گروه سیاسی: مذاکرات دبیران شورایعالی امنیت ملی ایران و روسیه درباره موضوع هسته‌ای کشورمان روز گذشته انجام شد. در نخستين دور این مذاكرات که شامگاه دوشنبه در مرکز مطالعات وزارت امورخارجه برگزار شد سعيد جليلي و نيكلاي پاتروشف راه‌هاي توسعه و تعميق مناسبات دوجانبه و همچنين موضوعات مورد علاقه منطقه‌اي و بين‌المللي را مورد بحث و تبادل نظر قرار دادند.
بنا بر خبری که دبيرخانه شورایعالي امنيت ملي منتشر کرد دور دوم مذاكرات ميان 2 كشور صبح روز گذشته برگزار شد، با این حال تا لحظه تنظیم گزارش خبری از آن منتشر نشده است.
رامين مهمانپرست سخنگوي وزارت امور خارجه كشورمان روز گذشته در نشست هفتگي‌اش با خبرنگاران داخلي و خارجي در پاسخ به سوال خبرنگاري درباره سفر پاتروشف به تهران گفت: سفر دبير شوراي امنيت ملي روسيه به ايران در راستاي توسعه همكاري‌هاي بلند‌مدت و دوجانبه و با توجه به اهميت 2 كشور و همسايه بودن‌شان صورت مي‌گيرد. بحث‌هاي مهمي درباره طرح‌ها و همكاري‌هاي اقتصادي، سياسي و بين‌المللي مي‌تواند در دستور كار مذاكرات مسؤولان ايران و روسيه باشد.
مهمانپرست ادامه داد: در سفر دبير شوراي امنيت روسيه به ايران تحولات منطقه بويژه خاورميانه و شمال آفريقا نيز مرور مي‌شود و همچنين درباره همكاري‌هاي چندجانبه و موضوعات بين‌المللي بحث‌هايي صورت خواهد گرفت.هر چند مهمانپرست مشخصا به موضوع هسته‌ای کشورمان در سفر پاتروشف اشاره نکرد اما به نظر می‌رسد مساله هسته‌ای ایران و طرح گام به گام از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث میان جلیلی و پاتروشف در مذاكرات روز گذشته بوده است. پیش از این شبکه تلویزیونی دولتی روسیه خبر داده بود که پاتروشف در سفر به تهران طرح گام به گام روسیه درباره مساله هسته‌ای را رسما به ایران ارائه خواهد کرد.
این شبکه در گزارش خود آورد: «نیکلای پاتروشف در سفر به تهران با مقامات ایران درباره برنامه هسته‌ای این کشور گفت‌وگو خواهد کرد. پاتروشف در این سفر پیشنهاد روسیه برای حل مرحله‌ای بحران هسته‌ای ایران را مطرح می‌کند. وی همچنین با مقامات ایرانی درباره روابط دوجانبه و اوضاع منطقه هم گفت‌وگو خواهد کرد». مقصود از طرح گام به گام ایده‌ای است که نخستین‌بار سرگئی لاوروف در سفر اخیر خود به آمریکا مطرح کرد و به گفته وی مضمون آن این است که به ازای هر یک گام ایران در همکاری با آژانس یک درجه از تحریم‌ها کم شود. سایت ایران هسته‌ای نیز به نقل از منابع دیپلماتیک خود با اشاره به مذاکرات دبیران شورایعالي امنیت ملی ایران و روسیه آورد که در این مذاکرات مسائل متنوع دوجانبه، منطقه‌ای، بین‌المللی و هسته‌ای در سطح راهبردی مطرح شد و طرفین برای انجام گفت‌وگوهای بیشتر توافق کردند.
این در حالی است که گفته می‌شود از دیگر مسائل مهم مطرح شده در مذاکرات جلیلی و پاتروشف بررسی تحولات منطقه بویژه مسائل بحرین، لیبی و سوریه بوده است. روزنامه المستقبل چاپ لبنان در بیان علت سفر پاتروشف به ایران نوشت که جا ماندن روسیه از تحولات منطقه و پیشتازی رقبای جهانی‌اش در تاثیرگذاری بر تحولات کشورهایی نظیر لیبی، مصر، تونس، عراق و دیگر کشورهای عربی، اصرار ایالات متحده آمریکا بر استقرار سپر دفاع موشکی در مرزهای روسیه در اروپا و همچنین آغاز دور جدیدی از بحران‌های اقتصادی در اروپا و ایالات متحده که به دنبال آن تنش‌های اجتماعی تازه‌ای را برای غربی‌ها ایجاد کرده، فضای تازه‌ای را برای شکل‌گیری جنگ سردی جدید میان روسیه و غرب فراهم کرده است. همچنین روسیه قصد دارد ابتکار عمل پرونده هسته‌ای ایران را که نزدیک به 2 سال است به بن‌بست خورده به دست گیرد تا تبدیل به برگ بازی قابل اطمینانی برای تعامل با جامعه غربی شود. به همین دلیل و به اعتقاد بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران دوران دوم جنگ سرد میان روسیه و غرب در شرف کلید خوردن است و لاجرم ایران نیز در این معادله جایگاهی دارد.
نویسنده المستقبل ادامه می‌دهد در چنین فضایی که خاورمیانه بشدت ملتهب است و بحران اقتصادی سراسر آمریکا و اروپا را درنوردیده و متحدان آسیایی آنها را نیز به چالش کشیده، نیکولای پاتروشوف به ایران می‌رود تا درباره تحولات منطقه و به احتمال قوی سوریه، تحرکات ترکیه، لیبی، عراق پس از آمریکا و همچنین پرونده هسته‌ای ایران که به تازگی سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه درباره آن پیشنهاد تازه‌ای موسوم به طرح گام به گام را داده، مذاکره کند. در بحبوحه تحولات منطقه‌ای و ناخرسندي شدیدی که روسیه از وضع فعلی منطقه دارد، بسیار روشن است که مسکو چه طرحی را برای مذاکره با ایرانی‌ها در قبال تحولات خاورمیانه روی میز خواهد گذاشت. مسكو در عین حال بر سر سوریه نیز بشدت با غرب به چالش برخورده و می‌خواهد برای جلوگیری از نفوذ غرب که به سمت سرنگونی نظام اسد در حرکت است، تحرکاتی را آغاز کند. ایران و روسیه بر سر سوریه مواضع نزدیک به همی دارند و مسکو ترجیح می‌دهد برای نفوذ در قلب تحولات عربی از برگ‌های برنده ایران در منطقه استفاده کند.در ادامه این یادداشت آمده است: بسیار روشن است که روسیه و آمریکا بر سر پرونده هسته‌ای ایران تنش شدیدی دارند. نماینده دائم روسیه در سازمان ملل هفته گذشته خبر از سناریوی جنگ غربی‌ها به همراه ترکیه و عربستان با روسیه داد و گفت که احتمالا هدف نهایی آنها حمله به ایران است. روسیه با هر گونه حمله نظامی به ایران بشدت مخالف است حتی با اعمال تحریم‌های بیشتر از سوی غرب به ایران نیز بشدت مخالفت می‌ورزد. از این رو پیش‌بینی می‌شود ایران به عرصه تازه رویارویی روسیه و آمریکا در قبال تحولات خاورمیانه و پرونده هسته‌ای‌اش تبدیل شود.
در ادامه این یادداشت آمده است: سپر دفاع موشکی موضوع دیگری است که تهران و مسکو را بیش از پیش به یکدیگر نزدیک می‌کند. در حالی که روسیه، آمریکا را به خلف وعده متهم کرده است، آمریکا همچنان اصرار دارد سپر دفاع موشکی را در اروپا مستقر کند و می‌گوید هدف از استقرار آن مهار ایران است در حالی که روسیه می‌گوید بسیار واضح است که با استقرار این سپر در مرزهای روسیه هدف آن چیزی جز تهدید مسکو نیست.در پایان این یادداشت آمده است: با توجه به تحولات و اوضاع جهان می‌توانیم بگوییم جنگ سرد جدیدی در حال شکل‌گیری است. جنگ سردی که یک طرف آن روسیه و متحدانش هستند و طرف دیگر آن آمریکا و متحدان اروپایی‌اش. در این میان مشخص نیست اسرائیل چه جایگاهی دارد. اگر چه پیش‌بینی می‌شود اسرائیل از شکل‌گیری چنین جنگی بیش از همه خشنود باشد چرا که گمان می‌کند با رفتن به دامان آمریکا در قبال تحولات خاورمیانه می‌تواند استفاده‌های بسیاری از این جنگ ببرد.
بررسي طرح «گام به گام» در مذاكرات صالحي با روس‌ها
علي‌اكبر صالحي به منظور گفت‌وگو با مقامات مسكو در يك سفر رسمي و بنا به دعوت سرگئي لاوروف همتاي روس خود، ديشب در راس هياتي تهران را به مقصد مسكو ترك کرد.صالحي قرار است در اين سفر با مقامات روسيه ديدار كند.آخرين سفر وزير امور خارجه ايران به مسكو 3 سال پيش بوده است.در اين سفر رامين مهمانپرست سخنگوي وزارت امور خارجه كشورمان، رضا نجفي مديركل اداره خلع سلاح وزارت امور خارجه و جمعي از معاونان و مديران وزارت امور خارجه صالحي را همراهي مي‌كنند.وزارت خارجه روسيه نیز درباره سفر وزیر امور خارجه کشورمان به مسکو اعلام كرد كه علي‌اکبر صالحي بامداد چهارشنبه براي بازديد کاري وارد مسکو مي‌شود و انتظار مي‌رود در پايتخت روسيه مسائل مربوط به برنامه هسته‌اي ايران را با سرگئي لاوروف، همتاي روس خود مورد بحث قرار دهد. بنا بر گزارش خبرگزاري نووستي، در اطلاعيه‌ای که وزارت خارجه روسيه در این باره منتشر کرده، آمده است: «2 طرف مسائل مربوط به گسترش مناسبات دوجانبه و همچنين موضوعات مهم منطقه‌اي و بين‌المللي از جمله حل و فصل مسائل مربوط به برنامه هسته‌اي ايران را مورد بحث قرار مي‌دهند». سفر وزير امور خارجه ايران يك روزه است. بنا بر اين گزارش، سفارت ايران در مسکو اعلام كرده است كه صالحي قصد دارد «مسائل مربوط به بالا بردن سطح روابط دوجانبه، مسائل منطقه، مسائل جهاني و همچنين پيشنهاد اخير روسيه درباره فعاليت هسته‌اي صلح‌آميز ايران» را مورد بررسي قرار دهد.