گروه سیاسی: هند مشکل پرداخت پول نفت ایران را حل کرده است. این خبر را روز گذشته کاردار هند در تهران اعلام کرد. «سيبي جورج» در گفتوگو با ایرنا در پاسخ به اين سوال كه آيا همه بدهي نفتي هند به ايران پرداخت شده است، تاكيد كرد: اسناد اعتباري براي پرداخت اين پول باز شده و پرداختها نيز در حال انجام است. اين ديپلمات هندي به سازوکار دولتمردان کشورش برای پرداخت بدهی 4 میلیارد و 800 میلیون دلاری اشاره نکرد ولی گفته میشود شركتهاي هندي پرداختهاي خود به ايران را از طريق هالكبانك تركيه انجام دادهاند. رئيس كل بانك مركزي نیز روز گذشته درباره نحوه دريافت بدهي نفتي ايران از هند خاطرنشان كرد: در زمينه پرداخت بدهي هند به ايران بابت خريد نفت توافقهايي حاصل شده و تاكنون بيش از دوسوم مطالبات ارزي ايران از هند وصول شده است. محمود بهمني ادامه داد: اگر پيش از اين به جاي دريافت ارز بابت فروش نفت به هند طلا دريافت ميكرديم، هماكنون موفقيت بزرگي نصيب ما شده بود. هند از ماه دسامبر 2010 و به بهانه وجود مشکلات بانکی ناشی از تحریمهای آمریکا، پرداخت بهای نفت خریداری شده از ایران را که روزانه 400 هزار بشکه است متوقف کرد و از آن تاریخ تا اوت 2011 که بازپرداخت پول نفت را به ایران آغاز کرد، چیزی حدود 4 میلیارد و 800 میلیون دلار بدهکار شده است. سیدمهدی نبیزاده، سفیر ایران در دهلینو در مصاحبه با روزنامه بيزينس لاين در بیان علت به وجود آمدن بدهی هند به ایران گفته بود: متاسفانه در يک سال گذشته مشکلاتي با هند در حوزه بانکي وجود داشته است. گفته ميشود اين مشکل ناشي از قطعنامههاي سازمان ملل عليه ايران است. ولي در اين قطعنامهها، نفت از شمول تحريمها مستثنا شده است. ما معتقديم در اين زمينه ميتوانيم با هند همکاري کنيم. برخي کشورهاي اروپايي به خاطر نفوذ آمريکا در سيستم بانکيشان مشکل ايجاد کردهاند و اين مشکل به برخي کشورهاي آسيايي نيز سرايت کرده است. ما تا سال گذشته از طريق اتحاديه پاياپاي آسيايي، مکانيسم تعامل خوبي با هند داشتيم. متاسفانه اين اتحاديه انجام معاملات را متوقف کرده است.
اما هند پرداخت پول نفت به ایران را پس از آن آغاز کرد که ایران تهدید کرد از آغاز ماه اوت هیچ نفتی به پالایشگاههای هندی ارسال نخواهد کرد. هندیها ابتدا این تهدید را جدی نگرفتند و تلاش کردند با انتشار خبرهایی مبنی بر اینکه عربستان تامین نفت آنها را بر عهده گرفته، ایران را وادار به کوتاه آمدن از موضع خود کنند اما پس از آنکه از یک سو هیچ برنامهای برای فروش نفت به هند از جانب شرکت ملی نفت ایران درماه اوت اعلام نشد و از سوی دیگر نه عربستان و نه هیچ کشور دیگری نتوانستند این خلأ را پر کنند، هند به ناچار پرداخت پول نفت ایران را آغاز کرد. نخستین پالایشگاهی که پرداخت بدهی خود به ایران را شروع کرد، پالایشگاه پتروشیمی منگالور هند بود که بزرگترین واردکننده نفت از ایران است. به گزارش ایران هستهای، خبرگزاری رویترز روز 17 مرداد در گزارشی از دهلینو اعلام کرد که این پالایشگاه مبلغ یکمیلیارد و 420 میلیون دلار به ایران پرداخته و بدهی خود را به یک میلیارد و 200 میلیون دلار کاهش داده است. پس از این پرداخت، طلسم ارسال پول نفت به ایران که از طریق بانک ترکیه انجام میشود شکست و شرکت ایسار اویل هند دومین واردکننده نفت از ایران و «اچپیسیال» هند نیز هر کدام 50 میلیون دلار به ایران پرداخت کردند. در حال حاضر شرکت ایسار به میزان یک میلیارد و 500 میلیون دلار و شرکت «اچپیسیال» نیز به میزان یکمیلیارد و 200 میلیون دلار به ایران بدهکار هستند. شرکت نفت هند، بزرگترین پالایشگاه نفت در این کشور و کوچکترین واردکننده نفت از ایران نیز 20 میلیون دلار از بدهی خود را به ایران پرداخت کرده و آن را به 600 میلیون دلار کاهش داده است. احمد قلعهبانی، معاون وزیر و رئیس شرکت ملی نفت ایران در همان تاریخ این پرداختها را تايید کرد و ضمنا گفت ایران جز هند با هیچ کشور دیگری مشکل دریافت پول نفت نداشته است. قلعهبانی گفت: «تاکنون هیچ گزارشی به بانک مرکزی ایران درباره مشکل مشابه، با کرهجنوبی یا چین ارائه نشده است و ما احتمال میدهیم جز هند چنین مشکلی با هیچ کشور دیگری به وجود نیاید». اما آغاز پرشتاب پرداخت بدهی نفتی به ایران از سوی هند مشکلی بهوجود آورد که بدون شک مقامهای این کشور وقتی در دسامبر 2010 تصمیم به مختل کردن روند پرداخت پول نفت به ایران گرفتند، تصور آن را هم نمیکردند و آن مشکل کاهش شدید ارزش روپیه بر اثر خرید هنگفت دلار و یورو از جانب شرکتهای هندی است. یکی از دلالان سرشناس نفتی در بمبئی در اینباره به رویترز گفته است: «با توجه به بدهی معوقه هند به ایران، هند همچنان باید برای تسویه بدهی خود دلار تهیه کند. از این رو ارزش روپیه تحت تاثیر میزان نفتی خواهد بود که بر مبنای دلار خریداری میشود». شرکتهای پالایشگاهی و واردکننده نفت از ایران گفتهاند انتظار دارند ایران صادرات نفت خام خود به هند را ازماه سپتامبر از سر گیرد.