعی خودبزرگبینی نیست؟
این رفتارها در راستای اسلامی کردن جامعه است؟ قطعا خیر! امیدواریم آنچه حسن خمینی به آن پی برده، یعنی پرهیز از منیتها و خودبزرگپنداریها، در عمل مشاهده شود تا شأن بیت امام(ره) حفظ شود.