گروه سیاسی: افزایش نقش ایران در خاورمیانه که از جمله دستاوردهای بهار عربی است، شکل جدیدی به روابط کشورهای فعال در عرصه سیاسی منطقه داده است. يك پايگاه اينترنتي روسي با اشاره به رويدادهاي منطقه خاورميانه نوشته است: تحولات منطقه نزديكي ايران و روسيه را گريزناپذير کرده است. در اين گزارش، با اشاره به مصاحبه اخير علياكبر صالحي، وزير امور خارجه ايران خاطرنشان شده که ايران مهمترين همسايه روسيه است كه با راهبرد محاصره اين كشور از طرف كشورهاي غربي مقابله ميكند. اينوسمي نوشت: پيام ايران صريح بود و روسيه به اين كشور نياز دارد و بدون شك روابط روسيه و ايران بار ديگر در مركز توجه قرار ميگيرد و اين امر در شرايط برهم خوردن روند «نوسازي» روابط روسيه و آمريكا رخ ميدهد. ایرانيهاو روسها تهدیدهای مشترکی را احساس میکنند که آنها را به هم نزدیکتر نگه میدارد؛ سامانه دفاع موشکی که آمریکا نقشه آن را برای منطقه کشیده است، ناآرامیها در سوریه و حضور آمریکاییها در عراق و افغانستان. روسیه پس از ناآرام شدن سوریه و آغاز جنگ در لیبی احساس میکند در حال از دست دادن کامل جای پای خود در منطقه است و این تنها ایران است که میتواند مجرایی برای بازگشت دوباره مسکو به معادلات منطقهای باشد. نکته مهم در اینجا این است که روسیه جزو نخستین کشورهایی بود که به نقش حیاتی ایران در تعیین الگوی آینده منطقه پی برد و وارد رایزنی منطقهای با ایران شد.در شرايطي كه اين قبيل مسائل بروز كرده است، مسكو قصد انجام گفتوگوهاي راهبردي با تهران را دارد و قرار است اواخر هفته آينده نيكلاي پاتروشف، دبير شوراي امنيت ملي روسيه به تهران سفر كند و بلافاصله پس از آن علياكبر صالحي، وزير امور خارجه ايران براي ديداري رسمي به مسكو سفر ميكند. وزارت امور خارجه ایران در بیانیهای اعلام کرده که در مدت زمان حضور دبیر شورای امنیت ملی روسیه در ایران محور اصلی مذاکرات همکاریهای هستهای 2 کشور خواهد بود. تهران از زمان اوجگیری تحریمهای بینالمللی علیه خود روسیه را برای پایان دادن به کار نیروگاه بوشهر تحت فشار گذاشته است. تهران امیدوار است با از سرگیری فعالیت روسها در بوشهر به نوعی از فشار تحریمها بر برنامه هستهای خود بکاهد. پیشبینیها حاکی از این است که اگر دبیر شورای امنیت ملی روسیه در ایران به توافق شفاهی با ایرانیها برسد سفر صالحی میتواند تیر خلاص به اختلافها باشد. برخی ادعا میکنند در جریان سفر صالحی به روسیه احتمال برونرفت پرونده هستهای ایران از بنبست وجود خواهد داشت. همچنین گفته میشود گسترش همکاریهای اقتصادی بدون شک در دستور کار پاتروشف قرار خواهد داشت. روسها در یک سال گذشته به دنبال یافتن فرمولی بودهاند که بتوانند با گریز از تحریمها روابط تجاری خود با ایران را تقویت کنند و در عین حال این کار به نحوی انجام شود که به روابط این کشور با آمریکا آسیب نرساند. اگر مدالیته روسی در بحث هستهای به نتیجه برسد به نظر میرسد یافتن چنین فرمولی هم دشوار نخواهد بود. به گزارش ایرنا، نويسنده با اشاره به راهاندازي نيروگاه هستهاي بوشهر در هفتههاي آينده، نوشت: تهران و مسكو بهرغم اعتراضهاي آمريكا و اسرائيل براي راه اندازي اين نيروگاه آماده شدهاند. در گزارش اين منبع همچنين اضافه شده است: مسكو همه تلاش خود را براي جلوگيري از استقرار تسليحات پدافند موشكي آمريكا در منطقه درياي سياه بويژه در تركيه به عمل ميآورد و اين سياست در راستاي منافع جمهوري اسلامي ايران در منطقه است. نماينده روسيه در سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) موضع مخالف روسيه با استقرار اين تسليحات را صريحا اعلام كرد. پایگاه اینترنتی اینوسمی همچنین به مواضع مشترك ايران و روسيه در مساله سوريه و مخالفت با مداخله خارجي در اين كشور اشاره و خاطرنشان كرد: در حالي كه روسيه تلاشهاي ديپلماتيك خود را بر خاورميانه در اين زمينه متمركز كرده است، ايران هم براي جلوگيري از سوءاستفاده كشورهاي غربي در مساله سوريه تلاش ميكند و تهران از اين موضع مسكو رضايت دارد. اينوسمي به نقل از وزير امور خارجه ايران نوشت: در مساله سوريه شاهد تحريف هدفمند مطالبات مردم سوريه از طرف نيروهاي سياسي خارجي هستيم كه در جهت منافع استعمار است و اين سياست غيرقابل قبول است. روزنامه آسیا تایمز با اشاره به نزدیکی تهران و مسکو نوشته است: جنس رابطه میان تهران و مسکو همواره به نوعی در خفا ادامه داشته اما هر بار اوضاع در خاورمیانه و منطقه متشنج شده این رابطه به راحتی به مرکز ثقل این تحولات تبدیل شده است. آسیاتایمز با اشاره به تحولات عراق آورده اسـت: روسها ذکاوت ایرانیها را در تعیین جایگاه در این کشور ستایش میکنند. ایرانیها بدون اندک جنگي با آمریکا، سهم سیاسی خود از عراق پس از صدام را گرفتند. ایران با صدای بلند حضور بیشتر نیروهای آمریکایی در عراق را تقبیح کرده و این در حالی است که روسهای زیرک از این بازی عقب ماندند. نه مسکو و نه تهران هیچکدام در خاورمیانه بیثبات نفعی برای خود نمیبینند. هر دو خواهان پایان یافتن حاکمیت آمریکا بر منطقه به سبک و سیاق روزهای جنگ سرد هستند. از تفاهمها گذشته رابطه میان ایران و روسیه زمانی بهبود پیدا خواهد کرد که هر دو این کشورها بتوانند دیوار محکمی از اعتماد دوجانبه را اطراف خود بکشند. ایرانیها با روی کار آمدن باراک اوباماي دموکرات و عزمش برای نزدیکی به روسها بیم این را داشتند که مبادا روسها به هم پیمان ایالات متحده در منطقه تبدیل شوند. علاوه بر این روسها تاکنون بارها درباره به پایان رساندن کار خود در بوشهر تعلل کردهاند که همین مساله منجر به بیاعتمادی ایرانیها نسبت به آنها شده است. به گزارش ایران دیپلماسی، روزنامه آسیا تایمز در ادامه آورده است: حقیقتی غیرقابل انکار در این بین وجود دارد و آن هم این است که قدرت ایران در منطقه در حال افزایش است. تنش در لیبی، بحران در سوریه، ادامه روابط سرد ترکیه و اسرائیل، برهم خوردن مثلث عربستان، اسرائیل و آمریکا، نزدیکی مصر به ایران و قوت گرفتن احتمال رای مثبت شورای امنیت به کشور مستقل فلسطین از منطقه خاورمیانه و جهان اسلام غوغایی غیرقابل باور ساخته است. علاوه بر این چین نیز هر روز با ایالات متحده فاصله بیشتری میگیرد و به تهران نزدیکتر میشود. مسکو به خوبی میداند ادامه روند سرد رابطه با تهران تنها و تنها این کشور را تبدیل به بازندهای در شطرنج سیاسی جدید خاورمیانه میکند. دوستی جدی و صمیمی با ایران میتواند باز مسکو را در قلب این بازی قرار دهد. با این حال روابط ایران و روسیه با ظرفیتهایی که وجود دارد اصلا منطبق نیست. به عقیده کارشناسان روسیه و ایران برای اینکه روابط شان قویتر و پایدارتر باشد، باید مبادلات تجاری و اقتصادی خود را گسترش دهند که این مساله به طور طبیعی موجب پایداری روابط میشود. مشاور شورای امنیت ملي روسیه در این باره میگوید: متاسفانه اخیرا امکان گسترش همکاری کاهش پیدا کرده است. به عقیده من باید راهها و زمینههای جدیدی را برای همکاری پیدا کرد. متاسفانه ما در یکگرداب گرفتار شدهایم. با وجودی که زمینههای فراوانی برای همکاری بویژه در تهران هست از آن استفاده نمیشود. انرژی، یکی از عرصههای مهم همکاری 2 کشور است که البته تنها زمینه موجود نیست. به نظر من روسیه و ایران باید پیشنهادات و نظرات خود را بیان کنند.