سال گذشته رشد ميزان شاخصها و خودنمايي بورس ايران بر بام بورسهاي جهان گمانهها را به سويي برد كه تا روزهاي آغازين 90 نيز اين خودنمايي ادامه داشته و روزهاي طلايي را رقم خواهد زد. در واقع زمانی که رشد شاخصها در ماههای ابتدای سال با رونق خاصی همراه بود و سهامداران در انتظار روزهای درخشانتری بودند، شاخص بورس قلعه 26 هزار واحدی را فتح کرد تا این بار بارقه امید بیشتری به دل سهامداران بنشیند. اما بروز رخدادها و تحولاتی نظیر بحران سکه، ارز و رخدادهای مالی جهانی از چندی پیش تا حدی امیدها را به یأس مبدل کرده طوری که شاخص بورس اکنون با نوسان رشد شاخص و سیر نزولی همراه است. اما از آنجایی که بورس ایران بیشتر بومی است و نقش سرمایهگذاران خارجی در آن کمرنگ دیده میشود، یعنی شرکتهای خارجی زیادی در بازار سرمایه کشورمان جا ندارند همچنین در مقابل شرکتهای ما نیز در بورسهای جهان درج نشدهاند، بیشک بحران اقتصاد جهانی تاثیر آنچنانی بر بورس کشورمان به جای نمیگذارد، بنابراین نباید تصور کرد با سقوط بورسهای جهانی چون بازارهای سرمایه نیویورک، مالزی یا کشورهای اروپایی، بورس ما نیز تحتتاثیر منفی قرار گیرد. البته شرکتهای پذیرفته شده در بورس به 2 دسته تقسیم میشوند؛ يك دسته از آن شرکتهایی هستند که درآمد سود آنها با قیمتهای جهانی مرتبط است (شرکتهایی نظیر مس، سنگآهن، آلومینیوم، فولاد، پتروشیمی و...) که چنانچه قیمت جهانی آنها بالا یا پایین شود سودآوری آنها نیز متناسب با نوسان قیمت جهانی خواهد شد اما باید این نوید را به سهامداران داخلی داد که چون بازار سرمایه ما و قیمت محصولات داخلی نیز ارتباط چندانی با قیمت کشورهای جهان ندارد، بورس کشور از خطر سقوط شاخصها متناسب با کاهش جهانی مصون خواهد بود ولی به هر حال یک تاثیر رفتاری و روانی ممکن است در بازار سرمایه ایجاد کند که آن نیز بسیار کوتاهمدت خواهد بود. به طور مثال کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی که به کاهش محصولات پتروشیمی و مشتقات نفتی میانجامد باز نمیتواند تاثیر بالایی بر سود و زیان شرکتهای داخلی درج شده در بورس بگذارد چرا که شرکتهای داخلی همیشه قیمت محصول خود را با قیمتهای جهانی ابتدا پایینتر در نظر گرفته و در شناسایی سود و زیان پیشبینیهای خود را کردهاند تا مثلا با نوسان قیمت جهانی نفت، سهامداران شرکتهای بورسی دچار زیان نشوند. به هر حال برخورداری ایران از قابلیتهای خاص معدنی و ذخایر سرشار طبیعی این امکان را به وجود آورده تا سرمایهگذاران بویژه سرمایهداران خارجی، سرمایههای خود را به ایران بیاورند چرا که اکنون بازار سرمایه کشور علاوه بر شفافیت خاص از سلامت و استحکام ویژهای نسبت به دیگر بازارهای متزلزل سرمایه جهان برخوردار است و اکنون که دور جدید بحران مالی غرب و ریزش شاخصهای بورس در اکثر کشورها در راه است، ایران میتواند گزینه مناسبی برای سرمایهگذاران خارجی باشد. البته این روزها شاخص بورس ایران نیز متاثر از بحران مالی جهانی، تا حدی افت کرده تا جایی که در جریان معاملات بورس تهران و تحتتاثیر بحران مالی دنیا و کاهش قیمت نفت و فلزات اساسی، شاخص کل بورس دومین ریزش بزرگ خود را در هفته قبل، تجربه کرد و با 374 واحد کاهش به کار خود پایان داد. حال جای سوال است که چرا باید این اتفاق بیفتد؟ با چنین اوصافی باید گفت چرا بورس ایران هم تحتتاثیر دیگر بورسها و کاهش قیمتهای جهانی قرار گرفته است. به دیگر سخن سوال اینجاست که آیا اقتصاد ایران ارتباطی با اقتصاد آمریکا دارد؟ آیا سهم ایران در مناسبات اقتصاد جهانی به حدی است که از رویدادهای مثبت و منفی اثر بگیرد و اثر بگذارد؟ مسلم است که خیر، پس میتوان گفت در بورس ایران هم عدهای سوداگر که سال گذشته سود قابل توجهی را به دست آوردهاند موجب بروز ریزش قیمتها شدهاند. در واقع بورس ایران بدون دلیل خاصی طی سال پیش با رشد کمسابقهای در 7 سال گذشته مواجه شد که این گروه سوداگر با تکیه بر برنامه حمایتی دولت از بازار سرمایه، درصددند با مخدوش کردن شرایط عادی بازار سهام کشور و ربط دادن افت قیمتها به مسائل جهانی، زمینه ریزش قیمتها را فراهم کنند تا قادر به خرید ارزان سهام شرکتهای آیندهدار شوند. برای همین است که عدهای از کارگزاران معتقدند این شرایط بهترین زمان برای خرید است.