گروه سیاسی: با توجه به آنکه اخیرا هرمان ناکارتس، معاون مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در امور پادمان‌ها به ایران سفر کرده است، مقامات کشورمان اظهار کرده‌اند در این سفر به وی اجازه داده شده از همه تاسیسات هسته‌ای ایران بازدید کند.سلطانیه، نماينده ايران در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي گفته است که ناکارتس همراه یک تیم، 5 روز در ایران بوده و در این مدت از همه تاسیسات هسته‌ای که مایل به دیدن آنها بوده، بازدید کرده است. بنابر گزارش‌های موجود، ناکارتس در سفر به ایران از نطنز، فردو، اصفهان (تاسیسات تبدیل و تاسیسات تولید سوخت 20 درصد)، نیروگاه بوشهر، راکتور آب سنگین اراک، تاسیسات تولید آب سنگین اراک و همچنین تاسیسات تولید قطعات و مونتاژ ماشین‌های سانتریفیوژ در نطنز بازدید کرده است. با این حال برخی منابع خبری اعلام کرده‌اند یکی از مهم‌ترین دستورکار‌های ناکارتس در ایران بحث درباره چگونگی اعمال ترتیبات پادمان در تاسیسات فردو بوده که اخیرا انتقال ماشین‌های سانتریفیوژ از نطنز به آن آغاز شده است. گزارش‌های موجود نشان می‌دهد در این‌باره میان ایران و آژانس توافق صورت گرفته است. گفتنی است رئیس سازمان انرژی اتمی هفته گذشته اعلام کرد انتقال تعدادی از ماشین‌های سانتریفیوژ به فردو آغاز شده است. به گفته کارشناسان، اعلام خبر آغاز انتقال ماشین‌های سانتریفیوژ به فردو از سوی رئیس سازمان انرژی اتمی واجد معانی بسیار مهمی است. به گزارش ایران‌هسته‌ای، این خبر قبل از هر چیز به این معناست که ایران بزودی دارای 2 تاسیسات غنیسازی خواهد بود که به موازات هم و به طور مکمل کار می‌کنند و عملیات غنیسازی از انحصار نطنز خارج خواهد شد. متعدد شدن تاسیسات غنیسازی در ایران عاملی است که به خودی خود از طریق ایجاد محدودیت عملیاتی، نوعی پدافند در مقابل هر نوع تهاجم خارجی ایجاد خواهد کرد، ضمن اینکه پیش از این بارها گفته شده و تحلیلگران نظامی غربی هم تایید کرده‌اند که فردو با هیچ نوعی از عملیات متعارف نظامی قابل انهدام نیست و به همین دلیل وقتی فردو مواد شکافت‌پذیر دریافت کند دیگر حمله به نطنز هم فایده‌ای نخواهد داشت چرا که فعالیت متوقف شده نطنز می‌تواند در فردو با امنیت کامل از سر گرفته شود. مساله دیگر آنکه راه‌اندازی فردو طیف اهداف برنامه هسته‌ای ایران را کامل می‌کند. اگر این تحلیل جامعه اطلاعاتی آمریکا را بپذیریم که ایران قصد دارد برنامه خود را به لحاظ فنی به گونه‌ای توسعه بدهد که گزینه‌های مختلف برای آن باز باشد، فردو گامی مهم در این مسیر است. موضوع دیگر آنکه از حیث نظارت آژانس هیچ تفاوتی میان فردو و نطنز نیست. شاید حتی بتوان گفت نظارت آژانس در فردو مستحکم‌تر خواهد بود چرا که غنیسازی 20 درصد به این تاسیسات منتقل می‌شود و ترتیبات پادمانی لازم برای نظارت بر این نوع غنیسازی از ترتیباتی که در نطنز برای نظارت بر غنیسازی 5-5/3 درصد اعمال می‌شود قوی‌تر است. بنابراین ابراز نگرانی غربی‌ها از اینکه فردو محلی برای نزدیک‌تر شدن ایران به سلاح هسته‌ای خواهد شد، بی‌معناست. اگر نطنز به دلیل وجود نظارت‌های آژانس عاملی برای این نگرانی نبوده پس لاجرم فردو نیز نخواهد بود، مگر اینکه غربی‌ها ادعا کنند اساسا به نظارت‌های آژانس اطمینان ندارند –که گفته‌اند- و در آن صورت دیگر بحث درباره فردو یا نطنز از اساس بی‌وجه است. به نظر می‌رسد علت اصلی نگرانی غربی‌ها از انتقال غنیسازی 20 درصد به فردو این نکته است که وجود فردو در عداد تاسیسات غنیسازی ایران گزینه نظامی را از روی میز غربی‌ها حذف می‌کند و به همین میزان توان چانه‌زنی آنها را در مقابل ایران کاهش خواهد داد. همچنین نکته‌ای که اخیرا موسسه علوم و امنیت بین‌الملل روی آن انگشت گذاشته این است که می‌گوید غرب باور خود به این موضوع را که ایران نیاز به تاسیسات مخفی غنیسازی دارد از دست داده چرا که ایران هم‌اکنون در تاسیسات آشکار خود در حال توسعه فناوری‌هایی است که آشکارا آن را در «آستانه» یا «نقطه فرار» قرار می‌دهد. معنای ساده این سخن این است که از دید غربی‌ها انتقال غنیسازی 20 درصد به فردو راه ایران را برای ساخت سلاح کوتاه‌تر می‌کند بی‌آنکه ایران هیچ‌یک از مقررات بین‌المللی یا تعهداتش را نقض کرده باشد. در این شکی نیست که مقررات پادمان اجازه غنیسازی بدون هیچ محدودیتی را می‌دهد و تنها چیزی که در این مقررات ممنوع شده ساخت سلاح هسته‌ای است اما نکته‌ای که تحلیل موسسه تحت مدیریت آقای دیوید آلبرایت نادیده می‌گیرد این است که اولا غنیسازی بالای 50 درصد مستلزم ایجاد تغییراتی در چیدمان ماشین‌هاست که آژانس به سرعت متوجه آن خواهد شد و ثانیا غنیسازی اگرچه مهم‌ترین بخش ساخت سلاح است اما همه کار نیست و بخش پایانی این مسیر تبدیل اورانیوم غنی شده به کلاهک است که باز هم در تاسیساتی مانند فردو از دید بازرسان پنهان نخواهد ماند. بنابراین، واضح است که فردو به هیچ معنایی یک تاسیسات ساخت سلاح نیست و این چیزی است که غرب نباید درباره آن دچار اشتباه محاسباتی شود.