شروین طاهری:
18 سال پس از ورود نخستین مربی کروات به فوتبال ایران و در روزگار دلزدگی ما از «ویچ»ها حالا ناگهان حادثه‌ای ما را دلتنگ یکی از آنها می‌کند: استاد تومیسلاو ایویچ كه در 77 سالگی درگذشت. اگر «وینگو بگوویچ» یا «برانکو ایوانکوویچ» هر نقطه روشنی در کارنامه سرمربیگری‌شان دارند را مدیون ایران هستند اما داستان تومیسلاو ایویچ چیز دیگری است. او پیش از آنکه در 1997 میلادی به ایران بیاید در اروپا فیلسوف یا سقراط فوتبال خوانده می‌شد. کارشناسان فوتبال کرواسی جایگاه فنی مردی که دومین سرمربی صادراتی این کشور به ایران محسوب می‌شود را ورای دیگر مربیان بالکانی می‌دانند که پایشان به فوتبال ما باز شد.
ایویچ سمبل یکی از 2 مکتب پیشرو بالکان بود؛ مکتب هایدوک برخاسته از شهر بندری اشپیلت. جالب اینکه هردوی این مکاتب به کرواسی تعلق داشتند نه سایر مناطق یوگسلاوی سابق. در مقابل مربیان سرد و مغرور مکتب شمال کرواسی چون برانکو، مربیان گرم‌تر، جهانی‌تر و موفق‌تر مکتب جنوبی هایدوک قرار دارند. کرواسی کشوری است که با امتداد رشته‌کوه‌های آلپ دیناری به 2 بخش شمال و جنوب تقسیم می‌شود و این مرز جغرافیایی فاصله‌ای فرهنگی را سبب شده. جنوبی‌ها مردمان حاشیه‌های شرقی دریای آدریاتیک با مرکزیت اشپیلت هستند که برون‌گرایی و رفتار باز و پرهیاهو مهم‌ترین مشخصه آنهاست و شمالی‌ها ساکنان مناطق کوهستانی و جنگلی به مرکزیت زاگرب هستند که سردی اروپایی‌شان در مقابل خوی مدیترانه‌ای جنوبی‌ها قرار می‌گیرد. این تضاد در فوتبال کرواسی در قالب رقابت 2 باشگاه ریشه‌دار این ایالت سابق یوگسلاوی عیان می‌شود. مکتب هایدوک (منتسب به هایدوک اشپیلت) مختص جنوبی‌ها‌ست و مکتب دینامو (منتسب به دینامو زاگرب) مختص شمالی‌ها. لوکا، استانکو و مت‌کوویچ دیگر نمونه مربیان مکتب هایدوک هستند در حالی که بلاژویچ شاخص‌ترین مربی مکتب دینامو است که البته ابعاد شخصیتی‌اش او را از شمالی‌های کوچکی مثل برانکو، فرانچیچ، بگوویچ، گمالوویچ و نیکولیچ متمایز می‌کند. هردو مکتب از زیرمجموعه‌های فوتبال یوگسلاوی سابق هستند ولی تفاوت‌هایی ریشه‌ای با هم دارند. مثلا ایویچ نگرشی فلسفی به فوتبال داشت که پایه و اساس فلسفه دفاعی او را تشکیل می‌داد. او شعار گاژمان و دگاژمان یا باز و بسته شدن را که سال‌ها در فوتبال بلوک شرقی به صورت کلیشه‌ای استفاده می‌شد به یک استراتژی مدرن بدل کرد که اساس آن گل نخوردن با اتكا به رابطه زنجیروار بازیکنان تیم بود. کیفیت بازی تیمی در مکتب هایدوک بیشتر بود و این شاید به خاطر نزدیکی فرهنگی و جغرافیایی مردم جنوب به ایتالیا و طبيعتا الهام‌پذيري از كالچو باشد اما مکتب دینامو بیشتر به مکاتب اروپای مرکزی و فوتبال ژرمن‌ها شباهت می‌برد که نگرشی شابلونی و فرمولی به فوتبال دارد. مترجم سابق برانکو او را نمونه عینی مکتب شمالی‌ها می‌داند و در عوض معتقد است اگر بلاژویچ به موفقیتی جهانی رسید به این خاطر بود که مربیگری را در سوئیس و فرانسه آموخت و در بازگشت بسیاری از کلیشه‌های این مکتب را شکست.
کلیشه‌هایی که امثال برانکو اسیر آنها هستند و مربیانی مثل بگوویچ هنوز مسیر رسیدن به آن کلیشه‌ها را طی می‌کنند .