گروه اجتماعی: اوایل مردادماه بود که رئیس‌جمهور در جمع فرهنگیان از کم بودن روزهای تعطیل در کشور سخن به میان آورد و اعلام کرد که شورایعالی انقلاب فرهنگی مامور شده است تا در بررسی‌ای تطبیقی، میزان تعطیلات ایران و دیگر کشورها را رصد کند. احمدی‌نژاد سخنانش را با استقبال از تعطیلی همه مدارس در روزهای پنجشنبه ادامه داد و عنوان کرد ایران بعد از یک کشور که در خلیج عدن است کمترین تعطیلات در جهان را دارد. با این حال این گفته‌ها از همان روز مورد نقد کارشناسان بویژه در حوزه اقتصادی قرار گرفت و عنوان شد که افزایش تعطیلات مغایر با صرفه اقتصادی کشور است. با این وجود در پي طرح مباحثي درباره ميزان و وضعيت تعطيلات در ايران و مناقشه دولت، مجلس و رسانه‌ها درباره كافي يا ناكافي بودن ميزان تعطيلات در كشور، شورايعالي انقلاب فرهنگي پژوهش تطبيقي نسبتا جامعي در اين باره انجام داده و آن را در 3 فصل و 48 صفحه با عنوان بررسي وضعيت تعطيلات در ايران منتشر كرده است. اين گزارش كه در 3 فصل تعاريف، اقسام و آثار تعطيلي، تعطيلات در ايران و جهان از منظر آمار و جمع‌بندي و نتيجه‌گيري تهيه شده به تغيير نگاه مسؤولان، كارشناسان و آحاد جامعه از «نگاه تك‌بعدي و صرفا اقتصادي به تعطيلات» به «نگاه همه‌جانبه به تعطيلات» و از «زياد بودن تعطيلات به عنوان مساله‌اي جدي» به پايين بودن بهره‌وري در ايام كاري تاكيد مي‌كند. در نتیجه‌گیری این گزارش آمده است که در اسلام اصل با كار و كوشش است و حتي در روز جمعه كه امروزه نماد تعطيلي مسلمانان است. همچنین ساماندهي برنامه‌هاي فرهنگي و آموزشي رسانه‌اي و غيررسانه‌اي در تعطيلات براي جامعه ضروري است، تا بدين‌وسيله بتوان به حداكثر بهره‌وري فرهنگي در تعطيلات رسمي موجود كشور دست يافت و از آفات و اتلاف وقت‌ها در تعطيلات جلوگيري كرد. بنابراین گزارش، ارائه برنامه‌هاي دقيق و جامع براي تقويت و نهادينه‌سازي مفاهيم مربوط به شاخص‌هاي دينداري دروني و بيروني، آموزش سبك و شيوه مهارت‌هاي زندگي اسلامي و ايراني، هدفگذاري و برنامه‌ريزي بر اساس آموزه‌هاي اسلامي و... يكي از نيازهاي جدي مسلمان ايراني است كه امكان برنامه‌ريزي براي آن در ايام تعطيل فراهم است. در این گزارش تاکید شده است که تعطيلات موجب تجديد قوا و نشاط نيروي كاراست كه از منظر اقتصادي سرمايه اصلي كشور به حساب مي‌آيد و موجب بهبود كيفيت و كميت كار در كشور مي‌شود و در نتيجه از نظر اقتصادي نيز تاثير مثبتي خواهد داشت.
از منظر این گزارش، در اسلام در عين جدايي‌ناپذيري فرهنگ و اقتصاد و وجود ارتباط وسيع تعاملي در اين 2حوزه در نهايت به فرهنگ بيش از اقتصاد بها داده شده، همچنان‌كه معاد از معاش والاتر و ارزشمند‌تر است و روح اصيل‌تر از جسم است. حال آنكه اكثر تحليل‌ها و قضاوت‌ها درباره تبعات منفي و مثبت تعطيلات رسمي كشور بر پايه مضرات و منافع اقتصادي بنا شده است و اين امر برگرفته از نگاه مكاتب مادي به زندگي و فعاليت انسان و كاملا برخلاف نظام ارزشي اسلام است.
در بخش دیگر این گزارش با توجه به نظام كاري غيررسمي تاکید و عنوان شده است که با تعطيلي نظام رسمي كاري، فعاليت و كسب و كار نظام كاري غيررسمي در كل كشور به خاطر رشد و افزايش سفر آغاز مي‌شود. همچنين در تعطيلات مذهبي همچون تاسوعا و عاشورا مخارج عظيم مردمي براي انجام مراسم مذهبي صورت مي‌گيرد كه موجب افزايش درآمد در بخش‌هاي مختلف مي‌شود. بنابراين نقش نظام كاري غيررسمي را در افزايش توليد ناخالص ملي نبايد ناديده گرفت.
رتبه يكي مانده به آخر تعداد تعطيلات ايران
در بخشی از این گزارش تعداد روزهای تعطیل در کشورهای جهان مورد توجه قرار گرفته و آمده است: بررسي‌ها نشان مي‌دهد تعطيلات سالانه اكثر كشورهاي جهان بين 110 تا 129 روز است. به عنوان مثال كشورهاي توسعه‌يافته‌اي همچون روسيه 123 روز، ژاپن 119 روز، تركيه، اتريش و كره‌جنوبي هر يك 117 روز، كانادا و ايتاليا 116 روز، آمريكا، اسپانيا، چين، مالزي و دانمارك نيز 115 روز تعطيلي دارند كه تعطيلات اختصاصي بانك‌ها و كارخانه‌هاي آنها را نيز بايد اضافه كرد. اما در ايران با احتساب 25 روز تعطيلي رسمي و 52 روز تعطيلي روز جمعه، تعداد روزهاي تعطيل به 77 روز مي‌رسد. اگر نيم پنجشنبه تعطيل نيز به آن افزوده شود تعداد كل روزهاي تعطيل در ايران 103 روز خواهد بود كه بر اين اساس، ايران در مقايسه با كشورهاي جهان جز يك كشور، كمترين تعطيلات را در جهان دارد. در این گزارش پاسخی نیز به انتقادات مطرح شده در رسانه‌ها درباره مضر بودن تعطیلی زیاد ارائه شده و آن را تنها ناظر بر تعطیلات رسمی دانسته است. طبق این گزارش، بيشترين تعطيلات رسمي (26 روز) در تقويم كشور سريلانكا وجود دارد و علاوه بر ايران در تقويم كشور بوسني و هرزگوين نيز 25 روز تعطيلات رسمي مشاهده می‌شود. گرچه هم‌اكنون 25 روز تعطيلي رسمي در تقويم كشور وجود دارد اما 15 روز آن مناسبت‌هاي اسلامي و مذهبي بر اساس تقويم قمري است كه به خاطر همزماني آن با روزهاي تعطيل آخر هفته، ميزان تعطيلات واقعي كشور به طور متوسط حدود 20 روز است و در برخي از سال‌ها به 18 روز نيز رسيده است. این در حالی است که روسيه 19 روز، ژاپن 18 روز و اتريش، كانادا و چين هر يك 17 روز داراي تعطيلات رسمي هستند. در این گزارش به جبران شدن کاهش درآمد ایام تعطیل از طریق افزایش بهره‌وری و كار مفيد در روزهاي كاري، سخن به میان آمده است و براي مثال افزايش 10 دقيقه‌اي ساعت كار مفيد را معادل با افزايش 6 روز كاري بیان کرده است و در نتیجه آورده است که حذف چند روز تعطيل، در مقايسه با افزايش بهره‌وري، تاثير چنداني در توليد ناخالص ملي ندارد.در آخر نیز این گزارش بر جايگزيني نگاه اسلامي و بومي با در نظر گرفتن مقتضيات سياسي، فرهنگي و اجتماعي به جاي رويكرد غربي و ليبراليستي به تعطيلات و نگاه جامع فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي تعطيلات به جاي نگاه تك بعدي تاکید داشته است.