زیبا اکبرزاده: واشنگتن که از قبل از انقلاب ژانويه با رژيم حسنی مبارک تعامل داشت، امروز پس از پيروزي انقلاب نيازمند عوامل و جناحهايي است که همان نقش شرمآور مبارک را ايفا کنند. آمريکا از تغييري که در مصر رخ داد، به خوبي آگاه است و ميداند مصر در آستانه انتخابات رياستجمهوري و پارلمانی است؛ از اين رو بايد براي تاثير گذاشتن بر اوضاع مصر که پس از انقلاب از کنترلش خارج شده، تلاش کند، لذا به حمایت مالی از برخی گروهها برخاسته تا نفوذ از دست رفتهاش را به دست بیاورد. به گزارش شبکه خبری الجزیره، «آن پترسون» سفیر آمریکا در مصر یک ماه پیش گفته بود: آمریکا پس از انقلاب مصر 40 میلیون دلار کمک به موسسات غیردولتی، برخی شخصیتها و طرفهای سیاسی پرداخت کرده است. پس از این اظهارات جریانهای سیاسی خواستار افشای نام گیرندگان کمکهای آمریکا شدند که در نتیجه آن نیز تحقیقاتی آغاز شد. دولت مصر این اقدام آمریکا را دخالت غیرقابل قبول میداند اما «جوده عبدالخالق» وزیر همبستگی اجتماعی مصر به وجود نواقص قانونی که مانع مجازات این گروهها میشود، اذعان کرد. وی تصریح کرد: هیچ کشوری از جمله آمریکا که خود این مشکل را برای ما به وجود آورد، به هیچوجه اجازه ورود پول به این صورت به کشور خود را نمیدهد. طبق این گزارش، این روزها در مصر بحثها و جنجالها میان شخصیتهای سیاسی، رسانهای و حقوقی در زمینه اینکه کدام شخصیت پولهایی را از آمریکا یا عربستانسعودی دریافت کرده، آغاز شده است. تصمیم مقامات مصری درباره آغاز تحقیقات قضایی درباره کمکهای مالی آمریکا به بعضی گروهها به عنوان دخالت در امور داخلی این کشور، روابط قاهره و واشنگتن را تحت تاثیر قرار داده است. روزنامه فرامنطقهای القدسالعربی در گزارشی نوشت: پس از جنجالی شدن بحث ارائه کمکهای مالی آمریکا و عربستانسعودی به برخی احزاب و سازمانهای حقوقی مصری، دولت تصمیم گرفت تحقیقاتی قضایی را در این مساله آغاز کند. این کمکها در آستانه محاکمه مبارک و نیز فرارسیدن انتخابات پارلمانی که تا پایان سال جاری برگزار میشود، به جنجالها دامن زده است. این در حالی است که سفارت آمریکا در قاهره روز جمعه اعلام کرد که «جیم بیور» مدیر آژانس توسعه بینالمللی آمریکا در مصر (US AID) از سمت خود استعفا داده است. سفارت آمریکا استعفای این مقام را که گفته میشود در ارتباط با افزایش گرایشهای ضدآمریکایی در میان مردم مصر است، رد کرده است. این در حالی است که کاخ سفید روز پنجشنبه در این باره ابراز نگرانی کرده بود. در جنگ اتهامات موجود میان لیبرالها و سلفیها، این احتمال وجود دارد که کمکهای مالی آمریکا بعد از انقلاب مصر، احزاب لیبرال نوپا را هدف گرفته تا بتوانند با احزاب اسلامی در انتخابات آتی رقابت کنند. درباره کمکهای مالی عربستانسعودی این ایده وجود دارد که این کمکها به جریانهای سلفی- وهابی تندرو داده میشود تا بتوانند از لحاظ جایگاه سیاسی ارتقا پیدا کنند، البته برخی هم معتقدند پولهای سعودی برای تاثیرگذاری بر روند محاکمه مبارک نیز هزینه میشود.
به گزارش القدسالعربی، منابع نزدیک به خانواده برخی شهدای انقلاب مصر اخیرا اعلام کردهاند پیشنهادهای مالی بسیار بالایی از سوی برخی جریانهای سلفی با عنوان دیه دریافت کردهاند که در مقابل از آنان خواسته شده بود از متهم کردن مبارک در دادگاه صرفنظر کنند ولی خانواده شهدا به این پیشنهادها جواب منفی دادهاند. گفته میشود این پیشنهادها با کمکهای مالی عربستانسعودی و تلاش ریاض برای جلوگیری از محاکمه مبارک مرتبط است. پیشتر روزنامه ایندیپندنت در مقالهای نوشته بود که ریاض در تلاش برای جلوگیری از محاکمه مبارک، رشوه یکمیلیارد دلاری را به شورایعالی نظامی مصر پیشنهاد کرده است. این در حالی است که «شیخ حافظ سلامه» از رهبران مقاومت تاریخی مردم شهر سوئز، اخیرا در اظهاراتی گفته بود: اطلاعاتی در دست داریم که نشان میدهد برخی کشورهای عربی پیشنهاد مبالغی نزدیک به 3 میلیارد دلار به دولت مصر داشتهاند تا در ازای آن از برگزاری دادگاه مباک صرفنظر کند. به گزارش الجزیره، شورایعالی نیروهای مسلح مصر، جنبش ششم آوریل و حزب الکفایه را متهم به دریافت کمک از آمریکا کرد، البته این 2 گروه خواستار تحقیقات قضایی درباره اتهامات شورای نظامی مصر به خود شدند. ناظران سیاسی افزایش روند کمکهای مالی کشورهای خارجی به احزاب مصری را مرتبط با برگزاری انتخابات آتی در این کشور و اهمیتی که در شکلگیری یک «جمهوری جدید» دارد، میدانند. بر این اساس، سیاستهای مصر پس از انتخابات میتواند اثرات منطقهای گستردهای را بر جای بگذارد. در جایی که تشکیل یک کشور اسلامی با گرایشهای سلفی- وهابی، موجب نفوذ عربستان در مصر میشود، تاسیس دولتی غیرنظامی و دموکراتیک بیشترین خطر را برای رژیمهای مستبد و مرتجع جهان عرب بویژه عربستانسعودی خواهد داشت، البته آمریکا نیز سقوط مصر در چنگال یک حکومت دینی تندرو را ضربه محکمی به باقیمانده نفوذ خود در مصر میداند و نگران است با شکلگیری این حکومت منافع غرب در منطقه بیشتر مورد تهدید قرار گیرد. اين تحرکات آمريکا نشان ميدهد دولت واشنگتن از حوادث مصر هراس دارد و براي اولينبار به طور مستقيم با مردم و حکومت مصر روبهرو ميشود، در حالي که پيشتر هيچ مانعي سر راه خود نميديد.
صفآرایی ليبرالهای مصر در برابر اسلامگراها
لیبرالها و چپگراهای مصر روز دوشنبه اعلام كردند كه براي رويارويي با اسلامگرايان در انتخابات پارلماني آينده فراكسيون سیاسی جديدی تشكيل دادند. به گزارش الجزيره، اين فراكسيون كه «الكتله المصريه» نام دارد، با احزاب ليبرال، چپگرا و يك حزب «صوفيه» برای رویارویی با اسلامگرایان مصر در انتخابات پارلمانی که در نوامبر سال جاری میلادی برگزار میشود، تاسیس شده است. طبق اين گزارش، اعضاي فراكسيون جديد كه 15 گروه سياسي را در خود جمع كردهاند، به توافق رسيدند كه براي انتخابات آينده با هم پول جمع كنند و با فهرستي واحد زير چتر يك مجموعه، تبليغات انتخاباتي خود را آغاز كنند. اين فراكسيون همچنين پيشنهاد دولت «عصام شرف»، نخستوزير مصر را براي تدوين قانوني جدید تايید کردند. این قانون مانع از به انحصار درآمدن تدوين قانون اساسي جديد توسط اسلامگراها در صورت به دست آوردن اكثريت در پارلمان میشود.
فراكسيون الكتله المصريه، همه نيروهاي ملي كه با اصول اين فراكسيون موافق هستند را دعوت به پيوستن به آن تا قبل از انتخابات پارلمانی آتی كرده است. نبیل عبدالفتاح، کارشناس سیاسی مرکز راهبردی الاهرام در اینباره گفت که تاسیس این فراکسیون آخرین تلاش احزاب سیاسی مختلف برای رویارویی با اسلامگرایان در انتخابات است. وی در ادامه افزود: اگر این فراکسیون با جدیت و با سرعت تمامتر به فعالیتهای خود ادامه دهد میتواند نگرانیهایش درباره محبوبیت روزافزون اخوانالمسلمین را کاهش دهد.