جامجهانی جلوی چشم همه دارد به جایی میرود که قبلا هرگز نرفته بود. روسیه و قطر، هردو سرزمینهایی بکر در مناطقی بکر هستند، هیچ کشوری در اروپایشرقی یا خاورمیانه هرگز این رویداد را برگزار نکرده است. هنوز هم پول تازه بهدورانرسیدگی و نفت تنها ویژگی کلی پیشنهادهای 2 کشور به حساب میآید. باز انتخاب فیفا برای روسیه پهناور به جای انگلستان انتظار میرفت و منطقی به نظر میرسید اما انتخاب قطر کوچولو چطور؟ روند رازآمیز رایگیری (برای کشور میزبان) منتج به یک انتخاب بحثبرانگیز شده است. بر خلاف انگلستان، روسیه پیشنهادی شاخص داشت. سپبلاتر، رئیس فیفا عاشق این است که «نقاط سفید» نقشه فوتبال را پر کند. این پیر74 ساله، آخرین جامهای جهانی را در همین راستا بذل و بخشش کرد. او چنین میبیند که گسترش فوتبال به محدودههای نوین موجب مشروعیت بالای خودش میشود و نیز به شکلی وحشتناک توسعه اقتصاد فوتبال را در پی دارد.
روسیه یک کشور سنتی فوتبال نیست. بهرغم ساکنان 142 میلیونی این کشور، بالاترین سطح فوتبالش تراکمی کمتر از دسته دوم فوتبال انگلیس (لیگ قهرمانی) دارد. این جایي خالی برای توسعه را نوید میدهد. در عوض انگلستان، اسپانیا، پرتغال، هلند و بلژیک با فوتبال اشباع شدهاند.
اغلب 22 عضو کمیته اجرایی فیفا یا (Exco)، حتما در عجب بودهاند که انگلستان چه نیازی به جامجهانی دارد. کشوری که تقریبا بزرگترین اقتصاد فوتبال جهان را داراست و همینطور مملوترین ورزشگاههای فوتبال و پرطرفدارترین لیگ را. یک جام جهانی در انگلستان نخواهد توانست فوتبال انگلیسی را تغییر دهد.
چنین تصور میشود که باید دلداری داد: منفعتی برای انگلستان، اگرچه این فوتبال مقروض، به جامجهانی نیاز ندارد. اما انگلستان که در به دست آوردن جامجهانی 2006 هم ناکام مانده بود اینبار هم آخر شد و از بسیاری جهات کمیته اجرایی را ناخرسند کرد. آنها هرگز در داخل فیفا محبوب نبودهاند و این حرف انگلیسی که «ما فوتبال را اختراع کردهایم» خیلیها این احساس را دارند که مقامات انگلیسی در جهانیسازی بازی کمترین قدمها را برداشتهاند.
اگر انگلستان میخواهد تا عمر ما باقی است جامجهانی را میزبانی کند، مقاماتش نیاز دارند در جلسات طولانی، خستهکننده و نهچندان باشکوه فیفا ساعتهای متمادی بنشینند و هرگز هم نگویند که «فوتبال باید به خانه بازگردد».
ولی سختتر این است که بریتانیا بتواند از پس روزنامهنگارانش برآید.
تمام رسواییهای اصلی که در مسیر رقابت میزبانی مانع ایجاد کردند توسط رسانههای بریتانیا بهپا شده بودند: BBC و
2 روزنامه یکشنبه.اینها بختهای انگلستان
را دفن کردند.
بسیاری از اعضای کمیته اجرایی این را بازتاب خواهند کرد که در بازدیدهای مکرر آنچنانیشان کافی بود میز شامتان کوچکترین اشکالی داشته باشد تا نابودتان کنند.
انگلستان به هیچوجه نمیتواند با قدرت لابیگری روسیه برابری کند. از آنجا که قدرت سیاسی و اقتصادیشان در هم تنیدهاست، همه مردان قدرتمند روسیه میتوانند به سرعت پشت سر یک پروژه متحد شوند. سیاستمداران حاکم، به طور خاص ولادیمیر پوتین، الیگارشهاو، به طور خاص رومن آبراموویچ، مالک چلسی، در تالاری در زوریخ پوزخند میزدند و سخت لابی میکردند.
اما در انتخاب قطر برای جام جهانی 2022، فیفا حتی به کارشناسان خودش هم دهنکجی کرد. برآورد فیفا میگوید که «گرمای قطر (در تابستان موعد برگزاری تورنمنت) یک ریسک بالقوه برای سلامت بازیکنان، مقامات، خانواده فیفا و تماشاگران خواهد بود».
ورزشگاهها به صورت مصنوعی خنک نگه داشته خواهند شد ولی به قول چاک بلیزر، عضو کمیته اجرایی فیفا، شما نمیتوانید یک کشور را تهویه هوا کنید.
فیفا قمار کرده، رسواییهای فساد چهرهاش را تخریب کرده است. بحث این نیست که قطر اعضای کمیته اجرایی را غرق رشوه کرده است ولی در انتخاب یک كشور کوچک و سوزان ولی ثروتمند برای میزبانی بزرگترین جشن دنیا به نظر میرسد تطمیع با دلارهای نفتی حیاتی بوده است.
همه گفتهاند، رقابت میزبانی منظرهای زشت بوده است. اگر شما به 22 آدم غالبا پا به سن گذاشته اجازه بدهید در خفا و بدون هیچ حسابرسی یکجا به میزبانی 2 جام جهانی رای بدهند، پس شما فساد و معاملهگری را هم دعوت کردهاید اما انتظار نداشته باشید فیفا خودش را تمیز کند. اعضای کمیته اجرایی از همین مخفیکاری سود میبرند و شفافیت از قدرتشان در چنین انتخابهایی با انگیزههای شخصی میکاهد.
منبع: فایننشالتایمز