ادوین فاندرسار آنچه را میدید باور نمیکرد. این یک چیز جدید بود و نه الزاما بهتر! اگرچه رخداد هفته گذشته در هاثورتن یا ومبلی نبود ولی انگار همان محوطه 18 یاردی در نخستین بازی فاندرسار در یوونتوس 1999 را تداعی کرد. فاندرسار در کمال اعتماد یکی از آن پاسهای معمولش در آژاکس را به وسط زمین فرستاد چرا که در مذاکرات به او گفته شده بود یوونتوس برای خاطر دروازهبان جدیدش هم که شده خود را با سبک هلندی وفق میدهد. اگرچه پائولو مونترو دفاع گورخرها به محض دریافت آن توپ وحشتزده به زیر آن کشید و بعد آزار دروازهبان هلندی را ادامه داد. سرمربی کارلو آنچلوتی هم لب خط همین کار را میکرد. خیلی زود به این مرد هلندی لقب «فان درگل» داده شد و رسانههای ایتالیایی مدام تخریبش میکردند. دیوید وینر این داستان را چنین تعریف میکند: «ظرف یک سال او مجبور شد به يك تيمارگر روی بیاورد و به مدیربرنامههایش گفت که دیگر به خودش هیچ اعتماد به نفسی ندارد طوری که حتی نمیتواند توپ را بگیرد». شاید دیگران به یاد تصویر بینقص فاندرسار در منچستریونایتد، چشماندازی متفاوت از داوید دخهآ در 2 بازی نامطمئن نخستش داشته باشند. باید اعتراف کرد که این جوان اسپانیایی دستکم 2 اشتباه بد داشته است ولی او هم مثل دیروز فاندرسار باید با یک کشور و یک فرهنگ جدید تطبیق پیدا کند. یکی از هشداردهندهترین تصاویر در پیروزی 2 بر یک یونایتد بر وستبروم، فیل جونز، مدافع جوان منیو بود که به لحاظ فیزیکی به دروازهبان تیمش نشان داد چگونه در فوتبال انگلیسی برای دریافت توپهای هوایی باید سرش را بالا بگیرد. دخهآ، البته هنوز 20 سالش است. در تابستان 1999 در یوونتوس، فاندرسار 28ساله بود ولی سنگربان هلندی مجبور شد به فولام با توقعاتی کمتر برود تا دوباره به یاد بیاورد که چگونه یک دروازهبان باشد و اعتماد به نفسش را بازسازی کند. این مسالهای فراگیر درباره دروازهبانان جوان و حتی آنهایی است که در کلاس جهانی هستند، چه کیفیت باشگاه شرط باشد و یا کیفیت خود دروازهبانان. برخلاف هر پست دیگری در فوتبال، نمیتوان در اینجا همزمان روی 2 نفر حساب باز کرد. البته عملکرد فاندرسار توسط چند استعداد دنبال شده است که شاید در آن سطح جهانی نبودهاند. برای مثال، ینس لمان، در آ.ث میلان دوران سختی را پشت سر گذاشت تا اینکه در بورسیا دورتموند عملکردش را اصلاح کرد. بسیاری از دروازهبانان جوان که در ابتدای کارشان در موقعیت پیوستن به یک باشگاه بزرگ قرار میگیرند، برعکس، اغلب اوقات از چنین باشگاههایی میگریزند چون اعتمادبهنفسشان تحت تاثیر فشار شدید آنجا قرار میگیرد. با دروازهبانانی خارجی مثل دخهآ، عوامل خارجی نیز همانند مانع ارتباط زبانی و تفاوت اقلیمی وارد معادلات میشود اما کماکان مشکل حیاتی، همان تجربه است. در یک باشگاه بزرگ که هر اشتباهی به خاطر اهمیت هر نتیجه و حفظ موقعیت تیم بزرگنمایی میشود، دروازهبانان به تجربهای وحشتناک زیاد برای بروز استعداد خود نیاز دارند؛ در وهله اول برای بیاثر کردن سروصداها و تمرکزی چنان مستمر که بتوانند همیشه تصمیمات درست بگیرند و دوما، برای به خاطر آوردن تجربیات گذشته تا بلکه حتی تصمیماتی بهتر از قبل بگیرند، آن هم در رقابتی نابرابر با انتقادات.
همانگونه که پت جنینگز، دروازهبان سالهای دور انگلستان بیان میکند: «فوتبال بازی آسانی است، اما وقتی مقابل جمعیتی انبوه انجام میشود و پای مسالهای هم در میان میآید، آن وقت است که بخش ذهنی (دروازهبانی) پدیدار میشود».
پیتر اشمایکل هم اخیرا اعتراف کرد به اینکه در منچستریوتایتد «تو میتوانی به بازیکنان خوب جوان نگاه کنی ولی نمیخواهی چنین کنی... چون این پست (دروازه) باید توسط کسی پر شود که نهتنها بالاترین سطح کیفیت بلکه مناسبترین تجربه را داشته باشد.» و اینگونه از مزیت تجربه پرده برداشت. دروازهبانان جوان اغلب در مراحل شکلگیری حرفهشان در جاهایی که نیاز به تمرکز محیطی بسیار بالاست، کاملا شکننده نشان میدهند.
الکس استفنی وقتی 2 سال پیش با بنفاستر، سنگربان جوان اسبق منچستریونایتد صحبت میکرد عادت داشت بگوید: «تو باید قوی باشی و اگر لازم شد بیرون بیایی».
در نیمه دوم بازی هفته پیش مقابل وست بروم، قابل توجه بود که دخهآ وقتی برای دفع توپ بیرون آمد به سادگی فریب خورد. فیزیک او نیاز به تکامل دارد و شاید هنوز رشد بدنیاش متوقف نشده باشد. از اینرو غیرعادی است که طی دهههای اخیر دروازهبانانی را شاهد هستیم که پیش از آنکه به اواخر سالهای 20 سالگی برسند در قامت دروازهبانانی با کلاس جهانی ظاهر میشوند. این استثنائات کسانی چون ایکرکاسیاس، جیجی بوفون، پیتر چک و فاندرسار (پیش از یوونتوس) بودهاند. همه آنها وقتی تنها 22ساله بودند جزو بهترینهای جهان لقب گرفتند ولی خب همگی مواردی ویژه محسوب میشدند. گفته میشود چک به عنوان یک مرد جوان تمرکزی نادر داشت. «من هیچوقت عصبی نمیشوم.» این اعترافی بود از او در 22سالگی. بازی او از این نظر که تقریبا فاقد اشتباهی فاحش بود قابل توجه مینمود. تازه چک خود از بوفون تمجید میکند: «او در دفاع از دروازه متکی است به اعتماد به نفس خویش... سطح استمرار او جالب است». جانتوشاک هم در همان حال از دروازهبان جوانش در رئالمادرید، ایکر کاسیاس تمجید کرد: «بچهای با مغز یک پیرمرد». کاسیاس و فاندرسار در باشگاههای بزرگ بودند که زمان زیادی را روی آمادهسازی آنها سرمایهگذاری کرده بودند و بویژه کاسیاس که در رئالمادرید بود و در مقطعی یگانه از تاریخ ققنوسها. به تدریج پروژههای کهکشانیها باعث بر هم خوردن تعادل ترکیب اصلی رئال میشد اما کاسیاس کماکان «مورد توجه ویژه» قرار میگرفت. بسیاری از مربیان دروازهبانی متفقالقولند که بهترین این است که ذهن یک دروازهبان جوان را از فکر کردن دور نگه دارند و در همان حال اعتماد به نفس آنها را به شکل مضاعف بسازند. بوفون قطعا تحت چنین تعالیمی قرار گرفته است. او میگوید که تصمیم برای شماره یک شدنش در پارما، یکی از بهترین تصمیمات زندگیاش بوده است: «هیچ وقتی برای اینکه به این چیزها فکر کنم نبود پس فقط غریزی عمل کردم». در عورض ویکتور والدس نمونهای است از دروازهبانی که به تدریج به سطح جهانی رسیده است. حالا سوال اینجاست که چرا سرالکس فرگوسن به جای یک تجربه قطعی به یک گزینه آیندهدار روی آورده است؟ آیا این انتخاب ریسکی غیرلازم را به این فصل یونایتد تحمیل نمیکند؟ آیا میتوان تمام اشتباهات آتی دخهآ را تحت این عنوان که او باید این تجربیات را پشتسر بگذارد، بیاهمیت خواند؟ شاید فرگوسن بیش از اندازه روی حرف سرمربی سابق دخهآ در اتلتیکومادرید حساب کرده است. آبل رسینو فصل پیش گفته بود: «داوید همیشه بشدت به خود متکی است و به تواناییهای خودش اعتماد دارد. او فقط 20 سال دارد و اگر اتفاق خیلی بدی نیفتد موفق میشود تا 30 سالگی یکی از بهترینها شود.» اما این زمان، زمان زیادی است!
پيروزي قاطعانه منچستريونايتد
هفته دوم ليگ برتر انگليس با پيروزي قاطعانه شاگردان فرگوسن برابر تاتنهام به پايان رسيد. هفته دوم ليگ برتر انگليس دوشنبه با انجام يك ديدار به پايان رسيد. در اين ديدار كه در ورزشگاه اولدترافورد برگزار شد، شاگردان الكس فرگوسن موفق شدند با 3 گل تيم پرستاره تاتنهام را در هم بكوبند و در كنار منچسترسيتي و ولورهمپتون در صدر جدول اين رقابتها قرار گيرند. نيمه اول اين ديدار از سوي هر 2 تيم هجومي آغاز شد اما با اين وجود موقعيت آنچناني روي دروازه 2 تيم خلق نشد و تنها موقعيت ضربه توم كليورلي، هافبك منچستريونايتد بود كه توسط فريدل مهار شد. در نيمه دوم شاگردان فرگوسن بازي را هجومي آغاز كردند و حملات زيادي را روي دروازه شاگردان هري ردنپ ترتيب دادند تا اينكه در دقيقه 61 دني ولبك، مهاجم جوان اين تيم از پاس عرضي ناني به خوبي استفاده كرد و دروازه تاتنهام را باز كرد. حملات شياطينسرخ با وجود گلزني ادامه يافت و 15 دقيقه بعد آندرسون موفق شد گل دوم اين تيم را با پاس زيباي ولبك، ستاره اول اين ميدان وارد دروازه حريف كند و تا حدودي خيال آنها از پيروزي در اين ديدار راحت شود اما اين پايان كار نبود و وين روني بازيكن تمام نشدني و محبوب منچستريونايتد در دقيقه 88 به خوبي از پاس عرضي رايان گيگز استفاده كرد و گل سوم اين تيم را به ثمر رساند و بازي با همين نتيجه به پايان رسيد.
فرگوسن راضی از جوانها
سرالكس فرگوسن پس از پيروزي 3 بر صفر مقابل تاتنهام در هفته دوم ليگ برتر انگليس گفت كه در اين بازي نمايش خوبي داشتيم اما نكته جالب توجه اين ديدار استفاده از بازيكنان جواني همچون دني ولبك (20 ساله)، فل جونز (19ساله) و كليورلي (22 ساله) بود كه براي دومينبار در تركيب اصلي تيم قرار گرفتند و به خوبي درخشيدند. وي افزود: همواره در تيم ما به بازيكنان جوان اعتماد شده است، اين مجموعه توانايي زياد و خيرهكنندهاي دارد و مرا به استفاده از آنها در ابتداي بازي وادار ميكند. از اين مساله بسيار خوشحالم چرا كه ثابت كرديم به بازيكنان جوان اعتقاد داريم. بر اين باورم كه تماشاگران نيز با مشاهده تواناييهاي اين بازيكنان كار ما را تحسين ميكنند. در ديدار دوشنبه، دني ولبك 19 ساله، ستاره اول ميدان بود و توانست گل اول اين تيم را در دقيقه 61 وارد دروازه فريدل كند، وي همچنين 15 دقيقه بعد پايهگذار گل دوم نيز بود. بر اين باورم كه ولبك در نيمه اول وظيفه خود را به خوبي به عنوان مهاجم نوك ايفا نكرد، چرا كه همواره با روني تا نيمههاي زمين عقب آمد اما در نيمه دوم عملكرد او بهتر شد و نمايش خيرهكنندهاي به جاي گذاشت.