در سال دهم هجری در مسیر بازگشت پیامبر اكرم (صلی‌الله علیه و‌آله وسلم) و مسلمانان از حجهًْ‌‌الوداع، پس از آنكه فرمان الهی مبنی بر انتصاب حضرت امیرالمومنین به عنوان خلیفه و جانشین پیامبر به انجام رسید، فرشته وحی نازل شد و آیه مشهور «اكمال دین» را ابلاغ کرد كه یكی از فرازهای آن بدین شرح است: «الیَومَ یَئِسَ الّذینَ كَفَرُو امِن دینِكُم فَلا تَخشَوهُم وَاخشَونِ...» (مائده، 3) در این بخش از آیه شریفه، پروردگار متعال به پیامبر و پیروانش نوید می‌دهد كه امروز دیگر كافران از اینكه بتوانند از بیرون قلمرو مسلمین به شریعت اسلام صدمه‌ای وارد سازند مایوس گشته‌اند. لذا نباید از ناحیه آنان بیمناك بود (ولا تخشوهم). لكن خداوند بلافاصله در هشداری عجیب به مسلمانان گوشزد می‌كند كه از او بترسند و از ناحیه او بیمناك باشند (واخشون).
به اعتقاد مفسران قرآن كریم از جمله مرحوم علامه طباطبایی رحمهًْ‌الله‌عليه مراد از عبارت «واخشون»، در واقع دعوت به بیمناك بودن از ناحیه مشیت الهی است. زیرا مشیت الهی چنین اقتضا دارد كه سرنوشت هیچ قومی دگرگون نشود، مگر اینكه افراد آن قوم خود با رفتارشان زمینه این دگرگونی را فراهم آورند. «انَّ اللهَ لایُغَیِّرُ مابِقَومٍ حَتّی یُغَیِّرُوا مابِأنفُسِهِم»(رعد، 11) مانند بنی‌اسرائیل كه روزگاری قوم برگزیده خدا بودند و خداوند آنان را بر عالمیان فضیلت داده بود اما به دلیل لغزش‌ها و غفلت‌های بسیار، جایگاه رفیع خویش را از دست داده و به حضیض ذلت درآمدند. استاد شهید علامه مرتضی مطهری در تشریح این آیه می‌گوید: «پس ای مسلمین! بعد از این هر چشم زخمی كه به شما بخورد، از داخل خود شما خورده است و هر آسیبی كه به جامعه اسلامی برسد، از داخل جامعه اسلامی می‌رسد نه از بیرون... دنیای اسلام هر آسیبی كه دیده است و می‌بیند تا عصر ما، از داخل خودش است. نگویید از بیرون هم دشمن دارد. من هم قبول دارم كه از بیرون دشمن دارد ولی دشمن بیرون از بیرون نمی‌تواند كار بكند. دشمن بیرون هم از داخل كار می‌كند. این است معنی «واخشون». از من بترسید به اینكه اخلاق و روح معنویات و ملكات و اعمال شما عوض بشود و من به حكم سنتی كه دارم -كه اگر مردمی از قابلیت و صلاحیت افتادند، نعمت را از آنها سلب می‌كنم- این نعمت را از شما خواهم گرفت».
به استناد آیه 46 سوره انفال «... وَ لاتَنازَعُوا فَتَفشَلُوا وَ تَذهَبَ ریحُكُم»، اختلاف یكی از عواملی است كه بنابر مشیت الهی موجب فروپاشی از درون می‌شود و نعمت‌های خدادادی را به نقمت مبدل می‌سازد. در این آیه پروردگار متعال هشدار می‌دهد كه پیامد مستقیم اختلاف و دامن زدن به آن، سست شدن مسلمین و از بین رفتن مهابت و قوت آنان خواهد بود. «ریح» در لغت عرب به معنای بو و رایحه است. لذا خداوند تاكید می‌كند كه در نتیجه اختلاف، بو و اثر مسلمانان از بین می‌رود و خوار و حقیر می‌شوند.
وقتی دشمن از آرزوهای خود می‌گوید
تجربه 33 ساله انقلاب نیز نشان داده كه جمهوری اسلامی ایران تا حد زیادی در برابر تهدیدات خارجی رویین‌تن شده است. 8 سال حمایت از دولت عراق در خلال جنگ تحمیلی، پشتیبانی و تجهیز گروه‌های تروریستی و تجزیه‌طلب، اعمال فشارهای شدید دیپلماتیك از مجرای سازمان‌های بین‌المللی، تحریم اقتصادی و بلوكه كردن دارایی‌ها و هجمه‌های نرم رسانه‌ای، هیچ‌كدام نتوانست منجر به براندازی نظام سیاسی جمهوری اسلامی شود. با این حساب تنها نقطه آسیب‌پذیر ایران كه طی سال‌های اخیر بشدت مورد توجه و طمع دشمنان قرار گرفته، همانا بروز اختلافات سیاسی داخلی است كه می‌تواند به سرعت از میان حلقه‌های سیاسیون به بدنه جامعه تسری یابد و فضایی مسموم و سرشار از التهاب و تشویش را بیافریند كه بدون تردید بستر مناسبی برای تحقق اهداف شوم دشمنان به منظور تضعیف پایه‌های نظام خواهد بود. رهبرحكيم انقلاب در این زمینه معتقدند: «امروز ملت ایران به آن رتبه از اقتدار رسیده كه خطرپذیرى دشمنان خود را بسیار بالا برده، جرات نمی‌كنند به این ملت تهاجم نظامى كنند؛ می‌دانند سركوب خواهند شد؛ می‌دانند كه این ملت مقاوم است. بنابر این خطر تهاجم نظامى بسیار پايین است اما تهاجم فقط تهاجم نظامى نیست. دشمن به آن نقاطى متوجه می‌شود كه پشتوانه استقامت ملى ما است. دشمن وحدت ملى و ایمان عمیق دینى را هدف قرار می‌دهد. دشمن روحیه صبر و استقامت مردان و زنان ما را هدف قرار می‌دهد؛ این تهاجم از تهاجم نظامى خطرناك‌تر است».
امروز دشمنان دیرینه انقلاب با اشراف بر ناتوانی خود از ایجاد تهدید بیرونی برانداز برای جمهوری اسلامی ایران، در كمین نشسته و مشتاقانه چشم امید به بروز اختلافات داخلی بسته‌اند كه با متزلزل شدن شالوده‌های وحدت كشور، راه جهت وارد آوردن ضربات سهمگین خارجی هموار شود. حوادث تلخ و عبرت‌آموز فتنه سال 88 به وضوح نشان داد كه شعله‌ور شدن آتش اختلافات و منازعات سیاسی میان نخبگان و خواص می‌تواند چه هزینه‌های گزافی را به خانواده انقلاب تحمیل کرده و حركت بالنده نظام را با چه مخاطراتی مواجه سازد.
در این حوادث شاهد بودیم كه به محض شدت‌گرفتن اختلافات داخلی در كشور، دشمنان مایوس شده دوباره امیدوار شدند و بازوهایشان برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی و زیاده‌خواهی و امتیازگیری نیرومندتر شد. رهبر معظم انقلاب در عبارتی تامل‌برانگیز كه از شناسایی عمیق این نقطه آسیب‌پذیر و فهم دلیل سرمایه‌گذاری كلان معاندان نظام اسلامی روی آن حكایت دارد می‌فرمایند: «در جریان‌هاى سیاسى، در جریان‌هاى گوناگون فكرى و سلیقه‌اى مطلقا مشتعل كردن فضا مناسب نیست... الان همین اوضاعى را كه توی كشور هست، مى‌بینید كه متاسفانه این علیه آن، آن علیه این؛ و دستگاه‌هاى خارجى چه خوشحالى‌اى می‌كنند؛ تحلیل می‌گذارند رویش: بله، بینشان اختلاف افتاد، نابود شدند، از بین رفتند! آرزوهاى خودشان را هى مرتبا تكرار می‌كنند. خب، پیداست كه این مساله نقطه ضعف ما است. نباید بگذاریم این نقطه ضعف ادامه پیدا كند یا افزایش پیدا كند. اینها را باید توجه داشت».
چرایی تشكیل هیات عالی حل اختلاف
ایشان به طور خاص از زمان فتنه 88 تا كنون بارها و در مناسبت‌های مختلف، به مسؤولان مملكتی و سیاسیون درباره پیامدهای سوءاختلافات سیاسی هشدار داده‌اند. به عقيده حضرت معظم‌له اختلافات داخلی در صورت بروز باید به سرعت و در درون حلقه‌های مدیران حل و فصل شود و نباید به عرصه عمومی جامعه تسری یابد چراكه علاوه‌بر ایجاد تشویش و نگرانی برای مردم و دلسرد كردن آنان، خوراك تبلیغاتی مناسبی را در اختیار دشمنان انقلاب به منظور تضعیف نظام اسلامی قرار می‌دهد. ایشان معتقدند: «نباید از گفته‌ها و یا نوشته‌های ما برداشت اختلاف شود و اگر هم اختلاف نظری هست نباید جلوی مردم اخم كرد و بهانه به دست رسانه‌های بیگانه داد. امام بزرگوار در آن دوران بارها خطاب به مسؤولان می‌فرمودند در جلسات هرچه می‌خواهید بگویید اما آن را به جامعه نكشانید زیرا مردم گناهی ندارند».
ابتكار تشكیل هیات عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه به ریاست حضرت آیت‌الله شاهرودی كه حكم آن در تاریخ 3/5/1390 از سوی رهبر بزرگوار انقلاب ابلاغ شد نیز در راستای همین دغدغه ارزیابی می‌شود. در حقیقت مقصود رهبر انقلاب از این اقدام، ایجاد سازوكاری برای رفع اختلافات میان مسؤولان عالی نظام جمهوری اسلامی است تا از این طریق، یكی از نقاط آسیب‌پذیر كشور یعنی بروز و دامن زدن به اختلافات، ترمیم شده و راه بر سوءاستفاده دشمنان مسدود شود. امید است كه روح وحدت و همدلی در میان مسؤولان جایگزین اختلافات یأس‌آور شود تا جمهوری اسلامی ایران علاوه‌بر تهدیدات برانداز بیرونی، در برابر تهدیدات داخلی نیز رویین‌تن شود.